2.206 đồng bào Thái hòa chung điệu xòe trong ‘siêu đám cưới bản Mường’ tại sân vận động

Đó cũng là cảm xúc của nhiều khán giả khi xem chương trình nghệ thuật " Xòe Thái - trọn một vòng yêu" đêm 16-10 tại sân vận động Nghĩa Lộ (Lào Cai), hoạt động mở màn Lễ hội văn hóa, du lịch Mường Lò 2026.

Giữa sân vận động, những dãy núi trùng điệp được tái hiện tạo nên khung cảnh bản Mường yên bình, nơi diễn ra câu chuyện tình yêu của đôi trai tài, gái sắc. Cũng là diễn ra siêu đám cưới của bản Mường.

Từ tình yêu đôi lứa đến trọn một vòng xòe

Đêm nghệ thuật với tên gọi "Xòe Thái - trọn một vòng yêu" gồm ba chương: Mầm thương - Sợi nhớ - Vòng yêu kể về câu chuyện tình đẹp của cô gái - chàng trai Thái, từ những rung động đầu đời, vượt qua thử thách của thời gian và hạnh phúc trọn vẹn trong vòng xòe của bản làng.

Suốt hơn 1 tiếng đồng hồ, người xem được dẫn dắt qua từng cung bậc cảm xúc. Nhiều chất liệu văn hóa mang đậm bản sắc của người Thái được tái hiện khéo léo trong câu chuyện tình yêu như: hình ảnh cô gái gội đầu bên dòng sông Nậm Thia hay nghi thức tằng cẩu (búi ngược tóc lên đỉnh đầu) khi cô gái tạm biệt bố mẹ đi làm dâu.

Hay ở phần cao trào của câu chuyện, thể hiện nỗi nhớ nhung của hai người yêu nhau, câu thơ trích trong tác phẩm truyện thơ nổi tiếng của người Thái Đen "Xống chụ xon xao" (Tiễn dặn người yêu) vang lên:

"Không lấy được nhau mùa hạ, ta sẽ lấy nhau mùa đông.

Không lấy được nhau thời trẻ, ta sẽ tìm nhau khi góa bụa về già".

Đêm nghệ thuật được khép lại với đại cảnh Đại Xòe được kiến tạo như một "siêu đám cưới" của bản Mường, nơi hàng nghìn con người cùng hội tụ, cùng hòa vào vòng xòe để chúc phúc cho đôi trai gái.

Những đội hình múa được dàn dựng công phu, tái hiện các hình tượng hoa văn giàu ý nghĩa của người Thái, khiến vòng xòe không chỉ là một hình thức diễn xướng mà còn mang dáng dấp của một ngôn ngữ văn hóa.

Trao đổi với Tuổi Trẻ , ông Nguyễn Lâm Tới - Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai - cho biết Mường Lò là vùng đất giàu truyền thống văn hóa các dân tộc, nổi bật với nghệ thuật xòe Thái, trang phục truyền thống, dân ca, truyện thơ và phong tục, tập quán của đồng bào dân tộc Thái được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ.

Việc kết hợp những chất liệu ấy với ngôn ngữ sân khấu hiện đại giúp các giá trị văn hóa được tái hiện sinh động, gần gũi hơn với khán giả, đặc biệt là thế hệ trẻ và du khách.

"Khai thác hiệu quả các giá trị bản địa gắn với bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa để người dân vừa là chủ thể giữ di sản, vừa được hưởng lợi từ di sản, qua đó hình thành các sản phẩm du lịch đặc trưng, tạo sinh kế cho người dân và góp phần khẳng định Lào Cai là điểm đến giàu bản sắc, thân thiện và hấp dẫn", ông Nguyễn Lâm Tới chia sẻ.

Di sản của bản làng ra thế giới

Lễ hội văn hóa, du lịch Mường Lò năm 2026 được tổ chức đúng dịp kỷ niệm 5 năm nghệ thuật xòe Thái được UNESCO ghi danh vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Trong đêm khai mạc, 2.026 bà con dân tộc Thái tại địa phương đã cùng nhau tái hiện các điệu xòe cổ, tự hào giới thiệu văn hóa của bản làng.

Sống tại Việt Nam hơn 20 năm, ông Chinoros Benjachavakul (người Thái Lan) bồi hồi, nhớ quê hương khi nghe các giai điệu dân tộc Thái ở đây.

"Tôi nghe hiểu nhiều câu hát, điệu múa bởi có nhiều nét văn hóa cũng tương đồng giữa dân tộc Thái của Việt Nam và dân tộc Thái Lan", ông Chinoros Benjachavakul chia sẻ.

Làm nên thành công cho đêm diễn còn nhiều nghệ nhân, là người con sinh ra từ chính mảnh đất Mường Lò, anh Lê Thanh Tùng - cố vấn văn hóa dân tộc Thái của chương trình - bồi hồi.

"Những câu chuyện về văn hóa, truyền thống của dân tộc được đưa lên sân khấu một cách đẹp đẽ, chỉn chu là cách tuyệt vời để quảng bá văn hóa của dân tộc mình đến đông đảo du khách", anh nói.

Còn với bạn Trịnh Thu Hà (xã Liên Sơn, Lào Cai), lễ hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa tinh thần.

"Lần đầu tiên mình tham gia Lễ hội văn hóa, du lịch Mường Lò là năm 15 tuổi, và bây giờ mình đã 29 tuổi rồi.

Chứng kiến sự thay đổi của lễ hội qua từng năm, du khách về đông hơn, ngày càng nhiều người biết về văn hóa xòe Thái, đối với một người trẻ như mình đây là niềm hạnh phúc lớn lao", Thu Hà chia sẻ.

Ba lần được kể về xòe Thái trên sân khấu lớn, tổng đạo diễn Lê Hải Yến tâm niệm khi kể về văn hóa, di sản bằng tình yêu và niềm đam mê xuất phát từ chính trái tim mình, câu chuyện sẽ dễ dàng chạm đến trái tim khán giả, từ đó khơi dậy và bồi đắp tình yêu đối với văn hóa , di sản một cách tự nhiên, gần gũi và thấm sâu.