Vụ thảm sát khiến cựu thiếu tá lục quân Mỹ bị xử bắn

Vụ xử tử Nidal Hasan sắp diễn ra gợi lại ký ức về thảm kịch xả súng tại căn cứ Hood từng gây chấn động nước Mỹ hai thập kỷ trước.

Cựu thiếu tá lục quân Mỹ Nidal Hasan, 56 tuổi, dự kiến bị xử bắn vào ngày 3/12. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth hôm 8/10 tuyên bố cuộc xử bắn sẽ được phát trực tiếp.

Vấn đề này đã vấp phải phản ứng gay gắt từ nhiều nghị sĩ Mỹ, lãnh đạo tôn giáo và giới quan sát quốc tế. Tổng thống Donald Trump hôm 15/10 thông báo cuộc hành quyết sẽ diễn ra theo đúng lịch trình, nhưng yêu cầu hủy kế hoạch phát trực tiếp.

Các tranh cãi xoay quanh vụ xử tử đưa sự chú ý trở lại thảm kịch ngày 5/11/2009, thời điểm Hasan nổ súng tàn sát 13 người tại căn cứ quân sự Hood, nay là căn cứ Cavazos, ở bang Texas năm 2009.

Nidal Hasan sinh năm 1970 tại Arlington, bang Virginia. Cha mẹ của anh ta là những công dân Mỹ nhập tịch gốc Palestine. Hasan theo đạo Hồi và bắt đầu sùng đạo hơn sau khi cha mẹ qua đời.

Trong mắt hàng xóm tại khu căn hộ cho thuê Casa del Norte, Hasan luôn là một sĩ quan quân y điềm đạm, kín tiếng. Nhưng chỉ vài ngày trước vụ xả súng, hành vi của anh ta bắt đầu có những dấu hiệu bất thường. Hasan tiếp một vị khách lạ mặt mặc trang phục Hồi giáo trong chốc lát, bất ngờ dọn sạch đồ đạc trong phòng, rồi đem tặng kinh Koran cho ba người hàng xóm với lời nhắn: "Hãy nghiền ngẫm cuốn sách này".

Rạng sáng 5/11/2009, vài giờ trước thảm kịch, Hasan xuất hiện tại nhà thờ Hồi giáo địa phương trong bộ áo choàng Arab trắng. Anh ta ghé qua cửa hàng tiện lợi mua bữa sáng quen thuộc gồm bánh khoai tây và cà phê. Camera an ninh ghi lại hình ảnh viên thiếu tá vẫn mỉm cười thư thái, hoàn toàn không có vẻ gì lo âu hay kích động.

Đến trưa, Hasan mặc lại quân phục và lái xe vào căn cứ Hood. Nhưng ẩn dưới bộ đồ sĩ quan là hai khẩu súng ngắn được giấu kín: một khẩu bán tự động FN 5.7 mm và một khẩu súng ổ quay.

Anh ta đi tới văn phòng của mình tại Trung tâm Y tế Darnell bên trong căn cứ Hood, nơi đang triển khai chương trình Giải tỏa Căng thẳng Chiến đấu cho các cựu chiến binh từng tham chiến ở Iraq và Afghanistan. Tại đây, Hasan đảm nhận công việc tư vấn tâm lý cho những quân nhân trở về từ chiến trường, xử lý hàng loạt vấn đề từ hội chứng rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD) cho tới nạn lạm dụng ma túy và rượu bia, tương tự công việc anh ta từng làm trước đó tại Walter Reed, bệnh viện lớn nhất Mỹ dành cho thương binh nằm ở ngoại ô Washington.

Vụ xả súng xảy ra khi chỉ còn một tháng nữa là tới ngày Hasan bị điều động đến Afghanistan. Một người anh em họ cho biết Hasan bắt đầu phản đối chiến tranh sau khi nghe những câu chuyện từ các binh sĩ mà anh ta từng trị liệu tâm lý khi họ trở về từ Afghanistan và Iraq.

Từ 13h đến 13h30 ngày 5/11/2009, Hasan đi tới Trung tâm Tiếp nhận và Sẵn sàng Chiến đấu cách đó hơn một km. Bên trong tòa nhà, có khoảng 300 binh sĩ đang chờ tiêm vaccine và kiểm tra thị lực. Theo quy định áp dụng tại căn cứ, tất cả họ đều không được mang theo vũ khí.

