Tên lửa Starship lần đầu bay lên quỹ đạo

Mỹ SpaceX phóng thành công tên lửa Starship lên quỹ đạo Trái Đất từ cơ sở Starbase ở Texas ngày 28/9, đánh dấu cột mốc lớn hướng tới mục tiêu hoạt động thương mại.

Theo NPR , tên lửa Starship khai hỏa 33 động cơ ở tầng đẩy Super Heavy và rời bệ phóng tại tổ hợp Starbase của SpaceX nằm ven vịnh Mexico vào 8h48 ngày 28/9 (19h48 giờ Hà Nội) trong chuyến bay thử 14.

Khoảng 2,5 phút sau khi cất cánh, tàu Starship tách ra khỏi tên lửa đẩy và bay vào không gian. Tầng đẩy Super Heavy hoàn thành nhiệm vụ, trở lại Trái Đất và đáp xuống vịnh Mexico bảy phút sau khi phóng, gặp sự cố tắt động cơ trong quá trình bay nhưng không nghiêm trọng đến mức ảnh hưởng đến quá trình hạ cánh.

Reuters cho biết trong quá trình cất cánh, một trong sáu động cơ ở tầng trên của Starship ngừng hoạt động. Dan Huot, phát ngôn viên của SpaceX, ban đầu tuyên bố tàu Starship không thể bay tiếp. Tuy nhiên vài phút sau, ông thay đổi nhận định khi các kỹ sư xác nhận tàu vẫn có thể tiến hành thử nghiệm đốt động cơ quan trọng để tiến vào quỹ đạo. 25 phút sau khi cất cánh, tàu Ship 41 đốt một động cơ Raptor trong thời gian ngắn và đạt mục tiêu chính của chuyến bay thử 14 là bay vào quỹ đạo lần đầu tiên.

Tàu Ship mang theo 26 vệ tinh Starlink V3 thế hệ tiếp theo của SpaceX và triển khai trong 30 phút. Đây là những vệ tinh đầu tiên của siêu chòm bao gồm khoảng 100.000 vệ tinh. Trước đó, tàu từng triển khai Starlink V3 trên chuyến thử 13 hồi tháng 7, nhưng không thể lên tới quỹ đạo mục tiêu và sớm rơi trở lại Trái Đất. Ba trong số 26 vệ tinh trang bị camera dùng để quét tàu Ship. Các kỹ sư SpaceX sẽ nghiên cứu hình ảnh này để xem xét liệu có thể cải thiện tấm chắn nhiệt của tàu, giúp phương tiện vượt qua hành trình xuyên qua khí quyển Trái Đất ở cuối nhiệm vụ hay không.

Theo Space , dự kiến tàu Ship tiếp tục bay quanh Trái Đất trong khoảng 8 giờ, sau đó trở về và hạ cánh xuống Thái Bình Dương ngoài khơi Chile. Từ khi phóng đến lúc hạ cánh, nhiệm vụ ước tính kéo dài 9 giờ 50 phút, đánh dấu chuyến bay thử Starship dài nhất từ trước đến nay của SpaceX.

Chuyến bay 14 là lần phóng thứ ba của Starship V3, phiên bản tương đối hoàn thiện có khả năng triển khai vệ tinh, bay đến Mặt Trăng và Sao Hỏa cũng như thực hiện nhiều nhiệm vụ khác.

Tên lửa Starship có chiều cao 124 m và có thể chở hơn 100 tấn hàng lên quỹ đạo Trái Đất. Cả tầng đẩy Super Heavy và tàu Ship ở tầng trên đều được thiết kế để tái sử dụng hoàn toàn và nhanh chóng. SpaceX cho rằng sự kết hợp giữa sức mạnh và khả năng tái sử dụng sẽ tạo thay đổi lớn, cho phép nhân loại mở rộng khám phá không gian vũ trụ theo cách chưa từng có. Elon Musk, CEO SpaceX, kỳ vọng Starship có thể biến tham vọng định cư trên Sao Hỏa trở nên khả thi về mặt kinh tế.

NASA cũng chọn Starship làm tàu đổ bộ có người lái đầu tiên trong chương trình Artemis, với mục tiêu xây dựng căn cứ gần cực nam Mặt Trăng trong 5 năm tới. Nếu mọi việc diễn ra theo kế hoạch, tầng trên Ship sẽ tham gia nhiệm vụ có người lái Artemis III lên quỹ đạo thấp của Trái Đất giữa năm 2027, và đưa các phi hành gia xuống gần cực nam của Mặt Trăng một năm sau đó với nhiệm vụ Artemis IV.

Sau chuyến bay thử 14, công ty có kế hoạch đưa tầng đẩy Super Heavy và tàu Ship trở lại bệ phóng cuối mỗi nhiệm vụ, thu hồi cả hai bằng cánh tay cơ khí có biệt danh "đũa gắp" trên tháp phóng, chiến lược giúp việc tái sử dụng nhanh chóng và hiệu quả hơn. Đến nay, SpaceX đã thử nghiệm thu hồi Super Heavy bằng cặp đũa gắp trong ba chuyến thử nghiệm nhưng chưa từng thử với tàu Ship.

Các nhiệm vụ Starship đến Mặt Trăng hoặc Sao Hỏa cũng đòi hỏi nhiều lần phóng tàu "tanker" để tiếp nhiên liệu cho tàu Ship trên quỹ đạo Trái Đất. SpaceX chưa chứng minh được khả năng tiếp nhiên liệu ngoài Trái Đất, do đó đây sẽ là nhiệm vụ lớn mà công ty cần hoàn thành thời gian tới.