Thủ tướng: Phải đo đếm đóng góp của công nghệ vào tăng trưởng

Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu đo khoa học công nghệ đóng góp bao nhiêu cho tăng trưởng, ai chịu trách nhiệm và khi nào có kết quả, thay vì lấy số đề tài làm thước đo.

Chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chiều 28/9, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh các lĩnh vực này phải trở thành động lực tăng trưởng trực tiếp, có thể đo đếm bằng kết quả cụ thể. Thước đo là năng suất lao động, doanh thu công nghệ số, giá trị gia tăng và mức đóng góp vào GRDP của địa phương, GDP của cả nước, thay cho số văn bản, đề tài hay nền tảng đã xây dựng.

Theo Thủ tướng, mỗi nhiệm vụ phải trả lời được 4 câu hỏi: đóng góp bao nhiêu vào tăng trưởng, ai chịu trách nhiệm, nguồn lực ở đâu và bao giờ có kết quả. Sau cuộc họp, từng bộ, ngành, địa phương phải xác định việc cần làm ngay, sản phẩm phải tạo ra và thời hạn hoàn thành.

Yêu cầu này được đặt ra khi mục tiêu tăng trưởng năm 2026 là từ 10% trở lên, trong khi GDP nửa đầu năm tăng 8,18%. Nửa cuối năm phải tăng khoảng 11,9% mới đạt mục tiêu cả năm. Đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu vẫn giữ vai trò quan trọng, nhưng tăng trưởng dựa vào vốn và lao động chi phí thấp không thể duy trì ở mức hai con số trong nhiều năm. Con đường bền vững là nâng năng suất bằng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Sau gần 2 năm thực hiện Nghị quyết 57, thể chế cơ bản được khơi thông, danh mục công nghệ chiến lược đã được phê duyệt, hạ tầng số và dịch vụ công trực tuyến có bước tiến. Tuy nhiên, theo Thủ tướng, việc tạo ra sản phẩm, doanh thu và đóng góp vào tăng trưởng còn chậm. Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, nhất là người đứng đầu.

Để kết quả nghiên cứu đi vào sản xuất, Thủ tướng yêu cầu số hóa các ngành sản xuất chủ lực, phát triển kinh tế dữ liệu và doanh nghiệp công nghệ số. Mua sắm công, đầu tư công cần trở thành thị trường đầu tiên cho sản phẩm công nghệ. Bộ quản lý ngành phụ trách chuỗi giá trị; địa phương chọn sản phẩm từ lợi thế thực tế; doanh nghiệp tham gia từ khâu đặt bài toán đến phát triển thị trường; viện, trường nghiên cứu theo đặt hàng.

Thủ tướng giao các bộ Công Thương, Khoa học và Công nghệ, Tài chính xây dựng phương án thí điểm tạo đơn hàng đầu tiên cho sản phẩm công nghệ chiến lược, trình cấp có thẩm quyền trong quý II/2027. Với 14 nhiệm vụ công nghệ chiến lược đã được phê duyệt, các bộ phải sớm chọn đơn vị thực hiện; 8 nhiệm vụ đã qua thẩm định cần được phê duyệt trước ngày 15/10. Bộ Khoa học và Công nghệ cũng được giao đề xuất tháo gỡ khó khăn trong thương mại hóa kết quả nghiên cứu trong tháng 10.

Để có cơ sở đánh giá, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng Bộ Tài chính phải rà soát bộ tiêu chí đo hiệu quả khoa học công nghệ, làm rõ các chỉ tiêu về nghiên cứu, thương mại hóa, năng suất lao động và tác động đến tăng trưởng, báo cáo Thủ tướng trong tháng 12.

Trong chuyển đổi số dịch vụ công, Thủ tướng chỉ ra tình trạng người dân vẫn phải nộp hồ sơ giấy dù thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu. Bộ Công an được giao hoàn thành tích hợp 82 thủ tục hành chính thiết yếu trước ngày 31/10; Bộ Tư pháp đề xuất giải pháp cắt giảm thủ tục dựa trên dữ liệu trước ngày 5/10.

Bộ Giáo dục và Đào tạo phải đồng bộ học bạ, văn bằng, chứng chỉ để tích hợp trên VNeID, đồng thời làm sạch và gắn số định danh cho 12 triệu dữ liệu văn bằng, chứng chỉ trước ngày 30/10. Cùng thời hạn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đẩy nhanh việc đồng bộ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; Bộ Khoa học và Công nghệ triển khai chữ ký số miễn phí trên VNeID trước ngày 15/10.

Theo báo cáo tại cuộc họp, 8 tháng đầu năm, xuất khẩu máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 101 tỷ USD, tăng 51,1%, trở thành nhóm hàng xuất khẩu đầu tiên vượt mốc 100 tỷ USD. Thủ tướng yêu cầu các kết quả phát triển khoa học công nghệ tiếp tục được thể hiện bằng sản phẩm và mức đóng góp thực tế vào tăng trưởng.