Nữ dược sĩ về quê cho khách 'nuôi cua online'

Cà Mau Khách đặt trước gói 5 kg cua giá hai triệu đồng, theo dõi quá trình nuôi qua video và nhận sản phẩm sau khoảng bốn tháng.

Vuông tôm, cua rộng 8 ha của gia đình chị Lâm Ngọc Bảo Hân, 38 tuổi, nằm giữa rừng ngập mặn ở xã Cái Đôi Vàm, cách trung tâm TP Cà Mau cũ hơn 80 km. Tại đây, vợ chồng chị nhận đơn đặt mua từ trước vụ nuôi, thường xuyên cập nhật quá trình chăm sóc để khách theo dõi.

Với hình thức "nuôi cua online", khách trả trước hai triệu đồng để nhận 5 kg cua các loại khi thu hoạch. Sản phẩm được đóng gói, vận chuyển đến người mua. Khách cũng có thể trực tiếp đến vuông trải nghiệm bắt cua và nhận sản phẩm.

"Điều kiện tiên quyết của quy trình là minh bạch để khách hàng tin tưởng", chị Hân nói. Việc đặt mua được thực hiện qua hợp đồng, có cam kết về chất lượng và giao hàng. Nếu xảy ra rủi ro trong quá trình nuôi, gia đình bù đủ lượng cua khách đã đặt hoặc hoàn tiền.

Sau ba vụ, mỗi vụ khoảng bốn tháng, gia đình đã nhận tổng cộng 300 đơn hàng, chủ yếu từ khách ở miền Bắc. Riêng vụ đầu tiên có 100 đơn.

Theo chị Hân, tiền đặt mua giúp gia đình chủ động chi phí con giống, men vi sinh và thức ăn. Khách hàng được theo dõi quá trình sản xuất, còn người nuôi có thể xác định trước một phần đầu ra.

Ý tưởng được chị hình thành sau khi tham gia chương trình Tăng trưởng doanh nghiệp sinh thái rừng tại Hà Nội năm 2025, xếp thứ bảy chung cuộc. Từ đó, chị đưa cách làm này vào thực tế trên vuông nuôi của gia đình.

Chị Hân và chồng là anh Huỳnh Minh Khôn, 41 tuổi, đều tốt nghiệp ngành dược, từng có công việc ổn định, thu nhập khá. Năm 2014, mong muốn làm ra thực phẩm để gia đình yên tâm sử dụng, hai người rời thành phố về quê nuôi tôm, cua kết hợp bảo vệ rừng ngập mặn.

"Tôi học dược nên hiểu rằng giá trị kinh tế không bao giờ được đánh đổi bằng sức khỏe người khác", chị Hân nói.

Khu rừng được gia đình thuê của Nhà nước theo hợp đồng 20 năm, là nơi tôm, cua và cá sinh trưởng giữa những hàng đước. Tuy nhiên, thiếu kinh nghiệm nuôi thủy sản khiến vợ chồng chị liên tiếp gặp khó khăn.

Con giống kém chất lượng, đáy vuông xuống cấp, nguồn nước thiếu ổn định và độ mặn tăng cao vào mùa khô khiến nhiều vụ nuôi thất bại. Theo chị Hân, tổng thiệt hại trong hơn tám năm thử nghiệm vượt một tỷ đồng.

Vợ chồng chị dần điều chỉnh quy trình, tìm hiểu đặc tính từng loài và theo dõi chất lượng nguồn nước. Để cải thiện môi trường nuôi, chị thử dùng than sinh học làm từ trấu đốt trong lò yếm khí, kết hợp chế phẩm vi sinh, hạn chế sử dụng kháng sinh và hóa chất độc hại.

Theo chị Hân, cua được bổ sung thức ăn định kỳ bằng cá rô phi và lúa nấu, không dùng thức ăn công nghiệp. Việc chăm sóc phải phù hợp với điều kiện nguồn nước và hệ sinh thái rừng ngập mặn.

Nguồn giống cũng được lựa chọn kỹ hơn. Tôm giống được mua từ cơ sở có uy tín, ưu tiên kích cỡ lớn để rút ngắn thời gian nuôi. Cua giống được đặt riêng tại cơ sở sản xuất với yêu cầu sạch bệnh, kích cỡ phù hợp. Chị cho biết những điều chỉnh này giúp giảm tỷ lệ hao hụt.

Trong quá trình làm nông, chị Hân tham gia nhiều chương trình khởi nghiệp tại địa phương, có cơ hội giới thiệu cách nuôi thủy sản của gia đình và tìm khách hàng. Những người quan tâm đến nguồn gốc thực phẩm dần trở thành khách quen, tạo điều kiện để chị triển khai hình thức đặt mua trước vụ nuôi.

Khoảng ba năm nay, hoạt động nuôi tôm, cua của gia đình ổn định hơn. Sản lượng cua đạt gần hai tấn qua ba vụ mỗi năm. Ngoài cua, vuông còn cho thu hoạch tôm sú và các loài cá.

Theo tính toán của chị Hân, một vụ nuôi khoảng bốn tháng với 200 đơn hàng có thể mang lại lợi nhuận 150-200 triệu đồng sau khi trừ chi phí. Với toàn bộ hoạt động nuôi tôm, cua và cá, chị cho biết gia đình hiện thu lãi hơn 700 triệu đồng mỗi năm.

Chị Hân nhìn nhận việc nhận tiền trước cũng đặt ra trách nhiệm lớn hơn với người nuôi. Chất lượng sản phẩm và cam kết giao hàng quyết định khách có tiếp tục đặt mua, giới thiệu cho người khác hay không.

Vợ chồng chị đang chia sẻ kinh nghiệm chọn giống, chăm sóc và xử lý môi trường nước với các hộ xung quanh. Theo chị Hân, hiện gia đình liên kết với hàng chục hộ dân cùng thực hiện mô hình nuôi thủy sản gắn với bảo vệ rừng.

Ngày 15/10, tại Rome, Italy, chị Hân được Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) vinh danh trong chương trình "100 phụ nữ tiêu biểu trong hệ thống nông nghiệp, thực phẩm và phát triển nông thôn". Chương trình ghi nhận những phụ nữ có đóng góp nổi bật trong nông nghiệp, hệ thống thực phẩm và phát triển cộng đồng nông thôn.