Hà Nội quá tải chất thải rắn xây dựng

Hoạt động giải phóng mặt bằng quy mô lớn đang khiến Hà Nội đối mặt với bài toán xử lý lượng chất thải rắn xây dựng phát sinh rất nhiều mỗi ngày. Nơi xử l ý nhanh, nơi rác chất đống Sau gần 10 năm đình trệ do vướng mắc giải phóng mặt bằng, dự án đường nối Phạm Hùng - Lê Đức Thọ với chiều dài 2,87 km đang được khẩn trương phá dỡ để tiến hành thi công. Tuyến đường có mặt cắt ngang 50 m, tổng mức đầu tư hơn 518,9 tỉ đồng. Tổng diện tích đất cần thu hồi để thực hiện dự án là hơn 168.000 m 2 , liên quan đến 517 hộ gia đình và một tổ chức.

Theo ghi nhận của Thanh Niên , tại đoạn qua ngõ 252 đường Mỹ Đình, 2 công nhân lái máy xúc làm việc liên tục để dọn dẹp mặt bằng. Ông Vũ Quốc Ngọc, ngách 63/212, số nhà 41 Mỹ Đình, một hộ dân trong diện giải tỏa, cho biết nhà thầu thi công có 5 - 6 xe tải mỗi đêm chạy liên tục để bốc dỡ, chở chất thải đi nên mặt bằng được thu dọn khá nhanh.

Trực tiếp điều khiển máy xúc tại địa điểm này hơn một tuần nay, anh Lăng (quê xã Hồng Sơn, Hà Nội) cho biết, thường xe tải sẽ chở chất thải về khu vực bãi xử lý ở Pháp Vân hoặc Đông Anh cũ (nay là xã Phúc Thịnh). Các công nhân lái máy xúc như anh cũng phải làm việc không ngừng nghỉ để theo kịp tiến độ. Tuy nhiên, không phải nơi nào việc thu dọn chất thải xây dựng cũng được như vậy.

Tại dự án bãi đỗ xe kết hợp cây xanh, vườn hoa trên dải đất giữa Vành đai 1 và Đê La Thành, gần Trường đại học Văn hóa Hà Nội, chất thải xây dựng còn ngổn ngang, cao cả mét. Ông Phạm Văn Tâm, P.Ô Chợ Dừa, sống cạnh điểm giải tỏa, cho biết việc này ảnh hưởng rất nhiều tới sinh hoạt và kinh doanh của người dân.

Tương tự, dự án giải tỏa ngõ 381 đường Nguyễn Khang (P.Cầu Giấy) còn một số điểm chất thải xây dựng chất cao, bên cạnh rải thải sinh hoạt.

Công bố địa điểm tập kết chất thải rắn

Những ngày này, tại khu đất rộng 6,5 ha gần nút giao Pháp Vân - Cầu Giẽ thuộc P.Yên Sở và tại P.Phúc Lợi của Công ty cổ phần Dịch vụ sản xuất Toàn Cầu luôn tấp nập xe chở chất thải xây dựng ra vào. Ông nguyễn Ngọc Tuấn, Phó giám đốc công ty, cho biết mỗi ngày đơn vị này xử lý gần 480 tấn chất thải rắn xây dựng ở mỗi địa điểm.

Trước đó, công ty cũng đã huy động máy móc đến một số điểm phá dỡ trọng điểm của Hà Nội để nghiền trực tiếp nhằm giảm lượng rác cần vận chuyển, biến rác thành vật liệu có thể san lấp, làm cốt nền đường, vừa giảm cước vận chuyển, tiết kiệm chi phí cho chủ đầu tư.

Hiện tại, bên cạnh địa điểm xử lý của công ty này, phế thải xây dựng của Hà Nội chủ yếu được tập kết và xử lý tại điểm chôn lấp tại Nguyên Khê, xã Phúc Thịnh, có diện tích 4,8 ha, do Công ty cổ phần Xử lý chất thải xây dựng và Đầu tư phát triển môi trường Hà Nội vận hành, công suất 360 tấn/ngày. Tuy nhiên, các khu vực này đều đang đối mặt với tình trạng quá tải.

