VFF khóa IX: Sức mạnh tổng lực của cả một hệ thống

Trong nhiệm kỳ IX của Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF), đã có đến 8 đội tuyển giành vé dự các VCK giải châu Á giai đoạn 2025-2027. Đó là thành tích hiếm có liên đoàn châu Á nào đạt được cùng lúc, cho thấy sự 'phối hợp' nhịp nhàng của cả hệ thống.

Giai đoạn lịch sử của bóng đá Việt Nam

Danh sách 8 đội tuyển giành vé dự vòng chung kết châu Á trải rộng từ đội tuyển nam, đội tuyển nữ, futsal nam, futsal nữ đến U.23 nam, U.20 nữ, U.17 nam và U.17 nữ. 8 đội tuyển, nhiều cấp độ, những lực lượng khác nhau, nhưng cùng hướng tới một điểm đến: sân chơi châu lục. Một đội tuyển mạnh có thể xuất hiện nhờ một thế hệ tài năng; nhưng khi nhiều đội tuyển cùng đạt được mục tiêu quốc tế trong cùng giai đoạn, câu chuyện cần được nhìn nhận từ hệ thống đào tạo, tổ chức thi đấu, phát hiện tài năng và công tác chuẩn bị lực lượng.

Điều đáng chú ý là chất lượng của chính những chiến dịch vòng loại. U.17 nam Việt Nam toàn thắng 5 trận, ghi 30 bàn và không để thủng lưới. U.23 nam vượt qua vòng loại bất bại, cũng giữ sạch lưới suốt chiến dịch. Những chiến dịch của U.20 nữ, U.17 nữ cũng cho thấy khả năng tổ chức phòng ngự hiệu quả, trong khi đội tuyển nữ quốc gia tiếp tục duy trì sự hiện diện ở sân chơi hàng đầu châu lục. Những con số ấy cho thấy việc giành quyền dự vòng chung kết không đơn thuần đến từ sự may mắn của một vài trận đấu, mà là kết quả của cả quá trình chuẩn bị chuyên môn, lựa chọn nhân sự, xây dựng lối chơi và tổ chức các đợt tập trung đội tuyển.

Từ việc xây dựng kế hoạch thi đấu, phối hợp với các CLB, chuẩn bị lực lượng tới đảm bảo điều kiện tập huấn, công việc của VFF và các HLV đều có vai trò nhất định trong thành tích cuối cùng. Lịch sử bóng đá Việt Nam đã chứng kiến không ít thế hệ xuất sắc tạo nên những chiến tích đáng nhớ, nhưng bài học lớn nhất của phát triển bóng đá không phải là chờ đợi thế hệ vàng tiếp theo xuất hiện một cách tự nhiên, mà là xây dựng môi trường để tài năng liên tục được phát hiện và trưởng thành.

Thành công của U.17, U.20, U.23 và các đội tuyển quốc gia trong cùng một giai đoạn mở ra cơ hội hình thành sự kế thừa tương đối liên tục: một cầu thủ U.17 hôm nay có thể trở thành trụ cột U.20 sau vài năm, một cầu thủ U.23 trưởng thành từ các giải đấu khu vực có thể bước lên đội tuyển quốc gia với kinh nghiệm và bản lĩnh tốt hơn, miễn là các tài năng trẻ được thi đấu thường xuyên, đào tạo có hệ thống và rèn luyện trong môi trường cạnh tranh đủ cao. Đình Bắc , Văn Khang là những ví dụ cụ thể: cả 2 đều liên tục được trau dồi qua các cấp độ U.20, U.23, trước khi tìm được chỗ đứng vững chắc ở đội tuyển Việt Nam .

Khát vọng cạnh tranh

Trong nhiệm kỳ IX, VFF tiếp tục triển khai các chương trình đào tạo HLV , phát triển bóng đá trẻ, phối hợp với FIFA và AFC về nhận diện tài năng, đồng thời duy trì hệ thống giải trẻ ở nhiều cấp độ. Đây là những hoạt động không trực tiếp ghi bàn hay giành chiến thắng, nhưng tạo điều kiện để các đội tuyển cạnh tranh tốt hơn và cũng là điều cần được nhấn mạnh khi đánh giá năng lực điều hành của một liên đoàn bóng đá: không chỉ tổ chức thành công một giải đấu hay lựa chọn đúng một HLV , mà còn phải xây dựng được hệ thống đủ sức phục vụ nhiều đội tuyển, trong nhiều năm, với những mục tiêu khác nhau.

Tuy vậy, cần phân biệt rõ 2 khái niệm: đủ sức giành quyền tham dự và đủ sức cạnh tranh chức vô địch. Các đội tuyển Việt Nam có thể vượt qua nhiều đối thủ trong những chiến dịch vòng loại, nhưng khoảng cách với các nền bóng đá hàng đầu châu Á vẫn là thử thách lớn. Muốn tiến xa hơn, bóng đá Việt Nam cần tiếp tục nâng cao chất lượng cầu thủ, tăng cơ hội thi đấu quốc tế, đầu tư khoa học thể thao và cải thiện chất lượng các giải trong nước. Đó cũng chính là thước đo dành cho nhiệm kỳ tiếp theo của VFF, bởi một nền bóng đá phát triển không thể chỉ hài lòng với việc thường xuyên góp mặt ở châu Á, mục tiêu xa hơn phải là cạnh tranh sòng phẳng với những đối thủ mạnh nhất.

8 tấm vé có thể chỉ là một dòng ghi nhận trong bản tổng kết nhiệm kỳ. Nhưng ý nghĩa lớn hơn của chúng nằm ở thông điệp mà chúng truyền tải: bóng đá Việt Nam đang nỗ lực phát triển bằng sức mạnh của nhiều đội tuyển, nhiều thế hệ và cả một hệ thống, chứ không chỉ trông chờ vào ánh sáng của một vài ngôi sao. Sự hiện diện liên tục ở các vòng chung kết châu Á, nếu được duy trì qua nhiều kỳ đại hội tiếp theo, mới thực sự là thước đo quan trọng nhất cho tính bền vững của cả quá trình phát triển.