Sony Cassette-Corder TC-64 (1975): máy ghi âm cassette xách tay có quai cầm liền thân | Viết bởi osx

Mấy nay mình đọc được về chiếc Sony Cassette-Corder TC-64 trên mấy trang tư liệu và trang sưu tầm nước ngoài, thấy kiểu quai cầm khoét liền vào thân máy khá lạ nên ngồi tổng hợp lại cho anh em cùng xem. Mình không có chiếc máy này, nên những gì trong bài là thông tin có thể kiểm chứng được từ các trang đó, chỗ nào chưa chắc thì mình ghi rõ.

Giữa thập niên 1970 thì máy ghi âm cassette đã là món đồ quen thuộc trong nhiều gia đình. Chắc nhiều anh em còn nhớ thời băng cassette, cái máy có loa, có micro, bấm phím RECORD là thu được giọng người trong nhà. Sony hồi đó có rất nhiều mẫu ở phân khúc này, từ máy bỏ túi cho dân văn phòng đến máy xách tay cỡ lớn cho người mê thu âm dã ngoại. TC-64 thuộc nhóm máy phổ thông, đó là một chiếc máy mono chạy pin hoặc điện lưới, có loa và micro tích hợp, cầm đi được nhờ phần quai đúc liền với thân máy.

Mặt trước Sony TC-64 bản màu đỏ cam, với nắp cassette, hai núm TONE và PB VOL, mặt loa đục lỗ và quai cầm ở góc trên bên phải

TC-64 là bản xuất khẩu của chiếc Sony TC-1210 bán ở Nhật

TC-64 là phiên bản xuất khẩu, trong đó có thị trường Mỹ, của mẫu Sony TC-1210 bán tại Nhật. Hai máy có cùng thiết kế và cùng thông số cơ bản. Theo danh mục máy ghi âm Sony do trang Studio RUM tổng hợp thì TC-1210 được bán ở Nhật từ ngày 21/3/1975, sản xuất đến năm 1977, được xếp vào nhóm máy cassette cho người mới bắt đầu (入門用カセットコーダ), giá lúc ra mắt là 13.800 yên. Radiomuseum cũng ghi mức giá 13.800 yên cho TC-1210.

Về năm ra mắt thì trang Future Forms ghi TC-64 là 1975. Radiomuseum cũng xếp máy vào năm 1975 nhưng kèm dấu hỏi, nghĩa là năm chính xác chưa được xác nhận. Mình cũng chưa tìm được giá bán lẻ của TC-64 tại Mỹ lúc ra mắt nên không đưa con số vào đây.

Còn chữ "Cassette-Corder" in trên tem máy là cách Sony gọi các máy ghi âm cassette của hãng thời đó, tương tự chữ "Tapecorder" dùng cho máy băng cối.

Điểm đặc biệt nhất của TC-64 là cái quai cầm khoét liền vào thân máy

Điểm dễ nhận ra nhất của TC-64 là phần quai. Thay vì gắn một quai xách rời trên nóc thì Sony khoét một lỗ lớn ở góc trên bên phải của thân máy và bọc nhựa đen quanh lỗ đó để làm tay cầm. Nhìn từ phía trước thì máy có dạng gần như hình vuông, góc dưới bên trái được bo tròn, góc trên bên phải là phần quai. Mình thấy chính chi tiết này làm TC-64 nhìn rất có cá tính, tới giờ coi hình vẫn thấy đẹp.

Mặt trước chia làm hai phần rõ ràng. Nửa trên là nắp cassette có cửa sổ nhìn vào băng và mũi tên chỉ chiều chạy băng, bên cạnh là hai núm xoay. Nửa dưới là mặt loa đục lỗ tròn chạy gần hết chiều ngang, logo Sony đặt ở góc dưới bên trái. Viền máy và phần quai làm bằng nhựa đen, còn mặt trước là nhựa màu.

Theo Radiomuseum thì kích thước máy là 236 x 208 x 70 mm và nặng khoảng 1,8 kg. Vỏ máy làm bằng nhựa.

