Driver GPU AMD đang âm thầm bào mòn SSD của người dùng, mỗi tháng mất 1% sức khỏe ổ cứng

Trong bối cảnh giá SSD đang đắt đỏ như hiện tại, việc hao mòn này sẽ đánh thẳng vào túi tiền của người dùng.

Một lỗi trong phần mềm điều khiển card đồ họa AMD Radeon đang khiến nhiều người dùng lo ngại khi phát hiện SSD liên tục ghi dữ liệu ngay cả lúc máy tính không hoạt động. Đáng chú ý, một người dùng cho biết sức khỏe ổ cứng của mình đã giảm khoảng 1% mỗi tháng trong suốt 16 tháng mà không hề hay biết nguyên nhân.

Sự cố được cộng đồng người dùng AMD chú ý sau khi một thành viên Reddit có tên Darklinkpower chia sẻ rằng driver đồ họa đã khiến SSD của mình mất khoảng 1% sức khỏe mỗi tháng. Một số người dùng khác cũng ghi nhận hiện tượng tương tự, trong đó có trường hợp phát hiện ổ cứng liên tục ghi dữ liệu với tốc độ khoảng 5 MB/s ngay cả khi máy tính đang ở trạng thái nghỉ.

Nghi vấn tập trung vào AMD External Events Utility, một dịch vụ được cài đặt cùng driver Radeon. Hai tiến trình liên quan là atieclxx.exe và atiesrxx.exe. Theo ghi nhận của một người dùng, riêng tiến trình atieclxx.exe đã thực hiện tổng cộng 19,5 GB hoạt động ghi dữ liệu chỉ trong 12 giờ.

Nếu tốc độ ghi 5 MB/s duy trì liên tục, lượng dữ liệu được ghi xuống ổ cứng có thể lên tới khoảng 18 GB mỗi giờ, tương đương 432 GB mỗi ngày và gần 13 TB trong một tháng. Đây là con số đáng chú ý bởi hoạt động ghi dữ liệu kéo dài có thể góp phần làm hao mòn SSD.

Tuy nhiên, cần phân biệt lượng dữ liệu được hệ điều hành ghi nhận với lượng dữ liệu thực sự được ghi vào chip nhớ NAND. Bộ điều khiển SSD sử dụng bộ nhớ đệm, cơ chế cân bằng hao mòn và nhiều kỹ thuật khác để quản lý dữ liệu. Vì vậy, chưa thể khẳng định toàn bộ 13 TB dữ liệu nói trên đều trực tiếp làm giảm tuổi thọ ổ cứng.

AMD đã xác nhận đang điều tra sự cố. Một đại diện hãng trên diễn đàn cộng đồng cho biết công ty đang tìm cách khắc phục trong bản cập nhật driver tương lai. Sau đó, một đại diện khác tiếp tục phản hồi rằng lỗi ghi dữ liệu nhiều khả năng sẽ được sửa trong phiên bản Adrenalin 26.11.1. Tuy nhiên, AMD chưa công bố ngày phát hành chính thức.

Trong thời gian chờ bản vá, người dùng đã chia sẻ hai cách xử lý tạm thời. Cách thứ nhất là mở công cụ Services của Windows bằng tổ hợp phím Win + R, nhập services.msc, tìm AMD External Events Utility rồi dừng dịch vụ và chuyển trạng thái khởi động sang Disabled. Tuy nhiên, thao tác này có thể ảnh hưởng đến một số chức năng liên quan đến hiển thị. Một người dùng cho biết FreeSync không bị vô hiệu hóa hoàn toàn, nhưng tốc độ khung hình khi sử dụng Lossless Scaling trở nên thiếu ổn định hơn.

Cách thứ hai là tắt Resizable BAR (ReBAR). Một số người dùng cho biết thao tác này giúp chấm dứt hoạt động ghi dữ liệu bất thường mà không cần vô hiệu hóa AMD External Events Utility. Dù vậy, ReBAR là tính năng cho phép CPU truy cập bộ nhớ GPU hiệu quả hơn và có thể cải thiện hiệu năng chơi game, nên việc tắt nó cũng đi kèm những đánh đổi nhất định.

Thay vì vội vàng vô hiệu hóa các dịch vụ hoặc thay đổi thiết lập BIOS, người dùng Radeon có thể kiểm tra xem máy tính của mình có bị ảnh hưởng hay không. Nhấn Win + R, nhập resmon để mở Windows Resource Monitor, sau đó chọn thẻ Disk và theo dõi hoạt động ghi dữ liệu của các tiến trình atieclxx.exe hoặc atiesrxx.exe. Nếu xuất hiện hoạt động ghi liên tục bất thường khi máy tính không chạy tác vụ nặng, đây có thể là dấu hiệu cần chú ý.

Hiện chưa rõ sự cố ảnh hưởng đến những phiên bản driver và cấu hình phần cứng nào. Các báo cáo xuất hiện trên nhiều phiên bản Adrenalin khác nhau, trong khi không phải mọi máy tính sử dụng GPU AMD đều gặp hiện tượng này. Do đó, người dùng nên theo dõi hoạt động ổ cứng và chờ bản cập nhật chính thức thay vì tự ý tắt các thành phần hệ thống khi chưa xác định được nguyên nhân.