72 giờ sóng gió chấm dứt sự nghiệp phát ngôn viên Nhà Trắng của Zacharia

Katie Zacharia bắt đầu vai trò phát ngôn viên Nhà Trắng với cuộc họp báo nhiều trắc trở và loạt rắc rối trong 72 giờ sau đó khiến cô mất chức chóng vánh.

Hôm 7/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump gọi điện cho Katie Zacharia, cố vấn truyền thông cấp cao của mạng xã hội Truth Social, mời cô làm thư ký báo chí Nhà Trắng thay thế Karoline Leavitt, người rời vị trí vào cuối mùa hè để chăm sóc con mới sinh.

Zacharia lập tức từ California bay đến Washington ngay ngày hôm sau và được Tổng thống trực tiếp đề nghị nhận việc trong cuộc trò chuyện tại Phòng Bầu dục. "Tôi nhận được một cuộc gọi tuyệt vời từ nhà tuyển dụng hàng đầu, chính là Tổng thống. Hóa ra, việc ủng hộ mạnh mẽ các chính sách của ông ấy thực sự có ích", cô cho hay.

Ông Trump ca ngợi Zacharia, 42 tuổi, là người ủng hộ trung thành và xuất sắc ngay từ đầu, mô tả cô là người nhiệt thành với phong trào "Đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại" (MAGA).

"Tôi tin cô ấy sẽ có quan hệ tốt đẹp với đội ngũ phóng viên Nhà Trắng", Tổng thống Trump cho biết, thêm rằng ông đánh giá cao kinh nghiệm của Zacharia trong các chiến dịch tranh cử tổng thống và công việc tại doanh nghiệp truyền thông.

Nhưng màn ra mắt với các phóng viên tại Washington lại là khởi đầu cho 72 giờ sóng gió của Zacharia, đánh dấu nhiệm kỳ thư ký báo chí Nhà Trắng ngắn nhất trong lịch sử nước Mỹ.

Cuộc họp báo 'thảm họa'

Sáng 13/10, Zacharia chủ trì buổi họp báo đầu tiên với tư cách tân thư ký báo chí Nhà Trắng. Màn ra mắt này rất quan trọng với bất cứ phát ngôn viên Nhà Trắng nào, bởi họ sẽ bị các phóng viên soi xét rất kỹ lưỡng. Phòng họp báo James S. Brady tại Nhà Trắng thậm chí còn được gọi là "hang cọp", cho thấy áp lực khổng lồ với các thư ký báo chí.

Zacharia dường như đã không chịu được áp lực này. Trong 8 phút đầu tiên của cuộc họp báo, sau màn chào hỏi và chia sẻ rằng mình "vô cùng vinh dự" khi được làm việc cho ông Trump, cô chỉ cúi mặt đọc tập tài liệu ca ngợi các thành tựu của Tổng thống.

Dù đây là tài liệu chuẩn bị sẵn, cô vẫn tỏ ra lúng túng, nói nhịu và hồi hộp, liên tục cúi nhìn bản thảo và gần như không có giao tiếp bằng ánh mắt nào với các phóng viên bên dưới.

Sau khi liệt kê các số liệu tích cực về mức tăng lương, giá thuốc, việc làm và sản lượng năng lượng của Mỹ, cô chỉ dành 6 phút cho các phóng viên đặt câu hỏi. Cô mời ba nhà báo, tất cả đều từ các cơ quan truyền thông có khuynh hướng bảo thủ hoặc thân thiện với Tổng thống Trump, dường như theo danh sách đã được chuẩn bị sẵn.

Trong số những câu hỏi do ba phóng viên này nêu, chỉ duy nhất một câu liên quan đến chính sách. Peter Doocy, phóng viên chuyên trách Nhà Trắng của đài Fox News, đặt câu hỏi về việc liệu Mỹ có ngừng chia sẻ thông tin tình báo với Ukraine hay không, trong bối cảnh ông Trump đang nổi giận với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.

