Dinh dưỡng và lối sống giúp bảo vệ hệ cơ xương khớp: Những điều cần làm đúng

Tình trạng ít vận động, làm việc sai tư thế, chế độ dinh dưỡng chưa hợp lý… là những yếu tố nguy cơ khiến bệnh lý cơ xương khớp xuất hiện ngày càng sớm hơn. Vậy làm thế nào để bảo vệ hệ xương khớp ngay từ sớm? Phóng viên báo Sức khỏe & Đời sống đã có cuộc trao đổi với PGS.TS.BS. Nguyễn Văn Hùng, Viện trưởng Viện Cơ Xương Khớp Bạch Mai, Bệnh viện Bạch Mai xung quanh vấn đề này.

Phóng viên (PV): Thưa PGS.TS.BS. Nguyễn Văn Hùng, thực trạng bệnh cơ xương khớp hiện nay như thế nào? Những bệnh lý nào thường gặp và hệ lụy ra sao khi hệ cơ xương khớp suy yếu? PGS.TS.BS. Nguyễn Văn Hùng: Bệnh cơ xương khớp là một trong các nhóm bệnh phổ biến. Theo các nghiên cứu và thống kê được công bố chính thức, bệnh lý cơ xương khớp nằm trong số 10 nhóm bệnh thường gặp nhất trong mô hình bệnh tật, có ảnh hưởng nhiều đến khả năng lao động và chất lượng cuộc sống của người bệnh, là gánh nặng kinh tế cho người bệnh, gia đình và xã hội. Mặc dù các bệnh lý cơ xương khớp có xu hướng tăng theo sự tăng tuổi thọ và dân số. Tuy nhiên, quan niệm cho rằng các bệnh cơ xương khớp chỉ gặp ở người cao tuổi thì hoàn toàn không chính xác. Thực tế, tùy từng nhóm bệnh và từng bệnh mà những người ở các lứa tuổi khác nhau có thể mắc phải hoặc mắc bệnh với tỷ lệ khác nhau, bao gồm cả trẻ em và người lớn. Một số nghiên cứu cho thấy tỷ lệ bệnh lý khớp viêm trong cộng đồng là 3,6% ở nhóm 18 - 34 tuổi, 11,5% ở nhóm 35 - 49 tuổi, 29,0% ở nhóm 50 - 64 tuổi, 44,0% ở nhóm 65 - 74 tuổi và 53,9% ở những người từ 75 tuổi trở lên. Tỷ lệ bệnh thoái hóa khớp nói chung gặp 7,3% ở những người 18 - 44 tuổi, 30,8% ở nhóm 45 - 64 tuổi và 49,6% ở những người từ 65 tuổi. Loãng xương có thể xuất hiện xấp xỉ 33% phụ nữ và 20% nam giới từ 50 tuổi trở lên. Có những nhóm bệnh gặp ở trẻ em như viêm khớp tự phát thiếu niên trong khi các bệnh cơ xương khớp hệ thống, tự miễn như lupus ban đỏ hệ thống , viêm da cơ có thể gặp cả ở người lớn và trẻ em... Những thay đổi về điều kiện sống, môi trường làm việc cũng như chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt cũng là những yếu tố có thể làm xuất hiện và/hoặc làm nặng các bệnh lý cơ xương khớp. Tùy từng bệnh, giai đoạn bệnh mà mỗi bệnh cơ xương khớp đều có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh, để lại những hậu quả nặng và làm giảm chất lượng cuộc sống của người bệnh, đặc biệt với những trường hợp được phát hiện muộn và điều trị không đúng. Việc phát hiện sớm, chẩn đoán và điều trị đúng là yếu tố mấu chốt, quyết định đến hiệu quả điều trị, giúp kiểm soát được bệnh và ngăn ngừa các hậu quả xấu do bệnh gây ra. PV: Vậy dinh dưỡng và lối sống đóng vai trò như thế nào đối với sức khỏe cơ xương khớp, thưa bác sĩ? PGS.TS.BS. Nguyễn Văn Hùng: Dinh dưỡng và lối sống là những yếu tố quan trọng góp phần duy trì sức khỏe của hệ cơ xương khớp, ngăn ngừa sự xuất hiện và làm giảm mức độ nặng của bệnh. Một chế độ ăn cân bằng và phù hợp giúp cung cấp đủ các chất dinh dưỡng cần thiết cho quá trình duy trì hoạt động, phát triển và tái tạo mô. Từ đó giúp quá trình điều trị bệnh hiệu quả hơn và phục hồi sức khỏe nhanh hơn. Ví dụ đối với xương, các khoáng chất và yếu tố vi lượng như canxi, vitamin D , magiê và phốt pho là những thành phần quan trọng trong cấu trúc và chức năng và sức khỏe của mô xương. Canxi tham gia tạo nên cấu trúc xương, trong khi vitamin D hỗ trợ cơ thể hấp thu canxi. Magiê và phốt pho cũng góp phần vào quá trình duy trì mật độ và cấu trúc của xương và giúp tăng cường sức khỏe của xương. Bên cạnh đó, protein, vitamin C cùng một số chất như kẽm, đồng cũng có vai trò quan trọng trong duy trì tổng hợp collagen, hình thành và duy trì mô liên kết, quá trình phục hồi mô xương. Vì vậy, thay vì chỉ tập trung vào một vài chất dinh dưỡng riêng lẻ, chúng ta cần hướng đến chế độ ăn đa dạng và cân bằng.