Quy hoạch Công viên Thủ Lệ theo mô hình 'vừa mở vừa đóng'

Công viên Thủ Lệ được đề xuất dỡ rào, mở khoảng 70% diện tích cho người dân vui chơi, giữ 30% làm khu nuôi dưỡng, bảo tồn và trưng bày động vật có kiểm soát.

UBND phường Giảng Võ đang lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, cá nhân và cộng đồng dân cư về điều chỉnh tổng thể quy hoạch chi tiết Công viên Thủ Lệ, tỷ lệ 1/500.

Khu đất nghiên cứu rộng khoảng 19 ha, thuộc phường Giảng Võ. Phía Bắc giáp phố Đào Tấn và làng Thủ Lệ; phía Nam giáp đường Kim Mã - Cầu Giấy; phía Đông giáp đường Nguyễn Văn Ngọc và khách sạn Daewoo; phía Tây và Tây Bắc giáp đường Bưởi, sông Tô Lịch. Trong khu vực có khoảng 37 hộ dân, với 150 người.

Đồ án định hướng Công viên Thủ Lệ thành công viên chuyên đề đặc biệt, nơi nuôi dưỡng động, thực vật hoang dã, bảo tồn và phát triển hệ sinh thái. Công viên cũng được kỳ vọng kết nối không gian văn hóa với không gian xanh, trở thành điểm tham quan, du lịch, giải trí của Hà Nội và cả nước.

Khoảng 70% diện tích, tương đương 13,5 ha, được đề xuất thành không gian mở gồm hồ Thủ Lệ, quảng trường, cây xanh và các khu sinh hoạt công cộng. Tường rào bao quanh khu vực này sẽ được dỡ bỏ, tạo lối tiếp cận trực tiếp từ vỉa hè các tuyến Kim Mã, Đào Tấn và Nguyễn Văn Ngọc. Người dân có thể vào vui chơi, tập thể dục, dưỡng sinh và thư giãn.

Khoảng 30% diện tích còn lại, tương đương 5,4 ha, là khu lõi nuôi dưỡng và trưng bày động vật. Khu này gồm hai phần: khu nuôi chim, gà ở phía Tây công viên và khu nuôi các loài động vật khác ở phía Bắc. Việc ra vào được kiểm soát bằng vé; ranh giới sử dụng hàng rào sinh thái như hàng cây, hào đá nhân tạo hoặc vách kính để bảo đảm an toàn. Khu vực cũng có giờ đóng cửa để động vật nghỉ ngơi.

Khu động thực vật biển và nước ngọt dưới lòng hồ

Phường Giảng đề xuất bỏ toàn bộ lan can sắt hiện có quanh hồ, thay bằng kè sinh thái kết hợp cây thủy sinh, cỏ chịu nước. Dọc bờ hồ sẽ có các lối đi uốn lượn qua khu cây xanh và những điểm vọng cảnh nhô ra mặt nước, giúp khách ngắm toàn cảnh hồ.

Đảo giữa hồ được nối với đất liền bằng cầu đi bộ, dự kiến dành làm nơi nuôi dưỡng một số loài linh trưởng, tạo không gian sinh thái tách biệt. Loài có mùi đặc trưng được bố trí trên đảo để giảm ảnh hưởng tới môi trường xung quanh.

Một phương án khác là bố trí khu trưng bày động vật, thực vật biển và nước ngọt dưới lòng hồ. Khách sẽ đi theo tuyến ngầm ở giữa, một bên là không gian nước ngọt với cảnh sắc sông hồ nhiệt đới, bên kia là thế giới đại dương với đá ngầm, san hô và cảnh biển sâu. Ý tưởng được mô tả là hành trình qua "hai thế giới".

Đền Voi Phục, di tích quốc gia đặc biệt, được xác định là điểm nhấn để kiểm soát và định hình cảnh quan phía Tây cũng như toàn công viên. Các trò chơi giải trí hiện nằm trong vùng đệm di tích được nghiên cứu chuyển về phía Đông Bắc, giáp đường Đào Tấn, và khu ngầm dưới quảng trường. Dải cây xanh nhiều tầng sẽ ngăn khu vui chơi với các không gian yên tĩnh, hạn chế tiếng ồn.

Thêm cầu đi bộ trên cao và không gian ngầm

Đồ án nêu giải pháp xây cầu đi bộ trên cao từ tầng trung chuyển ga S8 của tuyến metro số 3, băng qua đường dẫn thẳng để xuống quảng trường trong công viên. Tại điểm kết nối, quảng trường đón tiếp trung tâm sẽ là không gian sinh hoạt cộng đồng, biểu diễn nghệ thuật và truyền tải thông tin. Ở đây sẽ có màn hình LED lớn, âm thanh vòm, ánh sáng tương tác và hệ thống trình chiếu kỹ thuật số.

Phía dưới quảng trường dự kiến có bãi đỗ xe thông minh nhiều tầng, khu thông tin, quầy vé tự động, nhà vệ sinh, cửa hàng ăn uống, mua sắm và khu vui chơi giải trí trong nhà. Ba cụm không gian ngầm phục vụ tiện ích và hạ tầng, gồm: bãi xe ở phía Tây, gần đường Bưởi; khu ngầm phía Đông Nam, dưới quảng trường trung tâm; và khu ngầm phía Đông Bắc.

Phường Giảng Võ cho rằng việc điều chỉnh quy hoạch không làm thay đổi chức năng chính của Công viên Thủ Lệ là không gian cây xanh, mặt nước, vui chơi giải trí và vườn thú đặc thù trong nội đô. Đồ án hướng tới mở rộng không gian công cộng, nâng chất lượng cảnh quan, bảo tồn di tích, cải thiện điều kiện nuôi dưỡng động vật và hoàn thiện hạ tầng.

Công viên Thủ Lệ được xây dựng giai đoạn 1975-1976, nhân kỷ niệm 30 năm Quốc khánh. Sau nhiều năm sử dụng, chuồng trại và khu nuôi nhốt xuống cấp; nhiều vị trí han gỉ, bong tróc, mất vệ sinh và mỹ quan. Một số khu vực không còn đủ điều kiện để động vật vận động, gây khó khăn cho việc chăm sóc và ảnh hưởng đến trải nghiệm của khách tham quan.

Tháng 3/2025, UBND TP Hà Nội chấp thuận chủ trương lập điều chỉnh quy hoạch chi tiết Công viên Thủ Lệ, tỷ lệ 1/500.