Ráng nghĩ coi ai sẽ cần một chiếc MacBook có cảm ứng

MacBook Pro màn OLED mới là chiếc Mac đầu tiên cho chạm vào màn hình. Câu hỏi đáng hỏi nhất không phải là cảm ứng mượt cỡ nào, mà là ai sẽ thật sự dùng nó hằng ngày. Mình thử đi qua từng nhóm người, xem Apple nói gì, rồi xem cái nào thuyết phục, cái nào chưa.

Apple nói cảm ứng này dành cho ai

Trong thông cáo, Apple chia cảm ứng ra hai phần. Phần thao tác hằng ngày gồm vuốt để cuộn trang, chụm để phóng to ảnh, kéo thả slide từ bài thuyết trình này sang bài khác, chạm hai lần để cửa sổ bung ra đầy màn hình. Phần dành cho dân chuyên thì nhắc tên khá rõ: dân thiết kế đồ hoạ, người làm nhạc, người dựng video và dân làm app.

Apple cũng làm lại bản lề để màn hình đỡ rung khi chạm, và thêm chống rung cho camera khi người dùng chạm màn hình trong lúc gọi video. Hai chi tiết này cho thấy Apple biết rõ chạm vào một màn hình laptop dựng đứng là chuyện không tự nhiên, nên phải sửa cả phần cứng lẫn phần mềm.

Cũng cần nói thêm là cảm ứng chỉ có trên bản OLED. MacBook Pro bản thường ra trước đó một ngày vẫn là màn hình cũ, không cảm ứng. Nên ai mua bản OLED vì màn hình đẹp thì cũng nhận luôn cảm ứng, dù có cần hay không.

Đây là nhóm Apple nhắc đầu tiên. Ý tưởng là dùng cả màn hình làm khung vẽ, không còn bị bó trong diện tích trackpad. Trong Pixelmator Pro, người dùng có thể vẽ, tô, chọn vùng ngay trên ảnh. Với dân 3D, Apple nói tới việc xoay, chỉnh mô hình bằng tay, và các app như Blender, Cinema 4D, ZBrush, Shapr3D sẽ hỗ trợ cảm ứng, nhưng theo Apple thì phải tới cuối năm nay mới có.

Chỗ mình nghi là Apple không nhắc gì tới bút. Vẽ bằng ngón tay thì được cho phác thảo nhanh, chứ nét vẽ chính xác thì dân vẽ vẫn cần bút có lực nhấn. Người vẽ chuyên nghiệp hiện đã có bảng vẽ hoặc iPad với Apple Pencil, và họ cũng quen vẽ trên mặt phẳng nằm ngang chứ không phải màn hình đứng. Nên với nhóm này, cảm ứng hợp để xoay mô hình, phóng to, chọn nhanh một vùng, hơn là thay hẳn công cụ vẽ.

Người làm nhạc và người dựng video

Đây là nhóm mình thấy có lý nhất. Trong Logic Pro, người làm nhạc có thể chơi phím đàn ảo nhiều ngón cùng lúc, bấm pad trống và hợp âm ngay trên màn hình. Lúc đang ở quán cà phê hay trên đường, không mang theo bàn phím nhạc, thì thử nhanh một giai điệu bằng ngón tay là tiện thật. Ứng dụng DJ như djay Pro cũng có tên trong danh sách hỗ trợ.

Với người dựng video, Final Cut Pro cho chạm để đánh dấu đoạn cắt, thả clip vào đúng chỗ, chụm để phóng to timeline. DaVinci Resolve cũng sẽ hỗ trợ. Mấy thao tác kéo thả và phóng to là thứ ngón tay làm tự nhiên hơn chuột. Nhưng dựng phim nghiêm túc thì người ta vẫn sống bằng phím tắt, và Apple cũng nói rõ cảm ứng là để dùng song song với phím tắt và trackpad chứ không thay thế. Tức là có thêm thì tiện, nhưng không phải lý do để đổi máy.

Dân làm app và người dùng bình thường

Dân làm app iPhone, iPad là nhóm hưởng lợi rõ ràng nhất mà ít ai để ý. Trước giờ thử app trên Mac là bấm chuột vào màn hình giả lập, giờ thì chạm thật được ngay trên MacBook, kiểm tra cử chỉ, nút bấm có vừa ngón tay không. Đây là nhu cầu thật và dùng mỗi ngày, chỉ có điều nhóm này không đông.

Còn người dùng bình thường thì sao. Apple có liệt kê Word, Excel, PowerPoint, Outlook, Notion, Canva, Zoom, nhưng cũng nói các app này cuối năm mới hỗ trợ. Trong thực tế, chắc mọi người chủ yếu chạm để cuộn trang web, xem ảnh, bấm vào Dynamic Island để nghe máy hay tạm dừng bài nhạc. Tiện thì có, nhưng đó là kiểu tiện tay khi tay đang ở gần màn hình, khó gọi là cần.

Cảm ứng ghép vào macOS có hợp không

macOS sinh ra cho con trỏ. Menu nhỏ, nút đóng cửa sổ nhỏ, thanh công cụ trong app chuyên nghiệp thì dày đặc. Apple nói nhiều app chạm được ngay vì macOS tự hiểu cú chạm là cú click. Cách này giúp có app dùng liền, nhưng cũng có nghĩa là ngón tay chỉ đóng vai một con trỏ to hơn và kém chính xác hơn, trừ khi nhà phát triển làm lại giao diện cho cảm ứng bằng bộ công cụ cử chỉ mới.

Rồi còn chuyện mỏi tay. Năm 2010, ở sự kiện Back to the Mac, Steve Jobs giải thích vì sao Apple không làm Mac cảm ứng, đại ý là màn hình đứng mà phải giơ tay chạm thì một lúc là mỏi, nhìn thì hay nhưng dùng lâu không nổi. Chiếc MacBook Pro mới vẫn mở kiểu vỏ sò, không gập ngược thành tablet, nên vấn đề đó vẫn còn nguyên. Chưa kể vết tay trên một màn OLED bóng cũng là chuyện người làm màu sẽ phải để ý.

Gom lại thì người thật sự cần cảm ứng là một nhóm khá hẹp: dân làm app iPhone, iPad, và người làm nhạc hay thử ý tưởng lúc đi đường. Dân dựng video, dân 3D và dân thiết kế sẽ thấy có ích ở vài thao tác, nhưng công cụ chính của họ vẫn là phím tắt, trackpad, bút và bảng vẽ. Người dùng bình thường thì chạm cho tiện, không chạm cũng chẳng sao.

Nên nếu đang tính mua, câu hỏi nên đặt ra là mình mua vì màn OLED hay vì cảm ứng. Nếu vì màn hình đẹp, máy nhẹ hơn, thì cảm ứng chỉ là đồ đi kèm. Còn mua chỉ vì muốn chạm vào màn hình MacBook thì mình nghĩ nên đợi các app lớn cập nhật xong, xem cảm ứng trên Mac dùng thật ra sao rồi hãy quyết. Anh em thấy mình thuộc nhóm nào?

Nguồn: Apple Newsroom, The Verge, 9to5Mac, MacRumors