Cách ăn uống giúp hạ nhanh acid uric sau 6 tuần

Không cần nhịn ăn hay cắt bỏ đạm hoàn toàn, người bị tăng acid uric máu chỉ cần áp dụng nguyên tắc "thay thế và tối ưu" để đưa chỉ số về mức an toàn sau 6 tuần.

Nhiều người bệnh gout hoặc tăng acid uric máu thường có tâm lý kiêng khem cực đoan: nhịn thịt, bỏ hoàn toàn hải sản, thậm chí cắt giảm tối đa khẩu phần ăn. Tuy nhiên, chỉ số acid uric vẫn không hạ. Sai lầm phổ biến là người bệnh chỉ tập trung vào việc "cấm ăn gì" mà quên mất "cần nạp gì" để hỗ trợ cơ thể đào thải độc chất.

Nghiên cứu của Đại học Thanh Đảo (Trung Quốc) công bố trên tạp chí dinh dưỡng Nutrients cho thấy việc can thiệp chế độ ăn đúng cách mang lại hiệu quả rõ rệt. Thử nghiệm trên 90 nam giới mắc gout chia làm hai nhóm: nhóm đối chứng ăn theo hướng dẫn truyền thống (bớt rượu, giảm hải sản) và nhóm can thiệp dinh dưỡng chuyên biệt kéo dài 42 ngày. Cả hai nhóm vẫn giữ nguyên đơn thuốc điều trị, không tăng liều hay đổi loại thuốc.

Kết quả sau 6 tuần cho thấy nhóm can thiệp giảm trung bình 112,4 micromol/L acid uric, đưa tỷ lệ người đạt ngưỡng mục tiêu từ 11,1% lên 71,1% (cao gấp đôi nhóm đối chứng). Nhóm này đồng thời giảm trung bình 1,63 kg cân nặng, 2,39 kg mỡ cơ thể, vòng bụng thu nhỏ 2,61 cm và huyết áp tâm thu hạ từ 134,6 xuống 131 mmHg.

Chìa khóa của phương pháp này nằm ở 3 nguyên tắc cốt lõi và 8 lưu ý khi lựa chọn thực phẩm:

Ba nguyên tắc cốt lõi

Đổi nguồn đạm thay vì nhịn ăn: Cắt giảm thịt đỏ và thay thế bằng nguồn đạm có hàm lượng purin thấp nhưng giá trị sinh học cao như trứng gà, sữa tươi. Kiêng đạm quá mức dễ gây teo cơ, rối loạn chuyển hóa và kích thích gan tự tổng hợp acid uric nhiều hơn. Nghiên cứu khuyến nghị mức nạp 1,2 g protein trên mỗi kg cân nặng lý tưởng mỗi ngày.

Không cắt bỏ tinh bột: Tránh áp dụng chế độ ăn keto hoặc low-carb cực đoan. Khi thiếu hụt tinh bột, cơ thể sinh ra thể ceton, chất này cạnh tranh trực tiếp và ức chế khả năng bài tiết acid uric của thận, khiến nồng độ acid uric máu tăng vọt. Cần duy trì lượng tinh bột vừa đủ, ưu tiên carbohydrate phức hợp để giữ ổn định chức năng thận.

Tăng gấp đôi lượng rau xanh, cắt tuyệt đối cồn: Tăng lượng rau củ từ mức trung bình 270 g lên gần 500 g mỗi ngày. Các hợp chất tự nhiên như flavonoid, polyphenol trong rau có khả năng ức chế enzyme tổng hợp acid uric tại gan và hỗ trợ ống thận bài tiết tốt hơn. Song song đó, loại bỏ hoàn toàn đồ uống có cồn và nước ngọt chứa đường fructose.

8 lưu ý trong bữa ăn hàng ngày

Loại bỏ nhóm giàu purin: Gan lợn, lòng bò, nước hầm xương đặc, cá mòi, tôm chứa trên 150 mg purin mỗi 100 g, được ví như "quả bom acid uric". Nhóm purin trung bình (75-150 mg/100 g) gồm thịt bò, thịt cừu, hàu, cua cần ăn hạn chế; nên thay bằng ức gà hoặc thịt vịt bỏ da.

Ăn đủ 500 g rau tươi mỗi ngày: Ít nhất một nửa là rau có màu sẫm như bắp cải tím, cà rốt. Nên rửa dưới vòi nước chảy và xào nhanh lửa lớn. Một số loại rau có hàm lượng purin nhỉnh hơn như nấm, măng tây, rau chân vịt có thể dùng nhưng không nên ăn quá nhiều.

Uống từ 2 đến 3 lít nước: Uống đủ nước giúp thận duy trì lượng nước tiểu đào thải khoảng 2 lít mỗi ngày, ngăn kết tinh tinh thể urat tại khớp và thận.

Mỗi ngày một quả trứng: Trứng cung cấp nguồn đạm hoàn chỉnh nhưng lượng nhân purin gần như bằng không, an toàn cho người bệnh gout.

Ưu tiên trái cây ít đường: Fructose kích thích gan tăng sản xuất acid uric. Người bệnh nên hạn chế nhãn, vải, táo, xoài ngọt; ưu tiên dâu tây, cherry, mận, dưa hấu, chanh.

Uống hơn 300 ml sữa mỗi ngày: Chuyên gia dinh dưỡng Zhang Hanwen, Bệnh viện 924 (Trung Quốc), chỉ ra protein trong sữa (casein và whey) hỗ trợ thận đào thải acid uric rất tốt, là thực phẩm ít purin lý tưởng.

Không cần kiêng tuyệt đối đậu phụ: Bác sĩ Zhou Xin, Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Tích Thủy Đàm Bắc Kinh (Trung Quốc), cho biết dù đậu nành nguyên hạt chứa nhiều purin, quá trình ngâm và chế biến thành đậu phụ, sữa đậu nành đã làm thất thoát phần lớn purin. Người bệnh ở giai đoạn ổn định hoàn toàn có thể dùng lượng vừa phải.

Cắt bỏ hoàn toàn rượu, bia và nước ngọt: Bia chứa nhiều guanosine (tiền chất tạo acid uric), còn cồn nói chung làm tăng acid lactic trong máu, cản trở thận bài tiết urat. Nước ngọt có ga và siro bắp cũng là thủ phạm đẩy nồng độ acid uric lên cao.

Chế độ ăn đóng vai trò hỗ trợ kiểm soát chuyển hóa, không thể thay thế phác đồ điều trị bằng thuốc do bác sĩ chỉ định. Người bệnh không tự ý bỏ thuốc hạ acid uric khi chưa có chỉ định chuyên khoa.