Dấu ấn qua những con số của LĐBĐ Việt Nam khóa 9

LĐBĐ Việt Nam giai đoạn 2022-2026 giành nhiều danh hiệu nhất lịch sử, có nhiều quyết sách lớn và tăng cường quan hệ đối ngoại, nhưng chưa đạt mục tiêu thu hẹp khoảng cách với nhóm đầu châu Á.

Khóa 9 là nhiệm kỳ thành công nhất của LĐBĐ Việt Nam về mặt danh hiệu cấp đội tuyển quốc gia, với 9 lần đăng quang - đều ở cấp độ Đông Nam Á. Việt Nam thậm chí tạo vị thế dẫn đầu bóng đá nam khi hai lần liền vô địch ASEAN Cup (tiền thân là AFF Cup), cùng ba lần liền vô địch U23 Đông Nam Á.

Xét riêng về danh hiệu, Việt Nam được cho đã thay Thái Lan thống trị bóng đá Đông Nam Á. Tính hai nhiệm kỳ gần nhất từ năm 2018, Việt Nam giành 16 danh hiệu, tức chiếm khoảng một nửa số giải đấu do LĐBĐ Đông Nam Á (AFF) tổ chức. Nếu không vào chung kết, Việt Nam vẫn còn mặt trong Top 4. Thành tích ấy bao phủ từ U17, U19, U23 đến ĐTQG, bóng đá nam và nữ, futsal đến bóng đá 11 người.

Nấc thang tiếp theo là duy trì sự ổn định ở châu Á , với 8 đội tuyển vượt qua vòng loại để dự vòng chung kết châu lục. Nam có ĐTQG, U23, U17 và futsal. Nữ thì thay U23 bằng U20. Thành tích nổi bật nhất thuộc về đội U17 nam khi vào tứ kết 2026 để lần đầu giành vé dự World Cup , diễn ra vào tháng 11. Tiếp đến là hành trình giành HC đồng U23 châu Á ấn tượng tại Arab Saudi.

Lỗ hổng lớn nhất cấp đội tuyển nằm ở U20 nam, khi không thể dự vòng chung kết năm 2025, 2027. Việc đứng cuối bảng ở vòng loại U20 châu Á 2027 còn khiến Việt Nam tụt hạng, phải chơi ở vòng phát triển kỳ giải 2029 và chỉ có thể trở lại vòng chung kết vào năm 2031. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tiến trình phát triển của lứa U20 tiếp theo, là những cái tên đã giành vé dự U17 World Cup 2026.

Tuy nhiên, bóng đá Việt Nam vẫn đối mặt thách thức lớn trong việc thu hẹp khoảng cách với top đầu châu Á và cạnh tranh vé dự World Cup thường xuyên . U17 nam là đội tuyển duy nhất đặt chân đến World Cup ở VFF khóa 9. Đây được xem là bước tụt lùi so với quá khứ. Tại VFF khóa 8, ba đỉnh cao là dự futsal World Cup 2021, World Cup nữ 2023, và đội tuyển nam lần đầu vào vòng loại ba World Cup 2022 – khu vực châu Á. Còn ở khóa 7, Việt Nam góp mặt tại futsal World Cup 2016 và U20 World Cup 2017.

VFF khóa 9 mở đầu bằng thất bại trong việc giành quyền dự vòng loại ba World Cup 2026, trong bối cảnh giải đấu tăng từ 32 lên 48 đội tuyển. Sau đó là lỡ futsal World Cup 2024 và World Cup nữ 2027. Đây cũng là ba chỉ tiêu chính mà ban chấp hành VFF khóa 9 đề ra từ đầu nhiệm kỳ, nhưng không thể hoàn thành. Trong khi đó, hầu hết các mục tiêu khác đều đạt hoặc hoàn thành một phần. Những nguyên nhân được chỉ ra là thế hệ vàng xuống sức, thiếu lứa kế cận chất lượng, khó khăn trong việc chuyển giao với HLV mới, trong khi các đội tuyển khác ở châu Á cũng không ngừng tiến bộ.

Cuộc chuyển giao ở đội tuyển nam từ thời HLV Park Hang-seo sang Philippe Troussier được xem là thất bại, dù cho nhà cầm quân người Pháp đã chứng minh được năng lực cầm quân tại châu Á. Sau khi bị loại từ vòng bảng Asian Cup 2023, việc dừng bước tại vòng loại hai World Cup 2026 cùng những rạn nứt trong phòng thay đồ đã dẫn đến cuộc chia tay sớm với ông Troussier.

HLV Kim Sang-sik lên thay thế trong nghi ngờ nhưng sau đó thành công ngoài mong đợi. Riêng nhà cầm quân người Hàn Quốc góp phần đem về bốn danh hiệu cùng tấm HC đồng châu Á. Ông cũng giúp đội tuyển nam trở lại Top 100 FIFA và tạo chuỗi bất bại dài nhất lịch sử Đông Nam Á (27 trận). Tuy nhiên, thành công vẫn được nhìn nhận ở mức duy trì vị thế trong khu vực khi gặp ít đối thủ mạnh, đặc biệt ở ĐTQG. Vòng chung kết Asian Cup 2027 sẽ là dịp để kiếm chứng thêm năng lực của HLV Kim trước khi xem xét đến việc gia hạn hợp đồng.

