Sự thật đằng sau màn bùng nổ của Thái Lan tại Asiad 20

Trở lại chủ đề 05/10/2026 08:00 GMT+7 Sự thật đằng sau màn bùng nổ của Thái Lan tại Asiad 20 Đằng sau những màn trình diễn bùng nổ của Thái Lan tại Asiad Aichi-Nagoya 2026 là một hệ thống kế hoạch được xây dựng vô cùng chi tiết, từ tầm nhìn xa, chính sách đào tạo cho đến mảng khoa học thể thao.

Thái Lan khép lại Asiad 20 ở Aichi-Nagoya (Nhật Bản) với 18 HCV, 13 HCB và 21 HCĐ, đứng thứ 7 toàn đoàn và số 1 Đông Nam Á.

Đây cũng là số HCV cao nhất lịch sử của thể thao Thái Lan tại một kỳ Asiad tổ chức bên ngoài lãnh thổ nước này.

Đáng chú ý hơn là “chất lượng” huy chương. Nếu căn cứ chương trình Olympic Los Angeles 2028, Thái Lan giành 10 HCV, 9 HCB và 15 HCĐ ở các môn Olympic. Như vậy, 34/52 huy chương, tương đương 65,4%, và 10/18 HCV, tương đương 55,6%, đến từ hệ Olympic.

Đó không hoàn toàn là sự bùng nổ ngẫu nhiên của một thế hệ VĐV.

Asiad là trạm trung chuyển đến Los Angeles

Ngay trước Asiad, Cơ quan Thể thao Thái Lan (SAT) đã xác định Aichi-Nagoya không phải đích đến cuối cùng mà là bước kiểm tra lực lượng hướng đến Olympic 2028.

Chủ tịch SAT, ông Kongsak Yodmanee khi đó nói Asiad sẽ là nơi “chứng minh trình độ của các VĐV Thái Lan” và là bước đệm tới Los Angeles 2028. SAT, Quỹ Phát triển thể thao quốc gia (NSDF), Ủy ban Olympic Thái Lan cùng các liên đoàn thể thao phối hợp chuẩn bị lực lượng từ sau SEA Games 2025.

Tiêu chí tuyển chọn cũng phản ánh tư duy này. SAT ưu tiên VĐV đáp ứng chuẩn của liên đoàn quốc tế, thứ hạng thế giới và đặc biệt là khả năng tiếp tục phát triển hướng đến Olympic 2028. Thậm chí dữ liệu VĐV và đối thủ được đưa vào hệ thống phân tích bằng trí tuệ nhân tạo để đánh giá thể lực, điểm mạnh, điểm yếu và phục vụ quá trình chuẩn bị.

Sau Asiad, SAT cho biết kế hoạch chuẩn bị cho Los Angeles đã được xây dựng. NSDF cũng đề xuất phát triển Trung tâm huấn luyện quốc gia và chương trình “Hướng tới Los Angeles 2028”, nhằm hình thành một hệ thống chuẩn bị VĐV nối tiếp qua nhiều thế hệ.

Khoa học thể thao xuống tận nơi thi đấu

Một trong những thay đổi rõ nhất nằm phía sau sân đấu. Tại Nagoya, Thái Lan dựng riêng trung tâm “Thai House”, hoạt động gần như một trạm hậu cần khoa học thể thao.

Tại đây có hệ thống khám chữa bệnh, vật lý trị liệu, massage, kích hoạt cơ, phục hồi thể lực, dinh dưỡng và tâm lý thể thao. Một bộ phận khác thu thập lịch thi đấu, kết quả và dữ liệu để phục vụ việc lập kế hoạch cho từng đội tuyển.

Ông Kongsak từng nhận xét việc các liên đoàn ngày càng chấp nhận khoa học thể thao là một nguyên nhân giúp thể lực và thành tích VĐV Thái cải thiện. Trước đại hội, SAT cũng liên tục kiểm tra thể trạng và đặt khoa học thể thao, dinh dưỡng, tâm lý vào quá trình chuẩn bị thay vì chỉ tập trung vào giáo án chuyên môn.

Đây cũng là định hướng dài hạn. Chiến lược NSDF giai đoạn 2026 - 2030 đặt mục tiêu xây dựng lộ trình VĐV thành tích cao, chu kỳ huấn luyện dài hạn và các trung tâm huấn luyện sử dụng khoa học, công nghệ, y học thể thao.

Học cả cách Nhật Bản nuôi dưỡng VĐV

Một mắt xích đáng chú ý khác là dinh dưỡng. Thái Lan hợp tác với hãng thực phẩm nổi tiếng của Nhật Bản là Ajinomoto trong dự án hỗ trợ đội tuyển quốc gia, với tên gọi "Nhà ăn chiến thắng".

