Quán Khí Đạo: Môn võ Việt Nam hùng bá châu Âu và thi đại học 2026

Từ võ đường đến giảng đường đại học, Quán Khí Đạo - võ phái do võ sư Phạm Xuân Tòng sáng lập đã tạo nên một thương hiệu phát triển vô cùng đặc biệt tại châu Âu, góp phần đưa thương hiệu võ Việt Nam bùng nổ ở đất khách.

Đầu tháng 10-2026, thành phố Cervia của Ý tự hào gọi mình là “thủ đô thế giới của võ cổ truyền Việt Nam trong một thời gian” khi đăng cai Giải vô địch võ cổ truyền thế giới (võ Việt Nam), với khoảng 600 vận động viên từ 45 quốc gia.

Võ Việt Nam - hành trình từ Phú Nhuận, đến Pháp, Ý rồi cả châu Âu

Cách gọi này được bà Roberta Frisoni, phụ trách du lịch và thể thao của chính quyền vùng Emilia-Romagna của Ý đưa ra trong thông cáo đăng trên website chính quyền Cervia.

Trong những người bước lên bục huy chương có Leandro Fusar Poli, võ sinh Ý đã học võ Việt 15 năm. Theo Cremaonline, anh giành huy chương bạc tại Cervia nhờ công phu Quán Khí Đạo (Qwan Ki Do), khi tiếp nhận một nhánh truyền thừa của võ phái Việt Nam lừng danh thành lập tại Pháp.

Người khai sáng Quán Khí Đạo là võ sư Phạm Xuân Tòng, sinh ngày 17-7-1947 tại Ninh Bình. Tuổi thơ học võ của ông gắn với Phú Nhuận (Sài Gòn), nơi ông tiếp nhận võ thuật và y học cổ truyền từ võ sư Châu Quan Kỳ.

Dù sinh sống tại Pháp, ông Phạm Xuân Tòng thường xuyên kết nối với quê nhà cũng như Liên đoàn Võ cổ truyền Việt Nam, tham gia các chương trình văn hóa của Đại sứ quán Việt Nam tại Romania, Ý...

Tiểu sử do môn phái công bố kể rằng duyên thầy trò bắt đầu vào một ngày mưa, khi cậu bé Xuân Tòng 9 tuổi mời người đàn ông đi xe đạp vào nhà trú mưa. Mối duyên thầy trò bắt nguồn từ câu chuyện đơn sơ như thế.

Tiếp đó, câu chuyện cuộc đời ông Tòng được đăng tải rộng rãi trên các trang báo châu Âu. Theo báo Telegraf của Romania, trong giai đoạn 1964-1967, ông đã dạy võ tại Trường kỹ thuật Don Bosco ở Gò Vấp, đồng thời tham gia các cuộc đấu tại Chợ Lớn. Trước khi sáng lập một võ phái quốc tế, ông trải qua công việc của một võ sinh, người thi đấu rồi người đứng lớp.

Năm 1968, Phạm Xuân Tòng sang Pháp tiếp tục học về giáo dục thể chất và thể thao. Ông mang theo vốn võ học từ Việt Nam, rồi truyền dạy trong môi trường mới. Đầu thập niên 1970, ông cùng các võ sư Việt xây dựng phong trào Việt Võ Đạo tại châu Âu, đảm nhiệm vai trò giám đốc kỹ thuật quốc tế.

Để võ Việt vượt khỏi những buổi biểu diễn, người truyền bá còn phải xây dựng chương trình học, cách đánh giá đẳng cấp và luật thi đấu. Ông Tòng ấp ủ một kế hoạch chi tiết để "phát dương quang đại" võ Việt Nam trên đất Pháp.

Năm 1981, tại Toulon, miền nam nước Pháp, ông chính thức lập nên Quán Khí Đạo. Môn võ kết hợp những kỹ thuật võ thuật Việt Nam và cả Trung Hoa mà ông đã học, hệ thống hóa thành một hệ thống kỹ thuật mới. Các bài quyền đi cùng đấm, đá, chỏ, quét chân, vật ngã, khóa và binh khí truyền thống, tạo nên chương trình rèn luyện đa dạng.