Góc nghiêng phía trước cho thấy quai cầm đúc liền thân và độ dày khoảng 7 cm của máy

Phím cơ nằm trên nóc, núm chỉnh ở mặt trước, jack cắm nằm ở cạnh bên

Các phím cơ nằm trên cạnh trên của máy, xếp thành một hàng theo kiểu phím đàn quen thuộc của máy cassette thời đó. Theo chữ in bên dưới thì thứ tự các phím gồm:

STOP/EJECT: dừng và mở nắp lấy băng, phím có vạch màu xanh Tua lại (REW) Phát (PLAY) Tua đi (FF) RECORD: phím ghi âm, làm bằng nhựa đỏ để dễ phân biệt

Micro tích hợp, nằm sau dãy khe nhỏ ở góc trên bên trái, có chữ MIC Đèn REC/BATT, dùng để báo đang ghi âm và báo tình trạng pin Núm TONE chỉnh âm sắc từ LOW đến HIGH Núm PB VOL chỉnh âm lượng khi phát, từ MIN đến MAX

Hàng phím trên nóc máy, từ trái qua: STOP/EJECT, tua lại, phát, tua đi và phím RECORD màu đỏ, bên dưới là đèn REC/BATT

Ở cạnh bên trái có một hốc nhỏ chứa ba jack cắm:

MIC: cắm micro rời REMOTE: cắm điều khiển từ xa, thường dùng với micro có công tắc để bật tắt máy Jack tai nghe, đánh dấu bằng biểu tượng hình tai

Máy chỉ có một micro tích hợp và một loa nên đây là máy mono, đúng với phần lớn máy cassette phổ thông thời đó. Mình thấy cách bố trí này khá hợp lý, phím hay bấm thì nằm trên nóc, còn mấy jack ít đụng tới thì dồn hết vào một hốc bên hông cho gọn.

Cạnh bên của TC-64 với ba jack MIC, REMOTE và tai nghe

TC-64 chạy pin hoặc cắm điện trực tiếp, loa 9 cm, công suất 1,2 W

TC-64 chạy được bằng pin hoặc điện lưới. Theo tem ở mặt sau máy thì nguồn pin là 6 V gồm 4 viên pin đèn pin cỡ C (theo chuẩn Nhật là JIS UM-2). Máy có sẵn bộ nguồn bên trong, chỉ cần cắm dây điện vào cổng AC INPUT ở mặt sau, không cần cục sạc rời.

Các thông số mà Radiomuseum ghi nhận cho TC-64:

Mạch dùng 10 transistor Loa nam châm vĩnh cửu, đường kính 9 cm Công suất ra 1,2 W Không có radio, chỉ ghi và phát băng cassette Kích thước 236 x 208 x 70 mm, nặng khoảng 1,8 kg

Máy dùng băng cassette tiêu chuẩn do Philips giới thiệu năm 1963. Tốc độ băng chuẩn của định dạng này là 4,76 cm/s. Các trang tư liệu về TC-64 mà mình tìm được không ghi riêng tốc độ băng, đáp tần hay tỷ lệ tín hiệu trên nhiễu của máy, nên mình không đưa các thông số đó vào bài.

Tem ở mặt sau bản bán tại Mỹ: nguồn pin 6 V gồm 4 pin cỡ C, điện lưới 120 V, 8 W, 50/60 Hz, sản xuất tại Nhật

Cùng là TC-64 nhưng có nhiều phiên bản khác biệt

Bản bán tại Mỹ màu đỏ cam: điện lưới 120 V, 8 W, 50/60 Hz, tem ghi Made in Japan Bản màu kem trên Radiomuseum: có núm chọn điện áp 100-110 V, 115-127 V, 200-220 V và 230-250 V, 8 W, tem ghi Made in Korea Bản màu kem trên Future Forms: núm chọn điện áp 110, 127, 220 và 240 V, 50 Hz, 6 W, tem ghi Made in Korea

Nên khi Future Forms ghi máy sản xuất tại Nhật còn Radiomuseum ghi sản xuất tại Hàn Quốc thì cả hai đều đúng với chiếc máy mà mỗi trang có trong tay. Future Forms cũng nhận xét rằng một số máy có nhiều mức điện áp để dùng được ở nhiều nước.

