Đây chính là sự kiện công nghệ khiến đàn ông phấn khích nhất thế kỷ

Từ đôi đũa gắp tên lửa đến chiếc Roadster biết bay, đây là những lần Elon Musk khiến đàn ông phải đứng bật dậy

7h55 phút sáng nay, trước giờ chấm công của một số lượng lớn lực lượng làm công ăn lương, Tesla bắt đầu phiên livestream sự kiện ra mắt chiếc Roadster thế hệ mới. Và không ai trong chúng ta sẵn sàng đón nhận màn trình diễn có một không hai này.

Sau tất cả, Elon Musk chỉ buông ra một câu gọn lỏn: "Ừ, nó chạy rồi".

Trước khi Tesla tải lên nền tảng internet video phía trên, tôi đã phải nhiều lần tua lại màn trình diễn, một hành động được thôi thúc bởi một cảm xúc khó gọi tên: một thứ phấn khích pha lẫn hoài nghi, trộn lẫn giữa những gì mình đã biết về Elon Musk và những gì AI có thể tạo ra trong thời buổi nhiễu nhương này.

Sau một hồi tự vấn, và khi biết những gì mình đang xem là thật, tôi nhận ra rằng đây không phải lần đầu tiên tôi trải nghiệm cảm giác phấn khích khi xem một màn trình diễn sản phẩm của Elon Musk. Suốt gần 10 năm qua, gã tỷ phú này vẫn thường làm như vậy, ông ta biết cách biến một thành tựu kỹ thuật, một cột mốc ngành trở thành một “show” diễn khiến cánh đàn ông phải trầm trồ.

Một quả lửa học cách trở về

Câu chuyện bắt đầu từ đêm một đêm cuối năm 2015, khi tầng đẩy của tên lửa Falcon 9 lần đầu hạ cánh có điều khiển xuống mặt đất sau khi đã đưa vệ tinh lên quỹ đạo. Trên sóng trực tiếp, câu "The Falcon has landed" vang lên và lập tức trở thành một câu nói kinh điển của giới mê công nghệ. Bốn tháng sau, vào tháng 4/2016, SpaceX làm điều khó hơn nữa khi cho tầng đẩy đáp thành công lên chiếc xà lan không người lái mang cái tên đầy chất thơ, “Tất nhiên anh vẫn yêu em”, đang bập bềnh giữa Đại Tây Dương.

Elon Musk không đạt được thành tựu này trong một sớm một chiều. Trong tất cả những lần thử nghiệm trước đây, tên lửa đều chung một cái kết, trở thành một quả cầu lửa trước hàng trăm mắt xem.

Cao trào của giai đoạn này đến vào ngày 6/2/2018 theo giờ địa phương, khi Falcon Heavy cất cánh lần đầu với một "hành khách" khó quên: chiếc Tesla Roadster của chính Musk, trên ghế lái là hình nộm "Starman" trong bộ đồ phi hành gia, loa xe phát bài "Space Oddity" của David Bowie.

Vài phút sau, hai tầng đẩy phụ quay về và hạ cánh đồng thời xuống hai điểm đáp nằm cạnh nhau, đều tăm tắp đến mức nhiều người ví nó như một vũ đạo đã được tập nhuần nhuyễn. Chiếc Roadster của Elon Musk trở thành chiếc xe đầu tiên bay vào vũ trụ.

Những cú hạ cánh này còn có ý nghĩa vượt xa cảm giác mãn nhãn. Tên lửa dùng lại được là lý do mạng Internet vệ tinh Starlink đủ rẻ để phủ sóng khắp thế giới. Nó cũng vừa cập bến dải đất hình chữ S: ngày 13/2 năm nay, Starlink Services Việt Nam được cấp phép tần số với 4 trạm cổng và quy mô tối đa 600.000 thiết bị đầu cuối.

Một màn trình diễn thất bại

Dĩ nhiên, sân khấu của Musk cũng có những lúc vỡ trận theo đúng nghĩa đen.

Ngày 21/11/2019, tại buổi ra mắt Cybertruck, nhà thiết kế Franz von Holzhausen ném một quả bi sắt vào cửa kính "Armor Glass" để chứng minh độ cứng của nó, và tấm kính vỡ toác ngay trước mắt khán giả khiến Musk buột miệng chửi thề trên sân khấu. Lần ném thứ hai nhắm sang một cửa kính khác, và chiếc Cybertruck nhận chấn thương thứ hai chỉ trong chưa đầy một phút đồng hồ.

Gần bảy năm sau, chính chiếc Cybertruck ấy lại nằm trong hàng xe mà Roadster nhảy qua sáng nay. Kẻ từng bị cả thế giới cười nhạo giờ đứng làm vật cản để đàn em nó trình diễn.