Trong cuộc phỏng vấn với báo Telegraf của Romania năm 2006, ông giải thích mình tập hợp những điều được thầy truyền lại rồi tiếp tục hoàn thiện phương pháp. Tờ báo gọi ông là “một huyền thoại sống của võ thuật”, đồng thời ghi nhận công việc đào tạo thể chất cho cảnh sát đô thị Toulon.

Từ võ đường đến đại học

Quán Khí Đạo lớn lên cùng những học trò bản địa. Tại Ý, võ sư Roberto Vismara có duyên gặp ông Tòng năm 1976 rồi trở thành môn sinh, một trong những đệ tử đời đầu của ông.

Khi võ phái ra đời năm 1981, Vismara đứng ra tổ chức phổ biến trên đất Ý; đến năm 1994, Milan đăng cai giải vô địch thế giới đầu tiên của môn võ này. Các lớp học, khóa tập huấn và giải đấu giúp kiến thức của người thầy Việt được truyền tiếp.

Vị võ sư người Ý này có công giúp Quán Khí Đạo vượt ra ngoài lãnh thổ nước Pháp, lưu truyền đến Ý rồi dần dần trở nên phổ biến ở vùng Trung Âu.

Romania là một quốc gia nổi bật khác tiếp nhận Quán Khí Đạo. Đại học Alexandru Ioan Cuza tại Iași ghi nhận những buổi biểu diễn, tập luyện đầu tiên ở nước này diễn ra trên sân thể thao của trường từ đầu thập niên 1980. Các nội dung Quán Khí Đạo sau đó được đưa vào giảng dạy. Năm 2018, trường trao bằng tiến sĩ danh dự cho ông Pham Xuân Tòng.

Theo tổ chức Quán Khí Đạo Romania, mạng lưới trong nước có hơn 40 câu lạc bộ, phục vụ trên 2.000 người tập có đăng ký. Tại Ý, phóng sự RAI tháng 3-2024 ghi nhận khoảng 2.000 người tập, một phần tư tập trung ở Trentino-Alto Adige.

Liên đoàn quốc tế gắn với ông Tòng hiện công bố khoảng 40.000 người tập, hơn 500 câu lạc bộ tại trên 37 quốc gia. Đây là số liệu toàn cầu do tổ chức cung cấp. Từ Toulon đến Milan và Iași, Quán Khí Đạo đã xây dựng được mạng lưới truyền dạy đáng kể tại châu Âu.

Quán Khí Đạo tất nhiên không phải thương hiệu võ thuật duy nhất của người Việt hiện diện tại châu Âu. Vovinam, Thanh Long hay Lâm Sơn Võ Đạo cũng là những võ phái rất phổ biến tầm quốc tế.

Nhưng với việc đi vào chương trình học lẫn thi tuyển của đại học Romania, Quán Khí Đạo có một vị thế rất đặc biệt, trong hành trình nâng cao thương hiệu võ Việt Nam trên bình diện quốc tế.

Hướng dẫn tuyển sinh năm 2020 ngành thể thao và thành tích vận động của Đại học Alexandru Ioan Cuza, Romania, cho phép thí sinh chọn Quán Khí Đạo làm môn thi thể thao. Điểm thi này chiếm 60% kết quả xét tuyển, còn điểm thi tốt nghiệp chiếm 40%.

Đề cương quy định năm phần kiểm tra: đấm, đỡ, đá, chuỗi phòng thủ và bài luyện. Thí sinh phải biết thế đứng, cách di chuyển, thực hiện kỹ thuật hai bên cơ thể. Giám khảo đánh giá độ chính xác, hơi thở, năng lượng và tinh thần võ thuật.

Trong danh mục môn thi của chương trình năm đó, Quán Khí Đạo là môn võ Việt duy nhất được nêu tên, bên cạnh judo và karate Shotokan của Nhật Bản. Phạm vi này chưa đủ để kết luận đây là võ Việt duy nhất được thi đại học ở châu Âu.

Đọc tiếp Về trang Chủ đề Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0 Tặng sao cho bài viết hay Facebook Mail Twitter / X LinkedIn Nguồn ưu tiên trên Google Ưu tiên Tuổi Trẻ trên Google Search. Xem hướng dẫn. Tặng sao