Về màu sắc thì các ảnh còn lại cho thấy máy có bản mặt đỏ cam và bản mặt màu kem hoặc trắng xám, cả hai đều đi với viền và quai màu đen. Với mình thì bản đỏ cam vẫn là bản nhìn đúng chất thập niên 70 nhất.

Mặt sau một chiếc TC-64 màu kem sản xuất tại Hàn Quốc, có núm chọn điện áp 110, 127, 220 và 240 V

Ở Nhật thì TC-1210 cũng có bản màu đỏ. Một bộ máy còn đủ hộp trên Radiomuseum đi kèm dây nguồn và một tờ hướng dẫn cách ghi âm in hình minh họa, cho thấy máy hướng đến người dùng phổ thông chứ không phải dân chuyên.

Bản nội địa Nhật TC-1210 màu đỏ còn đủ hộp, dây nguồn và tờ hướng dẫn ghi âm, ảnh từ Radiomuseum

TC-64 nằm ở nhánh máy phổ thông, không phải nhánh dẫn tới Walkman

Sony không phát minh ra băng cassette. Định dạng Compact Cassette do Philips giới thiệu năm 1963, và việc Sony dùng chung định dạng này thay vì làm chuẩn riêng được Walkman Central xem là một lý do giúp cassette trở thành chuẩn chung trên toàn thế giới.

Theo trang lịch sử sản phẩm của Sony thì các mốc chính trước và sau TC-64 gồm:

1966: TC-100 "Magazine-matic 100", máy ghi âm cassette đầu tiên của Sony, kích thước khoảng một nửa cuốn tạp chí tuần 1968: TC-50, khi đó là máy ghi âm cassette nhỏ và nhẹ nhất thế giới, có micro tích hợp, được dùng trên chuyến bay Apollo 10 1973: TC-2850SD, chiếc "Cassette Densuke" đầu tiên cho người thích thu âm dã ngoại 1975: TC-1210 tại Nhật, tức TC-64 bản xuất khẩu 1978: TCM-100 "Pressman", máy ghi âm mono nhỏ gọn, được sản xuất 500.000 chiếc 1979: TPS-L2, chiếc Walkman đầu tiên, chỉ phát chứ không ghi, dùng cơ cấu của Pressman

Trang thiết kế của Sony mô tả Pressman là máy được giới doanh nhân ưa dùng để ghi chú bằng giọng nói, thao tác bằng một tay, và Walkman ra đời một năm sau dựa trên mẫu này. Theo Sony thì nhà đồng sáng lập Masaru Ibuka muốn nghe nhạc stereo khi đi máy bay nên đã cho chuyển một máy ghi âm mono thành bản stereo, còn Akio Morita quyết định đưa nó ra thị trường với chức năng phát nhạc.

TC-64 thì không nằm trực tiếp trên con đường dẫn đến Walkman như Pressman. Máy này đại diện cho nhánh máy ghi âm để bàn kiêm xách tay giá phải chăng mà Sony bán song song suốt thập niên 1970, đó là có loa ngoài để nghe trực tiếp mà không cần tai nghe, có micro sẵn để ghi lại giọng nói, chạy pin để mang đi. Từ cuối thập niên 1970 thì Walkman mở ra kiểu nghe nhạc riêng bằng tai nghe, còn những chiếc máy cỡ hộp giày như TC-64 về sau trở thành đồ sưu tầm.

Ngày nay TC-64 vẫn thỉnh thoảng xuất hiện trên các trang rao vặt ở châu Âu và các cửa hàng đồ thiết kế cổ, và thường được giới thiệu như một món đồ thiết kế nhờ kiểu quai cầm liền thân và màu đỏ cam của thập niên 1970. Với mình thì TC-64 là một ví dụ hay cho thấy món đồ điện tử phổ thông thời đó cũng được Sony thiết kế rất kỹ.

Nguồn: Radiomuseum.org ( TC-64 , TC-1210 ), Future Forms , Studio RUM , Sony Group Portal , Walkman Central , Wikipedia