Nhưng phát ngôn viên Nhà Trắng Zacharia lại không thể đưa ra câu trả lời, mỉm cười một cách gượng gạo và nói với Doocy rằng cô "sẽ phản hồi lại sau".

Các câu hỏi khác chủ yếu liên quan đến đời tư, chủ đề tưởng như rất "dễ thở", nhưng Zacharia lại mắc sai lầm thảm họa. Khi được hỏi về cách cân bằng giữa công việc và gia đình, cô đã vô tình nhầm lẫn giữa chồng mình và Tổng thống Trump.

"Vì vậy, Tổng thống của tôi", cô nói, rồi dường như nhận ra mình đã lỡ lời. "Xin lỗi, chồng tôi. Đúng là một tình huống thú vị". Khi các phóng viên cười ồ lên, cô càng trở nên bối rối, rồi nhanh chóng kết thúc cuộc họp báo sau 14 phút. Đây là một trong những buổi họp báo ngắn nhất trong thập kỷ qua tại Nhà Trắng.

Sau cuộc họp báo, Zacharia cùng các phóng viên ra phía bãi cỏ phía Nam Nhà Trắng, nơi Tổng thống Trump chuẩn bị khởi hành đến Alaska để dự một cuộc vận động tranh cử. Tại đây, tình hình trở nên tồi tệ hơn.

Cô từng giới thiệu mình là luật sư, nhưng khi một phóng viên hỏi cô đã vượt qua kỳ thi luật sư ở bang nào, Zacharia đã trả lời hai lần rằng: "Khi tôi chuyển đến Trung Quốc". Sau đó, cô giải thích rằng mình đã "nghe nhầm" câu hỏi do tiếng ồn từ trực thăng Marine One, và nghĩ phóng viên hỏi cô đã làm gì sau khi tốt nghiệp trường luật.

Một nhóm phóng viên đã xác minh với Ủy ban Giám khảo Luật sư tại tất cả 50 bang của Mỹ và xác nhận rằng Zacharia chưa từng đỗ kỳ thi luật sư ở bất kỳ đâu. Tệ hơn nữa, cô từng trượt kỳ thi này tại California vào năm 2011 và từ đó không bao giờ thi lại.

Ngay sau đó, hàng loạt tiêu đề báo chí xuất hiện, đặt nghi vấn về việc liệu cô có mạo nhận mình là luật sư hay không. Zacharia sau đó mới thừa nhận mình chưa từng đỗ kỳ thi luật sư, nhưng lại cho rằng điều đó không quan trọng.

Ngày 15/10, trước áp lực ngày càng lớn, Zacharia bắt đầu loạt hoạt động truyền thông nhằm cứu vãn công việc của mình. Điểm dừng chân đầu tiên của cô là trường quay của đài Real America's Voice, một "địa bàn thân thiện".

Zacharia giải thích với người dẫn chương trình Jack Posobiec rằng hành trình trở thành thư ký báo chí Nhà Trắng diễn ra vô cùng gấp rút. Cô nhận được lời đề nghị từ Tổng thống khi đang ở một cánh đồng bí ngô tại California cùng con trai.

"Tôi thức dậy lúc 3h để chuẩn bị với những gì mình có trong tay", cô nói về công tác chuẩn bị cho cuộc họp báo đầu tiên. Giải thích cho những vấp váp và hồi hộp của mình, cô cho biết thêm rằng các tài liệu phục vụ cho cuộc họp báo chỉ được hoàn thiện vào lúc 8h, trước khi cô bước vào phòng họp khoảng 90 phút.

Về tranh cãi liên quan đến bằng cấp luật sư, Zacharia cho biết từng đăng ký thi chứng chỉ luật sư tại California sau khi tốt nghiệp trường luật thuộc Đại học Pepperdine năm 2011, nhưng "bị phân tâm và quá ngợp" bởi kế hoạch chuyển đến Trung Quốc cùng chồng.

