Tổng giám đốc Google Việt Nam: 'AI là công cụ, không thay thế nhà sáng tạo'

Marc Woo, Tổng giám đốc Google Việt Nam, cho rằng video ngắn và dài sẽ song hành, còn AI giúp nâng hiệu suất chứ không thay thế nội dung nguyên bản.

YouTube vừa công bố thống kê tại thị trường Việt Nam, như lượng người dùng nền tảng video này chiếm 93% người dùng Internet Việt Nam, hơn 180.000 kênh có hơn 10.000 lượt theo dõi, và người dùng quốc tế chiếm hơn 50% thời lượng xem các kênh Việt Nam.

Bên lề sự kiện YouTube Festival, lần đầu được tổ chức tại Việt Nam giữa tháng 9, Tổng giám đốc Google Việt Nam Marc Woo chia sẻ với VnExpress xu hướng xem video của người dùng Việt, cách nền tảng giải quyết bài toán về video ngắn, cũng như làm sao để nhà sáng tạo nội dung (creator) tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số.

- Google đang cung cấp công cụ tạo và tóm tắt video bằng AI, còn YouTube lại được xây dựng dựa trên thời gian người dùng xem video. Đây có phải nghịch lý và liệu kỷ nguyên video dài đang đến hồi kết?

- Không. Kỷ nguyên video dài chưa kết thúc. Ngược lại, ngày càng nhiều người tìm đến nội dung dài. Dữ liệu thực tế tại Việt Nam cho thấy thời lượng xem YouTube, đặc biệt trên màn hình TV lớn tăng trưởng mạnh. YouTube đã tiếp cận hơn 30 triệu người từ 18 tuổi trở lên tại Việt Nam thông qua kết nối với TV tính đến tháng 4.

Video ngắn phục vụ nhu cầu cập nhật nhanh, còn video dài mang lại trải nghiệm thưởng thức trọn vẹn và sâu sắc. Cả hai định dạng sẽ song hành thay vì triệt tiêu.

Chẳng hạn, khi xem Shorts, tôi có thể muốn tiếp nhận thông tin nhanh rồi chuyển sang nội dung khác. Nhưng khi ngồi trong phòng khách ở nhà, tôi lại muốn xem video về động Sơn Đoòng trên TV lớn để chiêm ngưỡng hình ảnh và câu chuyện trong đó.

Với AI, chúng tôi định vị đây là công cụ hỗ trợ sáng tạo chứ không thay thế nội dung nguyên bản và chất lượng. Một công cụ chúng tôi đang triển khai là "Hỏi YouTube", cho phép đặt câu hỏi để dẫn tới video giải thích đúng vấn đề, giúp trải nghiệm thuận tiện hơn chứ không triệt tiêu việc xem nội dung.

Trên toàn cầu, 80% người dùng vẫn thường xuyên quay trở lại với các nhà sáng tạo yêu thích vì phong cách riêng, trải nghiệm thực tế và quan điểm chân thực. Nhà sáng tạo nên dùng AI để nâng cao hiệu suất làm việc. Ví dụ, họ có thể sản xuất video dài chất lượng, sau đó dùng AI trích xuất thành nhiều phiên bản ngắn khác nhau.

- Một người trẻ xem video ngắn liên tục có thể là thành công về mặt thuật toán, nhưng chưa chắc tốt về mặt xã hội. Theo ông, thế nào là "trải nghiệm YouTube tốt" cho giới trẻ?

- Tại Google, chúng tôi có phương châm "Tập trung vào người dùng, mọi thứ khác sẽ theo sau". Với YouTube, trọng tâm là thời gian sử dụng có chất lượng, thay vì số phút hay số lần người dùng lướt màn hình.

