Chạy ô tô dưới 60 km/giờ, khoảng cách an toàn có bắt buộc bao nhiêu mét?

Luật quy định cụ thể khoảng cách tối thiểu khi ô tô chạy tốc độ từ 60 km/giờ trở lên, nhưng không nêu rõ mức cụ thể ở tốc độ thấp hơn. Dù vậy, tài xế vẫn bắt buộc giữ khoảng cách sao cho đủ an toàn với xe phía trước. Khi lái ô tô di chuyển trong đô thị, tốc độ phổ biến thường dưới 60 km/giờ. Nhiều tài xế biết quy định xe chạy 60 km/giờ phải giữ khoảng cách tối thiểu 35 mét với xe phía trước, nhưng lại băn khoăn nếu chỉ chạy 40 hoặc 50 km/giờ thì khoảng cách bắt buộc là bao nhiêu?

Dưới 60 km/giờ không có khoảng cách cố định

Thực tế, quy định hiện hành không ấn định một con số cụ thể cho trường hợp xe chạy dưới 60 km/giờ. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa người lái có thể tùy ý bám sát phương tiện phía trước. Bởi điều 12, luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định, người lái xe phải chấp hành quy định về tốc độ, khoảng cách an toàn tối thiểu với xe phía trước cùng làn hoặc phần đường; đồng thời phải lựa chọn tốc độ phù hợp với điều kiện đường sá, mật độ giao thông, địa hình, thời tiết và các yếu tố khác để bảo đảm an toàn.

Trong khi đó, quy định cụ thể về khoảng cách giữa các xe được nêu tại điều 11 Thông tư 38/2024/TT-BGTVT. Theo đó, trong điều kiện mặt đường khô ráo, không có sương mù, mặt đường không trơn trượt, địa hình bằng phẳng, đường thẳng và tầm nhìn bảo đảm, khoảng cách an toàn được xác định tương ứng với tốc độ xe chạy.

Cụ thể, khi xe chạy 60 km/giờ, khoảng cách tối thiểu là 35 mét. Với tốc độ trên 60 đến 80 km/giờ, khoảng cách tăng lên 55 mét; trên 80 đến 100 km/giờ là 70 mét; còn trên 100 đến 120 km/giờ phải giữ tối thiểu 100 mét. Tuy nhiên, riêng trường hợp xe chạy dưới 60 km/giờ, Thông tư 38 không quy định một cự ly cố định tính bằng mét. Thay vào đó, người lái phải chủ động giữ khoảng cách an toàn phù hợp với xe chạy liền trước, căn cứ mật độ phương tiện và tình hình giao thông thực tế.

Điều này có nghĩa, một ô tô đang chạy 50 km/giờ trong phố không mặc nhiên phải cách xe phía trước đúng 35 mét như trường hợp chạy 60 km/giờ. Khi mật độ phương tiện cao, khoảng cách thực tế giữa các xe có thể ngắn hơn. Ngược lại, trên đoạn đường thông thoáng, người lái vẫn phải duy trì đủ khoảng trống để xử lý nếu xe phía trước bất ngờ giảm tốc hoặc dừng lại.

Nói cách khác, việc pháp luật không quy định một con số cụ thể dưới 60 km/giờ không đồng nghĩa người lái được phép chạy bám đuôi. Trách nhiệm giữ khoảng cách an toàn vẫn được đặt ra, chỉ khác ở chỗ tài xế phải chủ động xác định cự ly phù hợp với điều kiện thực tế.

Một trường hợp khác cần lưu ý là đoạn đường có biển P.121 quy định "cự ly tối thiểu giữa hai xe". Theo QCVN 41:2024/BGTVT, số ghi trên biển cho biết khoảng cách tối thiểu tính bằng mét mà ô tô phải duy trì với xe phía trước. Do đó, dù ô tô chỉ chạy 40 hay 50 km/giờ, nếu đi vào đoạn đường có biển P.121 ghi 30 m, tài xế vẫn phải giữ khoảng cách không nhỏ hơn 30 mét trong phạm vi hiệu lực của biển.

Khoảng cách cũng không nên được hiểu là một con số bất biến trong mọi điều kiện. Thông tư 38 quy định khi trời mưa, có sương mù, mặt đường trơn trượt, đường quanh co, đèo dốc hoặc tầm nhìn hạn chế, người lái phải điều chỉnh khoảng cách an toàn lớn hơn trị số ghi trên biển hoặc mức quy định trong điều kiện bình thường.

Không giữ khoảng cách an toàn bị phạt ra sao?

Nghị định 168 /2024/NĐ-CP quy định người điều khiển ô tô không giữ khoảng cách an toàn để xảy ra va chạm với xe chạy liền trước, hoặc không giữ khoảng cách theo biển báo "cự ly tối thiểu giữa hai xe", bị phạt 2 - 3 triệu đồng.

Quy định này cũng cho thấy điểm đáng chú ý với trường hợp xe chạy dưới 60 km/giờ. Khi không có biển P.121, do pháp luật không đặt ra một con số cứng nên không thể chỉ căn cứ việc hai xe cách nhau 10 hay 15 mét để mặc nhiên kết luận vi phạm. Tuy nhiên, nếu tài xế bám quá sát và để xảy ra va chạm với xe liền trước, hành vi có thể bị xử lý theo quy định nói trên.

Riêng trên đường cao tốc, yêu cầu về khoảng cách được áp dụng chặt chẽ hơn. Người điều khiển ô tô không tuân thủ quy định về khoảng cách an toàn với xe chạy liền trước khi chạy trên cao tốc bị phạt 4 - 6 triệu đồng. Hành vi này đồng thời bị trừ 2 điểm Giấy phép lái xe .

Nếu việc không giữ khoảng cách an toàn gây tai nạn giao thông, mức phạt với người điều khiển ô tô tăng lên 20 - 22 triệu đồng. Theo khoản 16, điều 6 Nghị định 168, hành vi thuộc khoản 10 còn bị trừ 10 điểm Giấy phép lái xe.

Như vậy, khi chạy ô tô dưới 60 km/giờ, tài xế không cần tìm một con số khoảng cách cố định bởi pháp luật không quy định theo cách này. Quan trọng là phải duy trì cự ly đủ an toàn để xử lý khi xe phía trước giảm tốc hoặc dừng đột ngột; đồng thời tuân thủ trị số trên biển P.121 và chủ động tăng khoảng cách khi điều kiện đường sá, thời tiết không thuận lợi.