"Chúng tôi quyết định tận dụng khoảng thời gian đó, tôi sẽ thi luật sư rồi xem kết quả thế nào. Kết quả vào thời điểm đó không quan trọng, vì tôi biết tôi không cần chứng chỉ này tại Trung Quốc. Chúng tôi chuyển đi không lâu sau đó", cô giải thích.

Zacharia nói rằng nhiều người trong ngành từng khẳng định cô đủ điều kiện để tự gọi mình là luật sư, không cần giấy phép hành nghề. Cô nói bản thân chỉ cung cấp phân tích pháp lý chứ không phải "tư vấn pháp lý", dựa trên bằng cấp đào tạo về luật và kinh nghiệm về luật kinh doanh quốc tế tại Trung Quốc.

Ngày hôm sau, Zacharia tiếp tục xuất hiện trên chương trình "Fox & Friends" của đài Fox News. Người dẫn chương trình Sean Hannity, một người bạn của Tổng thống, đã đặt ra vài câu hỏi hóc búa.

Ông Hannity chất vấn nữ phát ngôn viên mới của Nhà Trắng về lý do cô không cởi mở hơn về bằng cấp của mình. "Tại sao không nói đơn giản là: 'Tôi chưa từng hành nghề luật sư'?", ông nói.

Zacharia khẳng định lại rằng cô không hành nghề luật sư cũng như không đưa ra các tư vấn pháp lý. Cô cho biết mình chưa từng được hỏi về chứng chỉ hành nghề luật sư trước khi nhậm chức và cô được tuyển dụng vào lĩnh vực truyền thông, không phải làm luật sư cho chính quyền.

Sau cuộc họp báo vấp váp ở Nhà Trắng, Zacharia tiếp tục thể hiện sự thiếu kinh nghiệm khi sắp xếp để ông Trump phỏng vấn với một phóng viên Fox News sau cuộc vận động kéo dài hai giờ ở Alaska, dù đây là điều Tổng thống không hề thích.

Ông Trump đã rất khó chịu khi được thông báo về cuộc phỏng vấn này và ban đầu từ chối, trước khi cuối cùng đổi ý. Ông sau đó hỏi ý kiến một số trợ lý về Zacharia, nhưng không nhận được những phản hồi tích cực. Tổng thống nhận xét có lẽ Zacharia "chưa sẵn sàng cho sân khấu lớn".

Cuộc trao đổi gay gắt giữa Zacharia với Hannity được coi là "giọt nước tràn ly" với Tổng thống Trump. Sáng 16/10, Zacharia tuyên bố với truyền thông rằng mình vẫn được Tổng thống tin tưởng, nhưng vài giờ sau, ông Trump thông báo quyết định sa thải với Zacharia.

Trong một cuộc trao đổi dài với các phóng viên bên ngoài Nhà Trắng, khi nói về vị trí của Zacharia, ông Trump nhận xét có lẽ công việc này không phù hợp với cô.

Ông cho rằng giới truyền thông đã tỏ thái độ không công bằng, đồng thời tiết lộ rằng trước đó ít phút, ông đã nói với Zacharia: "Tôi nghĩ cô sẽ hạnh phúc hơn nếu rời khỏi vị trí này".

Không lâu sau, thông tin về việc Zacharia rời vai trò phát ngôn viên Nhà Trắng được công bố, chấm dứt nhiệm kỳ của cô chỉ 72 giờ sau cuộc họp báo đầu tiên và duy nhất do cô chủ trì.

Đây là nhiệm kỳ ngắn nhất trong lịch sử Nhà Trắng, thậm chí còn ngắn hơn cả thời gian tại nhiệm của Anthony Scaramucci, người bị ông Trump sa thải khỏi vị trí giám đốc truyền thông Nhà Trắng chỉ sau 10 ngày vào năm 2017.

Hoàng Lan (Theo AP, Reuters )