Nguy cơ cháy nổ từ pin lithium-ion gia tăng trên toàn cầu

Dù các sự cố tương đối hiếm gặp, nhưng sự gia tăng nhanh chóng của các thiết bị dùng pin lithium-ion đang trở thành mối lo ngại an toàn nghiêm trọng.

Pin lithium-ion hiện diện phổ biến từ đồ điện tử tiêu dùng đến các loại xe điện. Dù nhìn chung an toàn, tần suất xảy ra sự cố cháy nổ đang tăng lên do số lượng thiết bị sử dụng ngày một lớn. Khi gặp lỗi sản xuất, quá nhiệt hoặc va chạm cơ học, hiện tượng đoản mạch có thể kích hoạt quá trình thoát nhiệt mất kiểm soát (thermal runaway), sinh khí áp suất cao và gây cháy nổ dữ dội.

Nguy cơ cháy nổ pin lithium-ion từ xe điện đến điện thoại

Theo nghiên cứu công bố vào tháng 3.2026 của Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ (NIST), khoảng 198.000 vụ cháy pin trong công trình đã xảy ra từ năm 2011 đến 2023, với số vụ cháy xe điện cắm sạc tăng khoảng 45% mỗi năm. Tại Anh, Sở Cứu hỏa London ghi nhận 521 sự cố trong năm 2025 và coi pin lithium là mối nguy hỏa hoạn gia tăng nhanh nhất khi xe đạp điện cùng ô tô điện chiếm đa số.

Không chỉ phương tiện giao thông, các thiết bị cá nhân cũng tiềm ẩn hiểm họa lớn khi ngọn lửa có thể bùng phát và lan rộng chỉ trong vài giây. Hồi đầu tháng 10.2026, một vụ cháy sạc dự phòng đang sạc điện thoại trên giường đã xảy ra, Sở Cứu hỏa Ottawa lấy hình ảnh này làm tư liệu tuyên truyền an toàn. Đáng chú ý, cơ quan OPSS tại Anh ghi nhận có tới 92 trường hợp pin tự bốc cháy ngay cả khi phương tiện không cắm sạc.

Mối nguy này đặc biệt nghiêm trọng trên máy bay khi tổ chức UL Standards & Engagement ghi nhận 123 sự cố thoát nhiệt năm 2025, trong đó sạc dự phòng chiếm 30%. Tháng 8.2026, một máy bay của hãng American Airlines đã phải hạ cánh an toàn xuống Sân bay Quốc tế Dallas Fort Worth sau sự cố cháy laptop trên khoang. Thực tế này buộc các hãng hàng không phải giới hạn dung lượng sạc dưới 100 Wh và chỉ cho phép để trong hành lý xách tay.

Do hiện tượng thoát nhiệt có thể tự duy trì phản ứng hóa học khiến ngọn lửa bùng phát trở lại và đòi hỏi hàng nghìn thùng nước để dập tắt như trên xe Tesla, việc chữa cháy luôn cần lực lượng chuyên nghiệp. Người dùng cần chú ý các dấu hiệu pin bất thường và lập tức thông báo cho lực lượng cứu hỏa hoặc phi hành đoàn để xử lý kịp thời.