Bản thân tôi có hai con trai nhỏ thường dùng thiết bị vào buổi tối, nên tôi rất quan tâm đến nội dung và cách trẻ tiếp cận thông tin. Các hệ thống thuật toán gợi ý của YouTube không áp dụng công thức chung cho tất cả mà được thiết kế riêng cho người dùng trẻ. Chúng tôi đã xây dựng Bộ nguyên tắc chất lượng dành cho thanh thiếu niên với sự tư vấn của các chuyên gia độc lập về tâm lý và sức khỏe trẻ em.

Nền tảng tích hợp tính năng tự động nhắc nghỉ ngơi hoặc nhắc giờ đi ngủ cho người dưới 18 tuổi. Thay vì áp đặt cứng nhắc, chúng tôi cung cấp cho phụ huynh công cụ linh hoạt để thiết lập giới hạn thời gian lướt video ngắn, thậm chí đặt về mức 0, nhằm xây dựng thói quen số lành mạnh trong gia đình.

- Vì sao sự kiện vừa diễn ra có thông điệp "Kỷ nguyên YouTube tại Việt Nam", khi YouTube đang phải chia sẻ người dùng và nhà sáng tạo cho nhiều nền tảng khác?

- Trước hết, tôi muốn nói về "nền tảng cạnh tranh". Tôi tin cạnh tranh là điều rất tích cực đối với toàn ngành. Nó thúc đẩy tất cả trở nên tốt hơn và giúp YouTube ngày càng hoàn thiện.

Tôi tự hào khi YouTube hiện được 93% người dùng Internet Việt Nam sử dụng, theo thống kê nội bộ. YouTube vẫn là nền tảng video hàng đầu trong nước, đến từ ba yếu tố: văn hóa, kết nối và thương mại. Đây cũng là những yếu tố làm nên "kỷ nguyên YouTube tại Việt Nam".

Thứ nhất là văn hóa. YouTube đang trở thành một phần của dòng chảy văn hóa Việt Nam, đưa Việt Nam ra thế giới và đưa thế giới đến Việt Nam. Nội dung của các creator Việt Nam rất đa dạng, năng động và được khán giả trong nước cũng như quốc tế quan tâm.

Thứ hai là kết nối. Creator có thể tương tác với khán giả theo những cách có ý nghĩa hơn thông qua bình luận, phản hồi hay các hình thức tương tác khác. Điều đó tạo nên mối quan hệ trực tiếp giữa người sáng tạo và cộng đồng của họ.

Cuối cùng là thương mại. Khi đứng trước những quyết định mua sắm lớn hoặc phức tạp, người dùng Việt ngày càng tìm đến YouTube để nghiên cứu, tham khảo và củng cố lựa chọn. Creator vì vậy có thể trở thành cầu nối giữa nội dung và quyết định mua hàng, tạo ra giá trị cho doanh nghiệp và nhà quảng cáo.

- Việt Nam đã đưa ra khung pháp lý đối với nền tảng xuyên biên giới, yêu cầu về quản trị dữ liệu, kiểm soát nội dung và trách nhiệm của nền tảng. Google nhìn nhận sự thay đổi này ra sao?

- Thế giới đang chuyển mình với tốc độ rất nhanh, quy mô chưa từng có tiền lệ. Chúng ta từng trải qua thời kỳ bùng nổ dot-com, rồi quá trình chuyển dịch sang di động, nhưng thay đổi do AI, theo tôi, sẽ tạo ra một động lực lớn hơn tất cả.

Các chính phủ trên thế giới, bao gồm chính phủ Việt Nam, hoàn toàn có lý do chính đáng khi xem xét và điều chỉnh khung pháp lý nhằm kịp thời bảo vệ người dùng.

Nhiều năm qua, chúng tôi đã hợp tác chặt chẽ với chính phủ và nhiều bộ, ngành tại Việt Nam nhằm nâng cao công nghệ bảo đảm an toàn và quyền riêng tư, triển khai dán nhãn nội dung do AI tạo ra, phát triển công cụ kiểm soát của phụ huynh và thường xuyên đối thoại với cơ quan quản lý.

