Hàng trăm người cùng hàng tấn thiết bị vào quay phim ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám được không?
Nhà sản xuất Trần Thị Bích Ngọc đặt câu hỏi cho TS Lê Xuân Kiêu - Giám đốc Trung tâm Hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, tại tọa đàm Điện ảnh và di sản.
Trở lại chủ đề Giải trí 15/09/2026 19:15 GMT+7 Hàng trăm người cùng hàng tấn thiết bị vào quay phim ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám được không? Nhà sản xuất Trần Thị Bích Ngọc đặt câu hỏi cho TS Lê Xuân Kiêu - Giám đốc Trung tâm Hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, tại tọa đàm Điện ảnh và di sản.
Tọa đàm Điện ảnh và di sản: Từ ươm mầm tài năng đến phát triển công nghiệp sáng tạo diễn ra chiều 15-9 với ba phiên, có sự tham gia của nhiều chuyên gia điện ảnh, văn hóa, lịch sử và di sản, tập trung vào mối quan hệ giữa di sản - tài năng sáng tạo - môi trường sản xuất điện ảnh - công nghiệp sáng tạo.
Hàng trăm ng ườ i cùng hàng t ấ n thi ế t b ị vào quay phim ở Văn Mi ế u
Đầu năm 2025, đoàn phim The f irst n ight with the Duke của Đài KBS đóng đinh vào các cột gỗ tại Học viện Nho giáo Byeongsan Seowon, một di sản thế giới được UNESCO công nhận, đã gây ra làn sóng phẫn nộ lớn tại Hàn Quốc, khiến thành phố Andong (Hàn Quốc) quyết định khởi kiện.
Dẫn ví dụ trên, nhà sản xuất Trần Thị Bích Ngọc đặt câu hỏi cho TS Lê Xuân Kiêu - Giám đốc Trung tâm Hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám:
" Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã tồn tại 950 năm; liệu trung tâm có cho phép đoàn phim với hàng trăm con người và hàng tấn thiết bị vào quay phim không, nếu được thì đoàn phải tuân thủ những quy định gì?".
Ông Kiêu cho biết nơi đây là di tích đặc biệt của Nhà nước, thường xuyên nhận được văn bản từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch giới thiệu các đoàn phim (đặc biệt là đoàn quốc tế).
Quan điểm của trung tâm là giữ gìn di sản và tính tôn nghiêm của Văn Miếu - Quốc Tử Giám, nhưng không tạo rào cản ngăn các đoàn phim đến, vì đây cũng là cách quảng bá giá trị văn hóa.
Ông nói để có thể quay phim tại Văn Miếu, hai bên có những trao đổi cụ thể; tìm giải pháp cho các vấn đề khó và trực tiếp từ chối những yếu tố ảnh hưởng nghiêm trọng đến di tích.
Còn nhà quay phim Nguyễn K'Linh kể khi quay phim Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh tại Ninh Bình - nơi được xem là "phim trường thiên nhiên" thu hút nhiều đoàn phim trong và ngoài nước, họ cũng phải tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu về bảo tồn.
Nhưng do chưa có bộ quy định hay hướng dẫn chính thức khi quay trong di tích/di sản, đoàn phim phải chủ động trao đổi và phối hợp chặt chẽ với ban quản lý di tích. Đoàn phim phải đưa ra ba nguyên tắc cho toàn bộ ê kíp: những gì có thể chạm vào, những gì có thể đặt thiết bị và những gì tuyệt đối không được chạm tới.
V ẫ n thi ế u các h ướ ng d ẫ n c ụ th ể
Bà Phạm Thị Thanh Hường - Trưởng ban văn hóa đại diện Văn phòng UNESCO tại Hà Nội - cho biết UNESCO quan niệm nhất quán là "không bao giờ coi di sản là bất khả xâm phạm hay hoàn toàn không thể đụng chạm, thay vào đó là tiếp cận có trách nhiệm".
Theo UNESCO, điện ảnh và các hoạt động sáng tạo không chỉ đơn thuần là quảng bá hình ảnh mà được coi là biện pháp góp phần làm rõ và nâng cao các giá trị nổi bật toàn cầu của di sản.