13h30, theo lời kể từ các nhân chứng, Hasan ban đầu ngồi xuống như thể muốn giúp các binh sĩ làm thủ tục giấy tờ, nhưng sau đó bất ngờ đứng lên một chiếc bàn, hô lớn "Thánh Allah vĩ đại" rồi xả súng bằng khẩu FN 5.7, nã mưa đạn vào những nạn nhân đang chưa kịp định thần.

Trung sĩ Johnny Kallon, 30 tuổi, người sắp lên đường sang Iraq, nghe thấy tiếng súng và đã nhanh chóng gọi điện cho số khẩn cấp 911.

Từ 13h34 đến 13h44, Hasan bắn ra hơn 100 viên đạn, phần lớn ở bên trong trung tâm. Những binh sĩ không trang bị vũ khí vội vã cúi người tìm chỗ ẩn nấp, đồng thời kéo theo những người đã trúng đạn đến nơi an toàn.

Trong một khoảng lặng ngắn ngủi giữa những tiếng súng, vài người lầm tưởng Hasan đã hết đạn nên tìm cách tháo chạy khỏi tòa nhà. Binh nhì Marquest Smith, 21 tuổi, người vừa hoàn tất thủ tục y tế, nằm trong số đó. Anh vừa chạy vừa kéo theo hai binh sĩ bị thương ra bên ngoài.

Sau đó, Smith quay trở lại và nhìn thấy Hasan vẫn đang cầm súng. "Lúc đầu hắn quay lưng về phía tôi. Nhưng vừa khi tôi quay đầu bỏ chạy, hắn lập tức nổ súng đuổi theo, đạn bay rít qua người tôi rồi găm thẳng vào tường", anh kể lại.

Bên ngoài, một người lái chiếc xe bán tải hét lớn bảo tất cả các nạn nhân bị thương leo lên xe rồi chở họ lao nhanh tới trạm cấp cứu gần đó.

Trong lúc này, hai cảnh sát dân sự đang điều phối giao thông tại căn cứ lập tức phản ứng trước cuộc gọi từ 911. Trung sĩ Kim Munley cùng đồng nghiệp, trung sĩ Mark Todd đến nơi đúng lúc Hasan vừa bước ra khỏi tòa nhà và vẫn tiếp tục nổ súng. Hai người đuổi theo Hasan quanh tòa nhà, đấu súng ác liệt với anh ta. Bị bất ngờ, Hasan loay hoay thay đạn và để lộ sơ hở.

"Hắn đang nạp lại đạn đấy", ai đó hét lớn. Hai sĩ quan lập tức nổ súng, quật ngã Hasan bằng 4 phát đạn. Bản thân trung sĩ Munley cũng gục xuống do dính hai viên đạn trúng vào hai bên đùi và một viên khác găm vào cổ tay.

Tổng cộng, 12 binh sĩ cùng một dân thường đã thiệt mạng. 30 người khác bị thương do trúng đạn. Những binh sĩ chứng kiến cơn cuồng sát mô tả Hasan tỏ ra vô cùng bình tĩnh và máu lạnh. Tiếng súng phát ra liên tục và chuẩn xác.

Sau cùng, Hasan và ba nạn nhân bị thương nặng được đưa bằng trực thăng đến một bệnh viện dân sự ở thị trấn Temple. Những nạn nhân khác được chuyển bằng xe hơi và xe cấp cứu tới Trung tâm Y tế Darnell.

"Cảnh tượng không khác gì lúc tôi còn ở Iraq", trung sĩ Howard Appleby, người đang được điều trị PTSD tại trung tâm, kể.

Ngày 13/11, luật sư của Hasan thông báo thân chủ bị liệt từ thắt lưng trở xuống do các vết đạn bắn vào cột sống và gần như không còn khả năng đi lại. Kể từ thời điểm đó, Hasan gắn liền cuộc đời với chiếc xe lăn.

Khi bị xét xử tại toà án binh năm 2013, Hasan thừa nhận hành vi xả súng và khai rằng anh ta muốn ngăn binh sĩ Mỹ đến Afghanistan giết hại người Hồi giáo. Anh ta khai trước hội đồng xét xử rằng mình đã "đổi phe", tự coi bản thân là một chiến binh đang tiến hành cuộc jihad chống lại quân đội Mỹ. Ngày 28/8/2013, bồi thẩm đoàn đề nghị mức án tử hình đối với Hasan.

Vũ Hoàng (Theo Telegraph, AP, Reuters )