Google cũng chủ động cải tiến nguyên tắc và chính sách cộng đồng, rà soát và gỡ bỏ hàng triệu video có nội dung vi phạm. Định hướng chung là vừa phối hợp chặt chẽ với quá trình xây dựng chính sách của cơ quan quản lý, vừa duy trì các tiêu chuẩn nội bộ ở mức cao.

- 82% người dùng sẵn sàng mua hàng theo khuyến nghị của creator, theo khảo sát của YouTube. Khi nội dung gắn với thương mại, nền tảng làm gì để bảo đảm người dùng không bị dẫn dắt bởi thông tin sai lệch, sản phẩm kém chất lượng?

- Tôi thấy khá thú vị khi một nội dung giải trí hay giáo dục cũng có thể mang lại giá trị thương mại. Đây là xu hướng tự nhiên. Tuy nhiên, khi xu hướng ngày càng phát triển, nguyên tắc của chúng tôi là đặt ra tiêu chuẩn kiểm duyệt cao, đặc biệt đối với việc bật tính năng kiếm tiền.

Không phải tài khoản nào tải video lên cũng có thể lập tức kiếm tiền. Để tham gia Chương trình Đối tác YouTube (YPP), kênh phải đáp ứng đầy đủ nguyên tắc cộng đồng và chính sách quảng cáo.

YouTube Shopping tại Việt Nam là chương trình tiếp thị liên kết có chọn lọc. Tính năng chỉ mở cho nhà sáng tạo đáp ứng đủ tiêu chuẩn và chỉ cho phép gắn thẻ sản phẩm đã được xác thực, đến từ các đối tác mà chúng tôi đã thẩm định. Chúng tôi kiểm soát mạng lưới đối tác này để bảo đảm sản phẩm được giới thiệu trên nền tảng có chất lượng tốt và nguồn gốc rõ ràng.

- Nhiều nội dung của creator Việt được khán giả quốc tế xem. Họ đang vươn ra thế giới nhờ chất lượng hay sức mạnh phân phối nền tảng và làm thế nào để biến lợi thế thành một ngành xuất khẩu nội dung bền vững?

- Có một thay đổi lớn ít người để ý những năm gần đây, đó là khán giả của các kênh từ Việt Nam không chỉ giới hạn trong nước. Thời lượng xem từ nước ngoài chiếm phần rất đáng kể trong các nội dung do người Việt sản xuất.

Điều này cho thấy hệ sinh thái sáng tạo của Việt Nam trên YouTube rất năng động. Nội dung phải nguyên bản, chất lượng cao mới có thể thu hút người xem khắp thế giới. Ngoài ra, tôi ấn tượng với cách kể chuyện mang đậm niềm tự hào dân tộc, phản ánh trải nghiệm nhân văn gần gũi của nhà sáng tạo Việt.

Để biến điều này thành lợi thế bền vững, theo tôi, cần lưu ý ba điểm.

Thứ nhất là chiến lược đa định dạng. Shorts phát huy hiệu quả khi người dùng đang di chuyển; nội dung trên màn hình máy tính phù hợp khi nghỉ giải lao tại nơi làm việc; còn khi về nhà, người dùng có thể xem video dài trên TV với chất lượng cao và cách kể chuyện sâu sắc hơn. Mỗi định dạng đòi hỏi một chiến lược riêng.

Thứ hai, cần chủ động vượt rào cản ngôn ngữ. Creator có thể tận dụng AI hỗ trợ dịch thuật để tiếp cận khán giả quốc tế, thay vì chỉ sản xuất đơn ngữ tiếng Việt.

Thứ ba là khai thác đầy đủ công cụ của nền tảng. Với tính năng như YouTube Shopping, creator có thể hướng người xem tới hành động mua sắm khi đang theo dõi nội dung. Chẳng hạn, khi xem video về leo núi, khán giả có thể bấm vào thẻ sản phẩm của đôi giày đang được giới thiệu để mua.