Người dân đi tiêm vắc xin não mô cầu tăng 3-8 lần, cần lưu ý gì?

Số người đến tiêm vắc xin não mô cầu tại các cơ sở tiêm chủng ở TP.HCM tăng mạnh những ngày gần đây, có nơi ghi nhận lượng tiêm gấp nhiều lần ngày thường. Người dân cần lưu ý gì?

Nhiều nơi ghi nhận người dân đi tiêm vắc xin não mô cầu tăng

Theo thống kê của Viện Pasteur TP.HCM , những ngày gần đây số người đến tiêm vắc xin não mô cầu tại phòng khám tăng khoảng 7-8 lần so với ngày thường. Trước đó, trung bình mỗi ngày chỉ có khoảng 15-20 người tiêm loại vắc xin này tại viện.

Còn tại Trung tâm Tiêm chủng VNVC trên toàn quốc, chỉ trong 4 ngày gần đây, gần 300 trung tâm đã tiêm gần 40.000 mũi vắc xin não mô cầu, tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ. Riêng gần 80 trung tâm tại TP.HCM ghi nhận gần 15.000 mũi tiêm, gấp 125 lần so với cùng kỳ.

Bác sĩ CK1 Đinh Văn Thới - Phó trưởng phòng khám đa khoa, Viện Pasteur TP.HCM - cho biết bệnh não mô cầu là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn gây ra, lây trực tiếp qua tiếp xúc gần với dịch tiết của người mắc bệnh như khi ho, hắt hơi hoặc sổ mũi. Bệnh có thể diễn tiến nặng, trong khi việc điều trị gặp nhiều khó khăn.

Theo bác sĩ Thới, mọi lứa tuổi đều có thể mắc bệnh não mô cầu, dù bệnh thường gặp hơn ở trẻ nhỏ, thanh thiếu niên và người lớn tuổi. Vắc xin não mô cầu có thể tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi.

Tùy loại vắc xin và tình trạng của người tiêm, lịch tiêm có thể gồm một, hai hoặc ba mũi. Người dân nên mang sổ tiêm chủng đến cơ sở y tế để bác sĩ kiểm tra, tư vấn lựa chọn vắc xin và lịch tiêm phù hợp.

Ngoài tiêm vắc xin, người dân cần giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên và hạn chế tiếp xúc gần. Cộng đồng cũng đang lưu hành nhiều bệnh khác có vắc xin phòng ngừa, vì vậy người dân nên đến cơ sở y tế để được tư vấn tiêm chủng phù hợp.

Bác sĩ Thới khuyến cáo, nếu trẻ em hoặc người lớn có biểu hiện sốt, mệt mỏi, đau nhức cơ thể, đau khớp hoặc sức khỏe bất thường, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám. Bệnh não mô cầu có thể diễn tiến nhanh, trong khi những biểu hiện ban đầu không phải lúc nào cũng đặc hiệu.

Về việc ai cần tiêm não mô cầu, bác sĩ Thới cho hay theo khuyến cáo của Hội Y học dự phòng Việt Nam và Ủy ban Tư vấn về thực hành tiêm chủng Hoa Kỳ (ACIP), sẽ tiêm ngừa thường quy cho tất cả trẻ vị thành niên từ 11-18 tuổi. Có thể xem xét tiêm vét cho những người từ 19-21 tuổi chưa được tiêm liều vắc xin não mô cầu nào kể từ khi đủ 16 tuổi.

Tiêm vắc xin não mô cầu cho trẻ từ 2 tháng tuổi và người lớn thuộc nhóm có nguy cơ cao mắc bệnh não mô cầu xâm lấn. Lịch tiêm, số mũi và thời điểm tiêm nhắc lại tùy thuộc vào độ tuổi, chỉ định và lịch sử tiêm chủng của từng người.

Người từ 15-55 tuổi thuộc nhóm nguy cơ cao có thể cần tiêm liều bổ sung theo chỉ định. Khi có dịch, người có nguy cơ tiếp xúc với nguồn lây cũng có thể được khuyến cáo tiêm. Lịch tiêm tùy loại vắc xin và tình trạng của từng người.

Hiệu quả bảo vệ vắc xin não mô cầu ra sao?

Theo bác sĩ Thới, do hầu hết bệnh não mô cầu gây ra bởi 5 chủng huyết thanh A, B, C, Y và W, cần tiêm ngừa các loại vắc xin (riêng lẻ hoặc kết hợp) nhắm vào tất cả 5 chủng này.

Hiện nay có nhiều loại vắc xin não mô cầu khác nhau giúp bảo vệ chống lại các chủng huyết thanh khác nhau. Tại Việt Nam đã có các vắc xin não mô cầu (dạng riêng lẻ hoặc kết hợp) bảo vệ chống lại 5 chủng não mô cầu A, B, C, W, Y.

Vắc xin phòng não mô cầu chủng B; vắc xin phòng não mô cầu 2 chủng B và C; vắc xin phòng não mô cầu 4 chủng A, C, W, Y.

Ở trẻ em và người lớn dưới 55 tuổi, sau khi tiêm đủ liều, vắc xin MenACWY được ước tính có hiệu quả bảo vệ từ 85 - 100% tùy theo nhóm huyết thanh não mô cầu. Đối với người từ 56 tuổi trở lên, hiệu quả bảo vệ cũng rất cao, từ 77,4 - 91,7%. Đối với vắc xin não mô cầu B, hiệu quả bảo vệ tùy loại vắc xin, dao động từ 50 - 100%.

Vắc xin não mô cầu đã được dùng rộng rãi trên toàn thế giới, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ con người chống lại bệnh não mô cầu xâm lấn. Hàng trăm triệu liều vắc xin chứa 5 chủng não mô cầu đã được sử dụng, và các kết quả thống kê và nghiên cứu cho thấy đây là vắc xin rất an toàn và hiệu quả.

Chủ yếu là các phản ứng nhẹ tự hết sau vài ngày tiêm. Các phản ứng nặng rất hiếm gặp. Đỏ hoặc đau tại vị trí tiêm: là tình trạng nhẹ thường gặp nhất, xuất hiện ở hơn một nửa số người tiêm vắc xin.

Triệu chứng thường kéo dài trong một hoặc hai ngày, sau đó tự hết; sốt thường gặp ở trẻ nhũ nhi, đa phần sẽ tự hết sau 1-2 ngày; quấy khóc; mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, đau khớp; ăn kém, rối loạn tiêu hóa; phát ban (chủ yếu trẻ em).

Dữ liệu về việc sử dụng vắc xin não mô cầu ở phụ nữ mang thai hiện còn rất hạn chế. Chỉ nên sử dụng vắc xin não mô cầu cho phụ nữ mang thai khi lợi ích được đánh giá là vượt trội so với nguy cơ.

Đọc tiếp Về trang Chủ đề Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0 Tặng sao cho bài viết hay Facebook Mail Twitter / X LinkedIn Nguồn ưu tiên trên Google Ưu tiên Tuổi Trẻ trên Google Search. Xem hướng dẫn. Tặng sao