Loạt đơn vị tiền tuyến Ukraine đối mặt sống chết vì hạn chế Starlink

Hạn chế Starlink lập tức gây ảnh hưởng đến nhiều đơn vị tiền tuyến Ukraine, khiến họ khó liên lạc với sở chỉ huy hay đối phó UAV Nga.

"Chúng tôi có thể lập tức cảm nhận ảnh hưởng tiêu cực ngay sau khi có thông báo kết nối Starlink trở nên kém ổn định", Ukrlan, binh sĩ 28 tuổi thuộc đơn vị pháo binh của Tiểu đoàn Cảnh sát Vũ trang Độc lập Zaporizhzhia, cho biết hôm 16/10.

Tiểu đoàn này là đơn vị quân sự nằm dưới quyền chỉ huy của Cảnh sát Quốc gia Ukraine, đặt trụ sở tại tỉnh Zaporizhzhia và đang tham chiến ở mặt trận Donetsk. Đơn vị của Ukrlan phụ trách một khẩu lựu pháo, làm nhiệm vụ tại cứ điểm được ngụy trang cẩn thận và nằm không xa tiền tuyến.

"Tốc độ Internet ở vị trí của chúng tôi đã suy giảm đáng kể. Liên lạc với sở chỉ huy tiền phương và tổng hành dinh đơn vị cũng xấu đi nghiêm trọng", Ukrlan nói.

Dù phần lớn sự chú ý đổ dồn về Starshield, hệ thống liên lạc bảo mật cao dành cho quân sự dựa trên nền tảng Starlink, những chia sẻ từ Ukrlan cho thấy tình trạng gián đoạn ở Ukraine còn lan rộng hơn, ảnh hưởng đến cả chất lượng và tốc độ đường truyền Internet.

Lực lượng pháo binh ở tiền tuyến cần duy trì liên lạc thông suốt với sở chỉ huy để cập nhật mục tiêu, cũng như chuẩn bị phương án ứng phó khi đối phương tiến hành phản pháo. Các binh sĩ Ukraine nói rằng hạn chế với Starlink đã cản trở khả năng phát hiện, đánh chặn những mối đe dọa từ thiết bị bay không người lái (drone) và tên lửa.

"Tốc độ kết nối Internet giảm mạnh và liên lạc gián đoạn đặt ra những hiểm họa trong xung đột mà drone là mối nguy thường trực. Thông tin liên tục cập nhật về mục tiêu và mối đe dọa có thể mang tính sống chết với đơn vị tiền tuyến", hãng thông tấn Reuters cho hay.

Yuriy, một sĩ quan Vệ binh Quốc gia Ukraine, cho biết đơn vị của ông sử dụng Starshield để điều khiển drone và nhiều nhiệm vụ đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng sau khi xuất hiện hạn chế. "Starlink rất hữu ích, nhưng sự cố này cho thấy tính thiếu ổn định của hệ thống", Yuriy cho hay.

Tuy nhiên, tìm phương án thay thế Starlink trong hoạt động tác chiến của quân đội Ukraine không phải điều dễ dàng.

Dimko Zhluktenko, quân nhân thuộc Trung đoàn Hệ thống không người lái số 413 Ukraine, nhận định chưa có giải pháp nào thật sự hiệu quả để thay cho dịch vụ của SpaceX. "Đây là sản phẩm xuất sắc, không có đối thủ nào sánh kịp. Châu Âu chưa có gì tương đương ở mức độ sẵn sàng chiến đấu này. Starlink là quân bài quan trọng trên chiến trường", Zhluktenko cho biết.

Theo Zhluktenko, các đơn vị Ukraine có thể tác chiến, thậm chí đạt thành công mà không cần Starlink. "Nga đã chứng minh điều này. Tuy nhiên, hiệu quả chiến đấu sẽ thấp hơn, cái giá phải trả cao hơn và rắc rối liên lạc sẽ luôn phát sinh, đặc biệt đối với các hệ thống không người lái", quân nhân Ukraine nói.

Lực lượng Nga từng gặp vấn đề tương tự hồi đầu năm, khi SpaceX áp hạn chế với đầu thu phát Starlink được các đơn vị nước này sử dụng. Mạng lưới vệ tinh Rassvet, có biệt danh "Starlink của Nga", đang được xây dựng nhằm bù đắp khoảng trống, nhưng tần suất và thời gian phủ sóng trên lãnh thổ Ukraine vẫn tương đối ngắn.

Giới chức Ukraine cho biết một số thiết bị đầu cuối Starlink và Starshield ngừng hoạt động nếu di chuyển quá tốc độ 160 km/h kể từ đêm 13/10, gây gián đoạn tác chiến của quân đội và buộc nhiều đơn vị đình chỉ nhiệm vụ.

Serhii Beskrestnov, cố vấn công nghệ của Tổng thống Ukraine, khẳng định hạn chế tốc độ với bộ thu phát Starlink không chỉ ảnh hưởng tới các cuộc tập kích bằng UAV tầm trung và tầm xa. Khả năng phòng không cũng suy giảm đáng kể, vì nhiều drone đánh chặn tốc độ cao, được phát triển để đối phó máy bay không người lái phản lực Nga, cũng sử dụng thiết bị đầu cuối Starlink.

Nếu không muốn bị ngắt kết nối, UAV Ukraine phải bay dưới tốc độ giới hạn. Điều này ảnh hưởng đáng kể tới khả năng điều khiển của UAV cánh bằng và khiến chúng dễ bị lực lượng Nga bắn hạ hơn, trong khi drone đánh chặn sẽ không thể bắt kịp UAV phản lực đối phương.

Tổng thống Volodymyr Zelensky ngày 16/10 mô tả tình trạng này là "rất khó chịu và nguy hiểm". Ông nhấn mạnh giới hạn tốc độ với Starlink và Starshield đồng nghĩa lực lượng Ukraine "không thể bắn hạ số lượng nhất định" máy bay không người lái (UAV) đối phương.

"Ông Trump ban đầu khẳng định rất mạnh mẽ rằng sẽ giúp chúng tôi chấm dứt xung đột trong thời gian rất ngắn. Tuy nhiên, chúng tôi chẳng thấy bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy điều đó sẽ diễn ra. Mọi thứ trở nên tồi tệ hơn sau mỗi ngày, mỗi tuần", Ukrlan nói.

Nguyễn Tiến (Theo Reuters, Business Insider, AP )