Phó thủ tướng: Chính phủ làm ngày, làm đêm để tháo gỡ khó khăn

Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết Chính phủ đã làm ngày, làm đêm để tháo gỡ vướng mắc, cải cách thủ tục hành chính, nỗ lực đạt mục tiêu tăng trưởng.

Thảo luận tại tổ Quốc hội sáng 18/10 về tình hình kinh tế - xã hội, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết từ đầu năm 2026 đến nay, dù đối mặt nhiều khó khăn, kinh tế Việt Nam vẫn đạt những kết quả tích cực.

Theo bà, Chính phủ đã thay đổi phương thức quản trị, lấy kết quả và sản phẩm công việc làm căn cứ giao nhiệm vụ và đánh giá. Để hỗ trợ nền kinh tế, hàng loạt chính sách miễn, giảm, giãn thuế, phí đã được thực hiện, với tổng quy mô 336.000 tỷ đồng, trong đó có các biện pháp bình ổn giá xăng dầu, nhằm giảm áp lực chi phí sản xuất và đời sống.

Tăng trưởng GDP 9 tháng đạt 9,01%, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, các cân đối lớn được giữ vững. Xuất nhập khẩu đạt 888 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay. Khu vực công nghiệp và xây dựng tăng hơn 14%, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục đóng góp quan trọng cho tăng trưởng.

Thu ngân sách 9 tháng đạt hơn 2 triệu tỷ đồng, tăng 14% so với cùng kỳ năm trước và dự kiến vượt chỉ tiêu Quốc hội giao trong cả năm. Hơn 3.000 trong tổng số 5.000 dự án tồn đọng được tháo gỡ vướng mắc với tổng vốn hơn 2 triệu tỷ đồng. Trong số này có những dự án kéo dài 10-15 năm, gây lãng phí nguồn lực.

"Chính phủ đã "làm ngày, làm đêm" để cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, nâng cao hiệu quả hoạt động", Phó thủ tướng cho hay.

Trong lĩnh vực giáo dục, việc sắp xếp các trường mầm non, phổ thông công lập đã giúp giảm hơn một nửa số đầu mối. Hơn 30.000 viên chức trường học được bố trí lại, góp phần khắc phục tình trạng thiếu giáo viên cục bộ. Số thôn, tổ dân phố sau sắp xếp giảm 46%. Chính phủ cũng tiếp tục kiện toàn tổ chức bên trong các bộ, cơ quan ngang bộ và cơ quan thuộc Chính phủ.

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được đánh giá có chuyển biến rõ nét. Năm 2026, chỉ số đổi mới sáng tạo của Việt Nam đứng thứ 44 trong 139 quốc gia, vùng lãnh thổ, tăng hai bậc so với năm trước. Chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp đứng thứ 50 toàn cầu, trong khi khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đóng góp hơn 14% GDP.

Về du lịch, 9 tháng qua Việt Nam đón 17 triệu lượt khách quốc tế, hướng tới mục tiêu 25 triệu lượt cả năm.

Trong lĩnh vực an sinh xã hội, tổng nguồn lực thực hiện đạt 140.000 tỷ đồng, tăng 10.000 tỷ đồng so với năm trước. Hơn 53 triệu người được khám sàng lọc miễn phí. Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ đã quy tập được hơn 3.500 hài cốt; việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại các nghĩa trang trên toàn quốc đã hoàn thành. Công tác rà phá bom mìn tại nhiều khu vực trọng điểm như Vị Xuyên, Lạng Sơn, Lào Cai cũng đạt kết quả.

Tình trạng cán bộ né tránh, sợ trách nhiệm vẫn phổ biến

Bên cạnh những kết quả đạt được, Phó thủ tướng nhìn nhận nền kinh tế vẫn đối mặt nhiều khó khăn. Bà đồng tình với đánh giá của Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội rằng tăng trưởng cao nhưng chưa thực sự bền vững.

Áp lực lạm phát còn lớn, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) ở mức 4,52%. Nếu không kiểm soát tốt, việc đạt mục tiêu CPI Quốc hội đề ra sẽ gặp khó khăn. Thị trường tài chính, tiền tệ, bất động sản và lao động cũng còn nhiều vấn đề cần giải quyết.

"Tâm lý né tránh, sợ sai, sợ trách nhiệm trong đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức ở một số nơi vẫn khá phổ biến. Đây là vấn đề cần tập trung khắc phục để nâng cao hiệu quả thực thi công vụ", bà nói.

Việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhất là ở cấp xã, cũng còn nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động của bộ máy.

Trước những thách thức này, Phó thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục phấn đấu đạt tăng trưởng hai con số trong năm 2026, coi đây như một "mệnh lệnh chính trị". Mục tiêu tăng trưởng 10% trong những tháng cuối năm rất thách thức, đòi hỏi sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị. Các đột phá về thể chế, hạ tầng, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo phải được thúc đẩy mạnh mẽ hơn.

"Tăng trưởng cao phải gắn với tiến bộ, công bằng xã hội, chăm lo tốt hơn cho người dân, nhất là an sinh và phúc lợi xã hội trên tất cả mọi mặt của đời sống", bà Trà nói, đồng thời nhấn mạnh sự tham gia của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân.