Báo Mỹ: Ông Putin muốn họp thượng đỉnh với Mỹ, Trung bàn về Ukraine

Ông Putin khi điện đàm với ông Trump đã đề xuất họp thượng đỉnh Nga - Mỹ - Trung tháng tới để đàm phán chấm dứt chiến sự Ukraine, theo WSJ.

Tờ Wall Street Journal ngày 18/10 dẫn các nguồn thạo tin cho hay Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đề xuất tổ chức cuộc gặp giữa ông, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào tháng tới để bàn về giải pháp chấm dứt chiến sự Ukraine.

Cuộc gặp được Điện Kremlin đề xuất tổ chức bên lề hội nghị APEC diễn ra ngày 18-19/11 tại Thâm Quyến, Trung Quốc. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky sẽ không có mặt tại cuộc họp thượng đỉnh ba bên này.

Một cựu sĩ quan tình báo Nga nói với WSJ rằng ông Putin đưa ra đề xuất trên trong cuộc điện đàm với ông Trump vào ngày 9/10. Trong cuộc điện đàm, hai lãnh đạo cũng nhất trí về việc Mỹ mua hàng triệu tấn dầu diesel từ Nga và tạo điều kiện để loại nhiên liệu này được bán trên thị trường toàn cầu.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov xác nhận các bên đang thảo luận về một cuộc gặp tiềm năng giữa ba lãnh đạo. "Hiện vẫn chưa có sự thống nhất rõ ràng về cuộc gặp hay chương trình nghị sự dự kiến, dù cả ba bên đều thừa nhận khả năng có thể diễn ra một cuộc gặp như vậy", ông nói.

Theo WSJ, kế hoạch này cho thấy nỗ lực của ông Putin nhằm tận dụng mối quan hệ đang nồng ấm giữa ông và Tổng thống Trump để kết thúc chiến sự Ukraine theo hướng có lợi cho Nga. Một hội nghị thượng đỉnh nhằm giải quyết cuộc chiến Ukraine không có sự tham gia của Tổng thống Zelensky là chưa có tiền lệ.

Một quan chức cấp cao Mỹ cho biết ông Trump vẫn chưa đồng ý tổ chức hội nghị thượng đỉnh như vậy. Tuy nhiên, quan chức này lưu ý rằng Tổng thống Mỹ có thể cởi mở với ý tưởng đó, xét đến mong muốn thực hiện cam kết tranh cử về chấm dứt chiến sự.

Các chuyên gia về Trung Quốc nhận định một cuộc đối thoại ba bên diễn ra ở Thâm Quyến sẽ là bước tiến quan trọng đối với ông Tập trong nỗ lực nâng cao vai trò của Trung Quốc như một bên trung gian quyền lực.

Theo những người nắm rõ các cuộc thảo luận gần đây giữa Moskva và Bắc Kinh, các quan chức Nga đã đề xuất ý tưởng này với phía Trung Quốc thông qua các kênh ngoại giao và phía Trung Quốc cho biết họ sẽ không phản đối nếu ông Trump nhất trí.

Nhà Trắng và đại sứ quán Trung Quốc tại Washington chưa phản hồi yêu cầu bình luận.

Ông Putin từng vài lần đề xuất tổ chức hội nghị thượng đỉnh ba bên với ông Trump và ông Tập nhưng không thành hiện thực, cựu sĩ quan tình báo Nga cho biết. Tuy nhiên, lần này, đề xuất đó được nêu lại trong bối cảnh quan hệ giữa Nga và Mỹ đang có chuyển biến tích cực.

Thỏa thuận diesel mà ông Trump vừa đạt được với ông Putin có thể phần nào giúp hạ giá nhiên liệu, yếu tố vốn đang kìm hãm nền kinh tế Mỹ và gây bất lợi cho triển vọng của đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử giữa kỳ đầu tháng 11.

Ông Trump ngày 16/10 ký sắc lệnh hành pháp đình chỉ gói trừng phạt mới nhằm vào Nga theo đạo luật được quốc hội Mỹ thông qua tháng trước. Hành động này vấp phải chỉ trích từ các nhà lập pháp, bao gồm cả một số đồng minh của ông.

Ông Trump cũng bày tỏ thất vọng với ông Zelensky, cho rằng lãnh đạo Ukraine cần chấm dứt các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga, thậm chí còn gợi ý rằng Ukraine cần một vị tổng thống mới.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social hôm 18/10, ông Trump đã chỉ trích ông Zelensky, ngay sau khi Ukraine thực hiện vụ tấn công vào một cơ sở dầu khí tại St. Petersburg. Ông cáo buộc lãnh đạo Ukraine nhắm mục tiêu vào các nhà máy lọc dầu diesel của Nga và tuyên bố rằng ông Zelensky "không muốn chấm dứt cuộc chiến này, và có lẽ chưa bao giờ thực sự muốn điều đó".

Ông Trump giải thích rằng ông tạm hoãn áp đặt các biện pháp trừng phạt vì không muốn đẩy Nga rời xa bàn đàm phán. "Tôi muốn cuộc chiến này phải kết thúc", ông viết.

Hoàng Lan (Theo WSJ, AP )