Bên cạnh bổ nhiệm HLV Kim Sang-sik , khóa 9 có một quyết định lớn khác là tận dụng nguồn cầu thủ nhập tịch và Việt kiều, khi cơ chế Nhà nước thông thoáng hơn. Theo đó, mỗi CLB V-League và hạng Nhất được đăng ký tối đa hai cầu thủ gốc Việt Nam chưa có quốc tịch. Đây là cơ hội để kiểm chứng trình độ cầu thủ Việt kiều, xúc tiến nhập tịch và tăng thêm nguồn lực cho ĐTQG. Trong khi đó, sau 15 năm đóng băng, ĐTQG chính thức triệu tập một cầu thủ nhập tịch. Nguyễn Xuân Son, tên Brazil là Rafaelson, đã góp công lớn vào chức vô địch ASEAN Cup 2024. Hai năm sau, Việt Nam có thêm hai cầu thủ gốc Brazil là Đỗ Hoàng Hên (Hendrio) và Nguyễn Tài Lộc (Geovane Magno) trong đội hình bảo vệ chức vô địch.

Về tài chính, VFF hướng đến nhiệm kỳ thứ hai liên tiếp đạt doanh thu trên 1.000 tỷ đồng , và cao nhất trong 9 nhiệm kỳ. Năm 2023, Liên đoàn đạt doanh thu lịch sử với 317 tỷ đồng sau 10 tháng đầu năm. Doanh thu hai năm tiếp theo lần lượt là 286 tỷ và 275 tỷ đồng. Báo cáo tài chính năm 2026 được đánh giá khả quan và chắc chắn giúp khóa 9 vượt mốc 1.000 tỷ đồng.

Nguồn thu quan trọng vẫn đến từ thương hiệu các ĐTQG. Thành tích ở đấu trường quốc tế giúp các đội tuyển luôn có nhà tài trợ đồng hành, trong khi đó, mọi giải đấu từ lứa trẻ đến ĐTQG đều có nhà đài mua bản quyền sản xuất và phát sóng. Ở cấp CLB, các giải chuyên nghiệp là V-League, hạng Nhất, Cup Quốc gia duy trì ổn định từ tiền tài trợ lẫn bản quyền truyền hình. Hệ thống các giải trẻ từ U11 đến U21, bóng đá nữ, futsal, bóng đá bãi biển được tổ chức đều đặn, với hình thức giao quyền hoặc phối hợp tổ chức.

Tài chính tự chủ và ổn định còn giúp VFF chủ động trong việc xây dựng kế hoạch tập huấn và tham dự các giải đấu quốc tế. Các liên đoàn thành viên được hỗ trợ kinh phí, và các hoạt động chuyên môn cũng được tổ chức thường xuyên. Trong giai đoạn 2022-2026, VFF tổ chức hơn 80 khóa học và hội thảo chuyên môn, với khoảng 1.600 học viên, như dinh dưỡng, phân tích dữ liệu hay tuyển chọn cầu thủ trẻ. Bên cạnh đào tạo HLV bằng A, B, C, LĐBĐ châu Á (AFC) tiếp tục công nhận hệ thống đào tạo HLV bằng Pro của VFF, trong đó hướng tới xây dựng đội ngũ chuyên gia Việt Nam đủ năng lực đào tạo thay cho mời các chuyên gia nước ngoài.

Khóa 9 cũng ghi nhận nỗ lực trong tham gia công tác quản lý và hợp tác quốc tế . Chủ tịch VFF Trần Quốc Tuấn giữ các vị trí cho Ban thi đấu AFF, AFC và FIFA, trong khi nhiều cán bộ Liên đoàn được cử là điều phối, giám sát tại các giải đấu quốc tế. Mạng lưới hợp tác song phương với các liên đoàn trên thế giới cũng được tăng cường và mở rộng, từ Đông Á với Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc đến Tây Á có Arab Saudi, Qatar và châu Âu là Đức. Những mối quan hệ này giúp tìm kiếm chuyên gia và ĐTQG được tập huấn, thi đấu giao hữu thường xuyên.

Chuyến thăm của Chủ tịch FIFA Gianni Infantino vào tháng 8/2026 cũng là dấu ấn về đối ngoại. Người đứng đầu FIFA có cuộc trao đổi với Tổng Bí thư Tô Lâm, theo dõi trận chung kết ASEAN Cup 2026 trên sân Mỹ Đình rồi thăm Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ PVF và công trường xây dựng sân PVF có sức chứa khoảng 60.000 chỗ ngồi.

Bên cạnh sân PVF, dự án sân VinFast - Trống Đồng có sức chứa 135.000 chỗ ngồi đang mở ra cơ hội mới cho thể thao Việt Nam trong thu hút các sự kiện lớn của thế giới. Nó cũng đặt ra yêu cầu cho VFF khóa 10 về việc nâng cao công tác quản lý và phối hợp tổ chức.

Nhiệm kỳ tới cũng tiếp tục phải hoàn thiện công tác quản lý bóng đá chuyên nghiệp. Toàn bộ các CLB dự V-League đủ điều kiện được cấp phép tham dự các giải đấu do AFC tổ chức, hay xây dựng CLB bóng đá chuyên nghiệp tiệm cận mô hình của các nền bóng đá phát triển tại châu Á vẫn chưa đạt mục tiêu. Các CLB đã có sự chăm chút hơn về cơ sở vật chất, đặc biệt là mặt sân, nhưng sự tự chủ tài chính và phát triển đào tạo trẻ vẫn chỉ có số ít CLB làm được.