Hãng chip nhớ Trung Quốc CXMT gây xáo động thị trường

Sau khi công ty chip nhớ CXMT thông báo bước tiến công nghệ mới, cổ phiếu nhiều đối thủ lao dốc do lo ngại cạnh tranh và tâm lý thận trọng.

Cuối tuần qua, ChangXin Memory Technologies (CXMT) thông báo đạt được tiến bộ trong phát triển kiến trúc mới "4F vuông", có thể đưa nhiều dữ liệu vào không gian vật lý nhỏ hơn. Công ty dự định tung ra bộ nhớ máy chủ dựa trên kiến trúc này cuối năm nay.

Theo Economic Times, thông tin trên khiến cổ phiếu của hàng loạt đối thủ lao dốc đầu tuần này. Ngày 13/10, cổ phiếu hãng chip SK Hynix giảm hơn 10%, Samsung Electronics giảm 7,4%. Chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản cũng giảm 1,8%, phản ánh đà suy yếu diện rộng của nhóm cổ phiếu công nghệ. Tại Mỹ, cổ phiếu hãng chip nhớ Micron giảm 3,62%, trong khi cổ phiếu một số công ty bán dẫn và lưu trữ dữ liệu như SanDisk, Seagate, Western Digital cũng đi xuống.

Trang này nhận định, thị trường chao đảo do các nhà đầu tư phản ứng với tiến bộ công nghệ của CXMT và lo ngại về mức chi tiêu cho AI. Còn theo CNBC , giới phân tích vốn cho rằng CXMT tụt hậu so với đối thủ quốc tế ở tuyến đầu trong lĩnh vực phát triển bộ nhớ. Do đó, bất cứ tin tức nào về đột phá của công ty đều có thể tác động lớn đến những gì nhà đầu tư đánh giá về lợi thế thị trường của đối thủ quốc tế.

CXMT chuyên về bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên động (DRAM), loại chip dùng trong máy tính, smartphone, trung tâm dữ liệu và hạ tầng AI, giúp lưu trữ tạm thời dữ liệu mà bộ xử lý cần truy cập nhanh chóng. Samsung, SK Hynix và Micron đang thống trị thị trường DRAM toàn cầu, nhưng tiến bộ của doanh nghiệp Trung Quốc có thể thách thức vị thế, nhất là với những sản phẩm bộ nhớ thông thường, vốn phụ thuộc nhiều vào giá cả và nguồn cung khi cạnh tranh.

Giải pháp mới sẽ giúp CXMT nâng mật độ lưu trữ và hiệu quả bộ nhớ. Các chuyên gia cho rằng công ty có thể thu hẹp khoảng cách công nghệ với doanh nghiệp đầu ngành trên toàn cầu, dẫn đến gia tăng áp lực về giá.

Nhóm phân tích tại ngân hàng Citi nhận định, chính phủ Mỹ khó cho phép bán bộ nhớ sản xuất tại Trung Quốc vào Mỹ, nhưng việc bán cho các trung tâm dữ liệu ở khu vực khác như châu Âu có thể ảnh hưởng gián tiếp đến Micron. Financial Times hồi tháng 7 dẫn nguồn tin thân cận cho biết, Apple đã bắt đầu thử nghiệm DRAM của CXMT cho thiết bị bán tại Trung Quốc và đang vận động chính phủ Mỹ cho phép dùng sản phẩm của công ty này rộng rãi hơn.

Elon Musk, CEO Tesla, hôm 12/10 cũng đưa ra nhận định trên mạng xã hội X về triển vọng của Trung Quốc trong ngành công nghiệp chip nhớ. Ông cho biết, một khi nắm được cách chế tạo sản phẩm, các công ty Trung Quốc sẽ mở rộng sản xuất nhanh chóng.

"Khả năng tăng quy mô của họ thường lớn hơn phần còn lại của thế giới cộng vào", tỷ phú nhấn mạnh.

Theo Economic Times, một lý do khác khiến loạt cổ phiếu ngành chip đi xuống là các nhà đầu tư ngày càng lo ngại về tính bền vững của sự bùng nổ đầu tư vào AI.