Chương trình “Nhà ăn chiến thắng” bước sang năm thứ hai vào 2026, cung cấp các bữa ăn được chuyên gia dinh dưỡng và đầu bếp thiết kế theo từng giai đoạn tập luyện, thi đấu và hồi phục. VĐV còn được giáo dục về dinh dưỡng và sử dụng các giải pháp bổ sung axit amin.

Nhà tài trợ từ Nhật Bản cho biết họ đưa vào chương trình kinh nghiệm hơn 20 năm hỗ trợ thể thao tại Nhật Bản và tám năm làm việc tại Thái Lan. Theo SAT, Thái Lan còn là đoàn nước ngoài đầu tiên được tập đoàn này hỗ trợ theo mô hình tương tự hệ thống dành cho VĐV Nhật.

Quan trọng hơn, chế độ ăn không áp dụng đồng loạt. SAT cho biết dinh dưỡng được điều chỉnh theo chương trình và nhu cầu của từng nhóm VĐV.

Các VĐV còn được giáo dục rất kỹ về lối sống, cách sinh hoạt và dinh dưỡng lành mạnh. Vì thế sẽ khó có chuyện các VĐV Thái Lan duy trì thói quen độc hại.

Kunlavut, tay vợt cầu lông số một Thái Lan từng bị chỉ trích về thói mê "trà sữa, cơm chiên", nhưng gần đây đã nỗ lực thay đổi cách sinh hoạt và rồi giành HCV đơn nam ở Asiad 20.

137 triệu baht và chính sách không “bỏ” VĐV đạt chuẩn

Sự đầu tư cũng thể hiện rõ qua ngân sách. Trước Asiad, NSDF duyệt ban đầu 131 triệu baht (101 tỉ đồng) cho đoàn Thái Lan.

Khi phát sinh thêm ba liên đoàn đủ tiêu chuẩn, chính phủ tuyên bố không cắt VĐV vì thiếu kinh phí và tìm thêm khoảng 6 triệu baht, đưa ngân sách dự kiến lên khoảng 137 triệu baht, bao phủ khoảng 690 VĐV của 43 môn.

Tiền thưởng cũng rất cao: HCV Asiad được thưởng 2 triệu baht (hơn 1,5 tỉ đồng), HCB 1 triệu (770 triệu đồng) và HCĐ 500.000 baht (385 triệu đồng). SAT cam kết giải ngân trong vòng bảy ngày sau đại hội.

Nhưng phía sau tiền thưởng còn là hệ thống phúc lợi dài hạn. Riêng năm tài khóa 2026, NSDF dành khung ngân sách 80 triệu baht cho học bổng VĐV và nhân sự thể thao; 1.038 người đủ tiêu chuẩn nhận hơn 70,8 triệu baht từ chương trình này.

Con số SAT công bố sau Asiad cho thấy hiệu quả không chỉ nằm ở bảng huy chương. Trong 69 nội dung có thể so sánh bằng thông số, VĐV Thái phá hoặc lập chuẩn thành tích tốt hơn ở 22 nội dung và cải thiện ở 28 nội dung khác.

Trong 355 VĐV lần đầu dự Asiad, 61 người đã giành huy chương.

Puripol Boonson là biểu tượng rõ nhất. Anh chạy 100m trong 9,90 giây, phá kỷ lục Asiad và vươn lên thứ hai lịch sử châu Á; sau đó hoàn tất cú đúp bằng thành tích 19,88 giây ở 200m, cân bằng kỷ lục châu Á.

Joshua Atkinson chạy 400m trong 44,90 giây, mang về HCV Asiad đầu tiên cho Thái Lan ở nội dung này. Đây được xem là "bảng vàng" cực kỳ có ý nghĩa với Thái Lan ở môn điền kinh, môn cơ bản của phong trào Olympic.

Cầu lông có Kunlavut Vitidsarn, điền kinh có Puripol, còn Sophia Montgomery vừa vô địch thuyền buồm vừa giành suất Olympic 2028. SAT vì thế gọi 18 HCV tại Nagoya là những huy chương “có chất lượng”, có khả năng tiếp tục phát triển lên cấp độ Olympic.

Thái Lan đang có một tương lai vô cùng rực rỡ cho ngành thể thao, đặc biệt là khi họ hướng đến Olympic Los Angeles 2028. Hai năm nữa, hãy chờ xem người Thái sẽ tạo nên chiến tích gì ở sân chơi đẳng cấp nhất thế giới.

Đọc tiếp Về trang Chủ đề Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0 Tặng sao cho bài viết hay Facebook Mail Twitter / X LinkedIn Nguồn ưu tiên trên Google Ưu tiên Tuổi Trẻ trên Google Search. Xem hướng dẫn. Tặng sao