"Trong việc giải bài toán cân bằng giữa bảo tồn di sản và hoạt động quay phim điện ảnh, các quốc gia châu Á áp dụng những cách tiếp cận rất đa dạng", bà Hường nhận xét.
Ví dụ, Trung Quốc cấm hoàn toàn tất cả các loại phim và hoạt động quay phim có mục đích thương mại tại điểm di sản (trừ phim tài liệu khoa học). Để đảm bảo không gian sáng tạo, họ xây dựng các trường quay bản sao hoành tráng theo tỉ lệ 1:1 giống như thật, giúp triệt tiêu hoàn toàn tác động tiêu cực có thể xảy ra lên di sản thực tế.
Hàn Quốc lại trái ngược, họ coi điện ảnh là công cụ thiết yếu để xây dựng sức mạnh văn hóa và không thể tách rời khỏi không gian di sản. Mô hình của họ dựa trên việc đảm bảo tính xác thực và cảm hứng chân thực cho tác phẩm hư cấu, đồng thời tận dụng phim ảnh để quảng bá điểm đến và thúc đẩy du lịch.
Bên cạnh khuyến khích, Hàn Quốc còn xây dựng chính sách tài chính bồi hoàn chi phí cho đoàn làm phim khi đến quay tại các điểm di sản, xem đây là khoản đầu tư cho xúc tiến du lịch.
Campuchia cũng đã sớm xây dựng và ban hành bộ quy định cùng hướng dẫn thực hiện mới nhất vào năm 2024 nhằm quản lý hoạt động quay phim gắn kết với di sản.
Bà Hường cho rằng Việt Nam hiện chưa có đủ điều kiện về hạ tầng trường quay như Trung Quốc, trong khi thực tế lại đang có xu hướng muốn học hỏi mô hình Hàn Quốc. Song chúng ta lại đang thiếu các quy định và hướng dẫn cụ thể cho việc quay phim gắn với di sản, thậm chí chưa hoàn thiện bộ hướng dẫn như Campuchia.
Cần môi trường sáng tạo thuận lợi
Theo nhà sản xuất Trần Thị Bích Ngọc, di sản điện ảnh nằm trong định hướng phát triển ngành công nghiệp sáng tạo của Việt Nam. Trong quá trình phát triển đó, các yếu tố cốt lõi như phát triển tài năng, cơ chế quay phim tại di sản, xây dựng trường quay, hoàn thiện chính sách… vẫn còn nhiều bất cập, mà câu chuyện đề cập ở trên chỉ là một vấn đề cần phải giải quyết.
Đây cũng là những vấn đề được các nhà quản lý văn hóa, chuyên gia điện ảnh, văn hóa, di sản bàn luận sôi nổi tại tọa đàm Điện ảnh và di sản: Từ ươm mầm tài năng đến phát triển công nghiệp sáng tạo.
Bà Phạm Thị Thanh Hường hy vọng sự tham gia tích cực của các tổ chức điện ảnh cùng cơ quan quản lý nhà nước như Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ sớm thúc đẩy việc ban hành các quy chế, hướng dẫn cụ thể và chính sách hỗ trợ cho các đoàn làm phim nói riêng cũng như hoàn thiện về mặt chính sách nói chung.
TS Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam - cho rằng điện ảnh có thể làm cho di sản đi vào đời sống đương đại, mở ra những cách nhìn mới và trở thành chất liệu cho sáng tác. Để làm được, cần những tài năng và có một môi trường sáng tạo thuận lợi.
Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông ghi nhận các ý kiến và cho biết Bộ sẽ tiếp tục quan tâm hoàn thiện cơ chế, chính sách để tạo môi trường thuận lợi cho sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy điện ảnh tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của công nghiệp văn hóa.
Đọc tiếp Về trang Chủ đề Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0 Tặng sao cho bài viết hay Facebook Mail Twitter / X LinkedIn Nguồn ưu tiên trên Google Ưu tiên Tuổi Trẻ trên Google Search. Xem hướng dẫn. Tặng sao