Cổ phiếu ngành này tăng mạnh năm nay nhờ kỳ vọng rằng việc mở rộng hạ tầng AI sẽ thúc đẩy nhu cầu mạnh mẽ về bộ xử lý, chip nhớ, thiết bị lưu trữ dữ liệu. Tuy nhiên, giới đầu tư ngày càng băn khoăn liệu mức tăng chi tiêu dự kiến cho AI có tương xứng với mức định giá cao của các công ty hưởng lợi từ xu hướng này hay không. Hock Tan, CEO Broadcom, từng cảnh báo về những kỳ vọng quá mức của các nhà đầu tư vào AI, làm tăng thêm tâm lý thận trọng.

SCMP cũng đánh giá, giới đầu tư ngày càng ít tin tưởng rằng các nhà sản xuất chip nhớ có thể duy trì lợi nhuận khổng lồ hiện tại trong bối cảnh rủi ro nguồn cung dài hạn và áp lực định giá tăng. Trong bản ghi hôm 11/10, nhà phân tích Shawn Kim từ ngân hàng Morgan Stanley cho biết họ đang nhìn xa hơn sự tăng trưởng lợi nhuận hiện tại, vốn được thúc đẩy bởi nhu cầu về chip AI.

"Chúng tôi nghĩ thời kỳ kiếm tiền dễ dàng đã qua rồi", ông viết.

Dù vậy, giới quan sát cảnh báo không nên coi CXMT là mối đe dọa tức thời. Han Ji-young, nhà phân tích tại công ty dịch vụ tài chính Kiwoom Securities, nói với Edaily : "CXMT vẫn chưa sản xuất hàng loạt thành công mà mới chỉ thông báo kế hoạch ra mắt. Năng suất sản xuất, hiệu năng sản phẩm chưa được xác minh, chưa có sự chứng nhận của khách hàng".

Economic Times cũng đánh giá, tiến bộ trong kiến trúc chip không nhất thiết mang đến thành công thương mại ngay lập tức. Sản xuất chip nhớ tiên tiến quy mô lớn đòi hỏi năng lực sản xuất cao, ổn định, vốn đầu tư lớn và sở hữu thiết bị làm chip tiên tiến. Trong khi đó, CXMT vẫn gặp khó khăn do vấp phải những biện pháp hạn chế xuất khẩu công nghệ sang Trung Quốc mà Mỹ khởi xướng. Vì vậy, bước tiến của CXMT đặt ra thách thức tiềm tàng trong trung hạn hơn là mối đe dọa cấp bách với các nhà sản xuất chip quốc tế.

CXMT thành lập năm 2016 tại thành phố Hợp Phì, tỉnh An Huy, với tên ban đầu là Innotron. Đội ngũ sáng lập không được đề cập, nhưng Zhu Yiming là người lãnh đạo công ty từ đầu. Thông tin trên China Daily cho thấy ông là cựu sinh viên Đại học Thanh Hoa và Đại học Stony Brook (Mỹ). Zhu cũng là người sáng lập GigaDevice Semiconductor, công ty thiết kế chip nhớ và chuyên sản xuất bộ nhớ flash NOR.

Theo CNBC , CXMT vốn ít được biết đến bên ngoài thị trường nội địa. Nhưng đến tháng 7, công ty gây tiếng vang lớn toàn cầu khi tiến hành IPO. Cổ phiếu công ty tăng vọt gần 466% trong phiên giao dịch đầu tiên trên STAR Market, sàn chứng khoán tập trung vào công nghệ của Thượng Hải, trở thành công ty niêm yết giá trị nhất Trung Quốc khi đó.

Giá cổ phiếu CXMT hiện đã giảm 4% so với mức 49 nhân dân tệ trong ngày IPO, nhưng vẫn đạt vốn hóa thị trường 3.460 tỷ nhân dân tệ (520 tỷ USD), không kém nhiều so với mức 3.870 tỷ nhân dân tệ của gã khổng lồ công nghệ Tencent.

CXMT hiện là nhà sản xuất chip nhớ DRAM lớn thứ tư thế giới, sau Samsung Electronics, SK Hynix và Micron. Theo dữ liệu từ TrendForce đầu tháng 9, thị phần doanh thu DRAM toàn cầu của CXMT đạt 9,5% vào quý II/2026, tăng từ mức 7,6% của quý I/2026. Samsung dẫn đầu với thị phần 39,4%, tiếp theo là SK Hynix với 24,9% và Micron với 23,3%.