Xơ tủy: Cách phòng ngừa & chữa bệnh

Xơ tủy là một dạng ung thư tủy xương, khiến mô xơ tích tụ trong tủy, cản trở quá trình sản xuất tế bào máu và có thể làm lách to.

Định nghĩa

Xơ tủy (còn gọi xơ hóa tủy xương) là một dạng ung thư máu thuộc nhóm bệnh tăng sinh tủy, xảy ra khi các tế bào gốc tạo máu trong tủy xương xuất hiện những thay đổi bất thường. Tình trạng này kích thích sự hình thành mô xơ, khiến tủy xương dần mất khả năng tạo đủ các tế bào máu khỏe mạnh.

Triệu chứng

Một số người không có triệu chứng trong giai đoạn đầu và chỉ phát hiện bệnh khi xét nghiệm máu vì lý do khác. Khi bệnh biểu hiện rõ hơn, các triệu chứng có thể gồm:

Các biểu hiện này không đặc hiệu cho xơ tủy xương và có thể gặp trong nhiều bệnh khác.

Nguyên nhân

Nguyên nhân chính xác của bệnh chưa được xác định trong nhiều trường hợp. Xơ tủy xương bắt đầu từ những thay đổi trong DNA của tế bào gốc tạo máu, khiến các tế bào này phát triển và hoạt động bất thường.

Ba đột biến gene thường được tìm thấy ở người bệnh là JAK2, CALR và MPL. Kết quả xét nghiệm những gene này có thể hỗ trợ chẩn đoán và giúp bác sĩ xây dựng kế hoạch điều trị. Tuy nhiên, không phải tất cả người bệnh đều có một trong ba đột biến trên.

Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm tuổi cao, tiền sử mắc bệnh tăng tiểu cầu thiết yếu hoặc đa hồng cầu nguyên phát, tiếp xúc nhiều với benzene và phơi nhiễm liều cao với bức xạ.

Chẩn đoán

Bác sĩ có thể bắt đầu bằng khám lâm sàng, hỏi về triệu chứng và kiểm tra bụng để phát hiện gan hoặc lách to.

Các xét nghiệm thường được sử dụng gồm:

Điều trị

Không phải người bệnh nào cũng cần điều trị ngay. Với trường hợp không có triệu chứng hoặc nguy cơ thấp, bác sĩ có thể theo dõi định kỳ thay vì điều trị ngay lập tức.

Khi bệnh gây triệu chứng hoặc có nguy cơ tiến triển, phương pháp điều trị được lựa chọn dựa trên mức độ bệnh, triệu chứng, tuổi, sức khỏe tổng thể và các yếu tố nguy cơ. Một số phương pháp gồm:

Mục tiêu điều trị phần lớn trường hợp là kiểm soát triệu chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống và hạn chế biến chứng. Việc ghép tế bào gốc tạo máu từ người hiến là một trong những phương pháp có khả năng mang lại cơ hội khỏi bệnh, nhưng cần cân nhắc kỹ lợi ích và nguy cơ.

Biến chứng

Một trong những biến chứng thường gặp là lách to. Khi lách lớn, người bệnh có thể đau hoặc đầy tức vùng bụng bên trái và nhanh no khi ăn.

Bệnh cũng có thể gây thiếu máu, giảm tiểu cầu dẫn đến dễ bầm tím hoặc chảy máu. Trong một số trường hợp, mô tạo máu có thể hình thành ngoài tủy xương, gây các biến chứng ở cơ quan khác.

Xơ tủy cũng có thể dẫn đến tăng áp lực tĩnh mạch cửa hoặc chảy máu đường tiêu hóa. Một số trường hợp tiến triển thành bạch cầu cấp dòng tủy, một dạng ung thư máu diễn tiến nhanh.

Bảo Bảo ( Tổng hợp )

Các bài viết của VnExpress có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.