Về mặt lý thuyết, một tội phạm bị truy nã trốn vào rừng nguyên sinh, liệu có thể trốn đến lúc chết già mà không bị bắt?

Về mặt lý thuyết, liệu một kẻ trốn nã có thể lẩn khuất cả đời trong rừng hoang mà không bị phát hiện? Câu trả lời đã được giải đáp qua vụ án của Tống Mỗ Giang (Trung Quốc), kẻ vượt ngục đã trải qua mười bảy năm sống như người nguyên thủy trong hang đá hẹp.

Bắt đầu từ một giả thuyết được nhiều người đặt ra: nếu một tội phạm bị truy nã bỏ trốn vào rừng nguyên sinh, với điều kiện người này có kỹ năng sinh tồn tuyệt đỉnh, không bị suy sụp tâm lý và không có bất kỳ ai biết về nơi ẩn náu để báo cảnh sát, thì liệu anh ta có thể bình yên sống đến lúc chết già?

Sự thật phũ phàng luôn đập tan những ảo tưởng về cuộc sống lẩn trốn hoàn hảo. Thế giới thực không phải là một kịch bản phim ảnh, và vụ án diễn ra tại huyện Vĩnh Thiện, tỉnh Vân Nam chính là minh chứng sắc bén nhất cho việc tội phạm không thể trốn chạy mãi lưới trời.

Ngày 19 tháng 9 năm 2019, trên vách núi dốc đứng ở khu vực núi phía sau thị trấn Đại Hưng, một chiếc flycam của lực lượng công an chầm chậm lướt qua. Khi ống kính được thu phóng, các chiến sĩ đã nín thở khi phát hiện ra một chi tiết bất thường lọt thỏm giữa màu xanh của thiên nhiên.

Ẩn dưới một tấm tôn màu xanh lam là một hang đá nhỏ chưa đầy hai mét vuông. Xung quanh cửa hang vương vãi rác thải sinh hoạt cùng những vết tích của việc đốt lửa nấu ăn. Nơi chật hẹp này chính là "sào huyệt" của Tống Mỗ Giang - một kẻ vượt ngục đã bặt vô âm tín suốt mười bảy năm.

Lật lại hồ sơ, vào tháng 3 năm 2002, Tống Mỗ Giang đã tìm cách trốn thoát khi đang trong thời gian cải tạo lao động tại một nông trường ở châu Lương Sơn, Tứ Xuyên, Trung Quốc.

Bản án mà hắn phải nhận xuất phát từ tội lỗi tày trời: buôn bán phụ nữ và trẻ em. Khác với những tên tội phạm tìm cách trốn ra nước ngoài, Tống Mỗ Giang chọn cách lặng lẽ lẻn về quê nhà Vĩnh Thiện, cắm đầu chui tọt vào chốn rừng sâu núi thẳm.

Thế nhưng, mười bảy năm lẩn trốn là một bản án đày đọa cả thể xác lẫn tinh thần. Hang đá nơi hắn nương náu chật hẹp và thấp đến mức không thể duỗi thẳng lưng.

Những ngày đầu, mỗi khi trời đổ mưa, hắn chỉ biết thu mình lại, cắn răng chịu đựng khi nước tạt thẳng vào hang. Về sau, hắn đã mạo hiểm mò xuống núi, nhặt một tấm tôn màu xanh lam về để làm mái che mưa.

Trớ trêu thay, chính mảnh vật liệu nhân tạo lạc lõng giữa tự nhiên ấy lại trở thành dấu vết chí mạng lọt vào ống kính flycam, kết thúc chuỗi ngày trốn chạy.

Suốt mười bảy năm ròng rã, Tống Mỗ Giang tự biến mình thành một kẻ hoang dã. Hắn gần như cách biệt hoàn toàn với thế giới: không tắm rửa, không giặt quần áo, chỉ dùng chai nhựa để hứng nước từ khe suối.

Bữa ăn hằng ngày phụ thuộc vào việc hái quả dại, bẫy chim nhỏ, móc trứng chim. Khi không có cách nào tạo ra lửa, hắn buộc phải ăn đồ sống trong suốt một thời gian dài.

Xung quanh hắn không có tivi, không có điện thoại, không một bóng người qua lại. Bầu bạn với hắn chỉ có tiếng gió rít, tiếng mưa rơi và tiếng chim kêu đầy cô quạnh.

Thời gian đã để lại vết hằn sâu sắc lên con người hắn. Khi lực lượng chức năng phải vất vả leo trèo hơn một giờ đồng hồ để tiếp cận hang đá, hiện ra trước mắt họ là một ông lão đầu tóc bù xù, mặt mũi lấm lem. Hắn đang ngồi xổm ở cửa hang, xé những mảnh giấy lộn nhặt nhạnh được.

Giây phút nhìn thấy bóng dáng cảnh sát, hắn kinh ngạc thốt lên một tiếng "cướp người kìa" rồi nhanh chóng từ bỏ sự chống cự. Việc ở một mình trong thời gian quá dài đã khiến khả năng ngôn ngữ của hắn thoái hóa rõ rệt. Tống Mỗ Giang nói chuyện đứt quãng, ánh mắt chỉ còn đọng lại sự hoang mang.

Từ năm 2002 đến năm 2019, thế giới bên ngoài đã thay đổi nghiêng trời lệch đất với sự phổ cập của điện thoại thông minh, đường sắt cao tốc và thanh toán di động. Trong khi đó, thời gian của hắn trong hang đá dường như đã đóng băng. Có người đã hỏi liệu hắn có hối hận hay không, nhưng hắn không đưa ra câu trả lời.

Những đêm đông buốt giá, khi cơ thể run rẩy trong cơn mưa rừng, liệu hắn có thực sự thấy tốt hơn cuộc sống trong tù? Tội ác của Tống Mỗ Giang là không thể tha thứ.

Nhưng thay vì sa đà vào giả thuyết sống ẩn dật để trốn tội, việc một người có thể cầm cự được bao lâu trong sự cô đơn đến cùng cực mới là điều đáng bàn luận. Khi tính xã hội bị tước đoạt hoàn toàn, con người rốt cuộc sẽ không còn lại gì ngoài một sự tồn tại trống rỗng.