BYD còn cách Toyota bao xa trên đường đua toàn cầu?

BYD đặt mục tiêu vượt Toyota vào năm 2030, nhưng khoảng cách doanh số lớn và hàng loạt rào cản thương mại đang là thách thức với hãng Trung Quốc.

Nhà sáng lập Wang Chuanfu cho biết BYD đặt mục tiêu trở thành hãng xe lớn nhất thế giới vào năm 2030, đồng nghĩa phải vượt Toyota, hãng đã bán khoảng 11 triệu xe năm 2025.

BYD hiện có vị thế ngày càng lớn tại Trung Quốc, chiếm khoảng 12% thị trường tính đến tháng 8, trong khi doanh số toàn cầu đạt 4,6 triệu xe năm 2025. Con số này tương đương quy mô Toyota từng đạt vào năm 1997, cho thấy tốc độ phát triển nhanh của hãng xe Trung Quốc.

Tuy nhiên, các chuyên gia ngành xe cho rằng con đường phía trước của BYD khó hơn nhiều. Thị trường ôtô toàn cầu đang tăng trưởng chậm, trong khi các quốc gia ngày càng dựng hàng rào bảo vệ ngành sản xuất trong nước.

Toyota hiện bán xe tại khoảng 170 thị trường, còn BYD là 120. Ba thị trường lớn là Mỹ, Ấn Độ và Nhật Bản vẫn nằm ngoài hoặc hạn chế sự hiện diện của BYD. Mới đây nhất, BYD bán chiếc kei-car Racco tại Nhật và bước đầu nhận phản hồi tốt. Ba nước này tiêu thụ khoảng 22 triệu ôtô mỗi năm, tương đương 25% thị trường toàn cầu.

Tại châu Âu, xe BYD sản xuất tại Trung Quốc chịu thêm thuế 17%. Brazil áp thuế 35% với xe nhập khẩu, trong khi Mexico, Nga và Thái Lan cũng có các biện pháp thuế quan đối với xe Trung Quốc. Anh có thể tiếp tục áp thêm thuế với xe nhập khẩu từ Trung Quốc. BYD đang tìm cách vượt qua những rào cản này bằng cách tăng sản xuất bên ngoài Trung Quốc. Hãng đã công bố các nhà máy tại Hungary, Thái Lan, Brazil, Uzbekistan và Indonesia, với tổng công suất dự kiến gần một triệu xe mỗi năm.

Tuy nhiên, đây vẫn là khoảng cách rất lớn, khi BYD phải tăng công suất ngoài Trung Quốc khoảng 5 lần, lên khoảng 5 triệu xe mỗi năm, mới có thể đạt quy mô tương đương Toyota hiện nay nếu doanh số tại Trung Quốc không tăng. BYD cũng mở rộng danh mục sản phẩm để tìm dư địa tăng trưởng. Các thương hiệu cao cấp của BYD là Denza và Fangchengbao đóng góp hơn 10% doanh số trong quý I, trong khi hãng đẩy mạnh công nghệ sạc nhanh, khoang lái số và các mẫu xe thương mại.

Xe thương mại đang trở thành một hướng phát triển mới của BYD. Doanh số nhóm này tăng 28% trong chín tháng đầu năm, trái ngược mức giảm 4% của mảng ôtô. Hãng cũng công bố kế hoạch sản xuất xe tải hạng nặng tại châu Âu. Trong khi đó, thị trường Trung Quốc lại không còn dễ tăng trưởng như trước. Hiệp hội đại lý ôtô Trung Quốc dự báo doanh số có thể giảm hai chữ số trong năm nay, giữa lúc cạnh tranh về giá và tình trạng dư thừa công suất gia tăng.

BYD đang đi theo hướng đi mà Toyota từng trải qua, bắt đầu bằng những mẫu xe giá phải chăng, mở rộng nhanh tại thị trường nội địa rồi đẩy mạnh xuất khẩu và sản xuất ở nước ngoài. Toyota từng tăng gấp đôi sản lượng ngoài Nhật Bản lên 4 triệu xe trong giai đoạn 2002-2007. Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay khác nhiều, khi thị trường toàn cầu tăng trưởng chậm và các nước ngày càng chú trọng sản xuất nội địa, kiểm soát xe Trung Quốc. Vì vậy, tham vọng vượt Toyota vào năm 2030 không chỉ phụ thuộc vào khả năng bán xe mà còn ở tốc độ xây dựng mạng lưới sản xuất toàn cầu của BYD.

Hải Đăng (theo Reuters )