Giới runner Indonesia truyền tai mẹo 'miếng dán hạ nhịp tim', công dụng ra sao?

Miếng dán hạ sốt quen thuộc đang được một bộ phận runner chia sẻ như một mẹo giúp người chạy bộ làm mát, giữ nhịp tim thấp khi vận động. Sự thật thế nào?

Theo báo DetikHealth của Indonesia, cộng đồng chạy bộ quốc gia này truyền tai nhau một mẹo thú vị trên Threads, với hướng dẫn dán miếng hạ sốt ở lưng trên, ngay dưới gáy.

"Bí thuật" của giới chạy bộ Indonesia

Người đăng kể rằng chạy ở Jakarta nóng hơn nhiều so với Edinburgh (Scotland), nhưng miếng dán giúp nhịp tim “êm” hơn. Điều đáng nói là bài đăng lan tỏa rất mạnh mẽ trong cộng đồng runner ở Indonesia, và thậm chí lan sang cả các nước khu vực.

Sản phẩm được nhắc đến là miếng dán làm mát dạng gel, thường dùng ở trán khi sốt. Ý tưởng của người chia sẻ là làm mát vùng gần cổ để cơ thể bớt nóng, từ đó nhịp tim không tăng quá cao khi chạy. Nhưng chuỗi tác dụng được kỳ vọng này chưa được chứng minh bằng thử nghiệm trong bài báo.

Trao đổi với DetikHealth , bác sĩ y học thể thao Indonesia Andhika Raspati đề cập “làm mát từ bên ngoài”, tức dùng phương tiện bên ngoài để hỗ trợ thải nhiệt.

Ông cho biết các biện pháp dùng đá, như áo làm mát, có bằng chứng nghiên cứu tốt hơn. Riêng miếng dán hạ sốt, ông chỉ nhận định có thể giúp dễ chịu, đồng thời nhắc đến yếu tố cảm nhận và ám thị.

Theo tài liệu sản phẩm của công ty dược Nhật Bản Kobayashi, nước trong lớp gel hấp thu nhiệt rồi bay hơi, mang theo nhiệt từ vùng da tiếp xúc. Một số phiên bản chứa menthol để tăng cảm giác mát. Hãng công bố mức giảm nhiệt độ da khoảng 2°C trong điều kiện thử nghiệm ở môi trường 25°C, đồng thời ghi rõ sản phẩm không phải thuốc.

Điểm cần phân biệt là nhiệt độ da và thân nhiệt trung tâm - nhiệt độ ở các mô, cơ quan sâu bên trong cơ thể. Da dưới miếng dán mát hơn không đồng nghĩa toàn cơ thể giảm nhiệt tương ứng. Con số giảm 2°C tại da cũng không thể dùng để suy ra hiệu quả hạ thân nhiệt khi chạy.

Về sinh lý, việc trời nóng khiến nhịp tim tăng có cơ sở. Các nghiên cứu của nhà sinh lý học José González-Alonso và cộng sự cho thấy cơ thể phải tăng đưa máu ra da để thải nhiệt; mất nước và tăng thân nhiệt có thể làm giảm lượng máu tim bơm mỗi nhịp, trong khi nhịp tim tăng. Tuy nhiên, cơ chế này không chứng minh một miếng gel nhỏ đủ sức đảo ngược tình trạng đó.

Cảm thấy mát chưa chắc tim đập chậm hơn

Bằng chứng đáng chú ý là tổng quan hệ thống và phân tích gộp của nhóm Christopher J. Stevens, công bố năm 2025 trên International Journal of Sports Physiology and Performance , tạp chí chuyên về sinh lý và thành tích thể thao.

Nhóm tổng hợp 63 nghiên cứu với 618 người, đánh giá các cách làm mát đầu, mặt, cổ như vòng lạnh, túi đá, khăn lạnh và menthol.

Kết quả cho thấy nhiệt độ da tại vị trí tác động giảm, người tập cảm thấy mát và dễ chịu hơn, nhưng ảnh hưởng lên nhịp tim và thân nhiệt trung tâm không đáng kể. Đây là bằng chứng về nhóm phương pháp làm mát, không phải thử nghiệm trực tiếp miếng dán đang được truyền tai.

Một thử nghiệm năm 2025 của Kotaro Ishizuka và cộng sự tại Đại học Sức khỏe nghề nghiệp và môi trường Nhật Bản cũng cho thấy giới hạn này. Có 14 nam giới đạp xe 20 phút trong môi trường 35°C, với hoặc không có thiết bị làm mát cổ chứa 1,2kg đá. Dù nhiều người cảm thấy mát hơn, các chỉ số thân nhiệt trung tâm và nhịp tim không khác biệt có ý nghĩa thống kê ở cuối giai đoạn nghỉ sau tập.

Thậm chí, dễ chịu hơn có thể khiến người tập vận động lâu hơn mà cơ thể vẫn tiếp tục nóng lên. Thử nghiệm nhỏ của hai nhà nghiên cứu tại Anh, Christopher James Tyler và Caroline Sunderland, ghi nhận 8 nam giới chạy lâu hơn khoảng 13,5% khi được làm mát cổ. Nhưng lúc tự dừng vì kiệt sức, nhiệt độ trực tràng trung bình cao hơn: 39,61°C so với 39,18°C khi không dùng vòng lạnh.

Những kết quả này không chứng minh miếng dán gây nguy hiểm, nhưng mặt khác cũng không mang đến công dụng "thần kỳ", cải thiện hiệu suất chạy bộ như quảng bá trên mạng xã hội.

Đọc tiếp Về trang Chủ đề Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0 Tặng sao cho bài viết hay Facebook Mail Twitter / X LinkedIn Nguồn ưu tiên trên Google Ưu tiên Tuổi Trẻ trên Google Search. Xem hướng dẫn. Tặng sao