Để tháo gỡ khó khăn này, vừa qua, Sở NN-MT Hà Nội đã công khai danh mục 81 vị trí đủ điều kiện tiếp nhận, tập kết, xử lý tạm thời đất đào, bùn thải và chất thải rắn xây dựng tại hơn 40 xã, phường. Cụ thể như xã Mỹ Đức 23,8 ha; xã Ứng Hòa 11,3 ha; xã Phúc Lộc 37,2 ha; xã Trung Giã 10 ha; xã Vật Lại 100 ha; xã Hồng Sơn 2,8 ha, trữ lượng khoảng 1,68 triệu m³ đất đào; xã Phú Xuyên 10,98 ha; xã Hồng Vân 11,2 ha; xã Phượng Dực 7,9 ha; xã Thư Lâm 20,36 ha; xã Đa Phúc 37,44 ha; xã Phù Đổng 9,9 ha…

Trao đổi với Thanh Niên , Trưởng phòng Quản lý chất thải rắn (Sở NN-MT Hà Nội) Nguyễn Văn Quý cho biết, việc công bố danh sách các điểm tập kết chất thải xây dựng cho thấy thành phố đang từng bước hình thành mạng lưới địa điểm tiếp nhận thay vì để từng dự án tự xoay xở. Đây là hướng đi cần thiết bởi với các dự án lớn, khoảng cách vận chuyển, năng lực tiếp nhận và điều kiện giao thông có thể tác động trực tiếp đến tiến độ, chi phí và hiệu quả đầu tư.

Cạnh đó, thành phố cũng yêu cầu tất cả các công trình phát sinh chất thải phải xác định nơi tiếp nhận; các đơn vị vận chuyển chất thải phải đi đúng tuyến, đúng địa điểm. Các địa phương có trách nhiệm phối hợp quản lý; cơ quan chuyên môn phải kiểm tra, tháo gỡ vướng mắc.

Ngoài thiếu điểm tập kết chất thải, khó khăn về đầu ra cho sản phẩm tái chế cũng đã được nhìn nhận. Ông Nguyễn Ngọc Tuấn chia sẻ, khó khăn lớn nhất của đơn vị này là việc tìm đầu ra dù sản phẩm đều đạt đều các tiêu chuẩn kỹ thuật.

Lý giải việc này, PGS-TS Văn Viết Thiên Ân, Trường đại học Xây dựng Hà Nội, phân tích, tâm lý thị trường vẫn ưu tiên sử dụng vật liệu truyền thống, trong khi công nghệ sản xuất vật liệu tái chế chưa được đầu tư đồng bộ và thiếu chính sách hỗ trợ kinh tế.

PGS-TS Văn Viết Thiên Ân cho rằng, để thúc đẩy lĩnh vực tái chế chất thải xây dựng, cần sớm hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đồng thời ban hành các chính sách ưu đãi về thuế và quy định tỷ lệ sử dụng vật liệu tái chế trong các công trình phù hợp. Việc nghiên cứu áp dụng các công cụ kinh tế như thuế tài nguyên, thuế carbon cũng cần được xem xét nhằm từng bước hạn chế sử dụng vật liệu truyền thống, tạo động lực phát triển vật liệu xanh.

Tại Chỉ thị số 18/CT-UBND về việc tăng cường công tác quản lý, xử lý, gia cố, tái chế chất thải rắn xây dựng tận dụng cho các công trình xây dựng trên địa bàn thành phố do Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Vũ Đại Thắng ký ban hành, Hà Nội yêu cầu các sở ngành cùng bắt tay gỡ khó cho bài toán xử lý chất thải rắn xây dựng.

Chỉ thị nêu rõ yêu cầu ưu tiên tái chế, tái sử dụng chất thải rắn xây dựng, gia cố đất ngay tại công trường. Đồng thời, cần tận dụng tối đa cốt nền tự nhiên, hạn chế tối đa việc đào bỏ nền và vận chuyển đất đổ đi; đẩy mạnh sử dụng vật liệu tái chế, vật liệu xanh, thân thiện với môi trường trong các công trình sử dụng vốn nhà nước và khuyến khích áp dụng đối với các công trình ngoài ngân sách.