Một đôi đũa khổng lồ

Nếu những cú hạ cánh của Falcon khiến người ta trầm trồ, thì ngày 13/10/2024 khiến người ta há hốc miệng. Tầng đẩy khổng lồ cao 71 mét của Starship quay về đúng tháp phóng nơi nó vừa cất cánh bảy phút trước, rồi được hai cánh tay kim loại của cơ cấu mang biệt danh "Mechazilla" tóm gọn giữa không trung. Thử nghiệm “gắp tầng đẩy” thành công ngay trong lần thử đầu tiên. Nhân viên SpaceX la hét vui sướng khi tầng đẩy từ từ hạ vào vòng tay tháp phóng, còn Musk thì đăng lên X một dòng ngắn: "Tháp đã bắt trọn tên lửa!"

Với những người đã quen dùng đũa, hành động này trông quen thuộc tới mức dễ dàng. Nhưng việc một người đàn ông ngoại quốc sử dụng một “chiếc đũa máy” khổng lồ để gắp một khối thép cao như tòa nhà đang rơi từ trên trời xuống, nó đáng nể theo nhiều tầng nghĩa.

Một dòng suy nghĩ biến thành thao tác máy tính

Song song với tên lửa và ô tô, Musk còn theo đuổi một giấc mơ nghe như khoa học viễn tưởng: kết nối chip với não người qua công ty Neuralink. Tháng 4/2021, thế giới xem một chú khỉ tên Pager chơi trò Pong chỉ bằng não, và Musk hào hứng viết rằng một con khỉ đang chơi game bằng thần giao cách cảm.

Ba năm sau, ngày 20/3/2024, Neuralink bất ngờ phát trực tiếp trên X hình ảnh Noland Arbaugh, một chàng trai 29 tuổi bị liệt từ cổ trở xuống, đang chơi cờ online bằng cách điều khiển con trỏ chuột bằng suy nghĩ. Trước khi được cấy chip, Arbaugh chỉ có thể dùng máy tính bằng một chiếc que ngậm trong miệng hoặc phải nhờ người nhà bấm hộ.

Anh kể mình từng bỏ hẳn tựa game Civilization VI, rồi nhờ con chip mà được chơi lại. Vẫn giữ tinh thần của một game thủ dòng Civ, anh Arbaugh đã chơi một mạch suốt 8 tiếng liền.

Hành trình của Arbaugh cũng có trắc trở, khi một số điện cực của chip Neuralink trục trặc khiến hiệu năng giảm sút. Nhưng dù gì đi nữa, việc một người liệt tứ chi nay đã có thể sử dụng máy tính trở lại cũng là một giây phút khiến tôi trầm trồ.

Một màn hợp thể, khi công nghệ của SpaceX được lắp sang xe Tesla

Quay lại với chiếc Roadster sáng nay, điều khiến những người hiểu chuyện thích thú nằm ở chỗ Musk đã mượn chính "ngón đòn” làm nên tên tuổi SpaceX để gắn lên ô tô. Hệ thống đẩy của xe dùng khí trơ nén, cùng loại phần cứng mà SpaceX dùng để điều khiển tư thế khi đưa tầng đẩy Falcon 9 về hạ cánh. Khí được chứa trong các bình áp lực bọc sợi carbon (COPV), đúng loại bình SpaceX lắp trên tên lửa. Nói cách khác, cú lộn nhào của Roadster chính là cú lộn mình của tầng đẩy trước khi chạm đất, được thu nhỏ lại và đặt lên chiếc xe của Elon Musk.

Theo Phó chủ tịch kỹ thuật Lars Moravy, xe dùng 10 thruster nối với 600 lít khí nén để nâng và xoay thân xe trên không. Roadster mới có ba phiên bản là Performance, Thrust và Rocket, trong đó bản Rocket chỉ có một chỗ ngồi và được bố trí thruster quanh thân xe để bay lên và xoay mình. Đứng trước đám đông, Musk gọi chiếc xe là đỉnh cao của sự phối hợp giữa các kỹ sư Tesla và SpaceX, hai "đứa con" thành công nhất của ông giờ hợp lại làm một.

Chiếc xe cuối cùng cho đôi tay, chiếc đầu tiên cho ý nghĩ?

Nhìn lại cả chặng đường, từ hạ cánh tầng đẩy, gắp tên lửa, đọc ý nghĩ cho đến cho ô tô “bay” trên không, màn trình diễn của Musk liên tục tái định nghĩa khái niệm “bất khả thi”. Elon Musk ngạo nghễ gọi chiếc Roadster mới là “chiếc xe tốt nhất trong phân khúc những chiếc xe cuối cùng do con người cầm lái”. Liệu Elon Musk có đang “nhá hàng” một thứ gì đó tương lai hơn nữa?

Bao giờ thì ông kết hợp Neuralink với Tesla? Bao giờ ý nghĩ “đến đón ta” sẽ khiến chiếc xe Tesla của bạn nhảy xuống từ nóc nhà và đáp ngay trước mặt? Trong tình trạng tấc đất tấc vàng tại những khu vực đông dân cư như Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, và trong bối cảnh bãi đỗ ô tô đang dần biến mất, tôi đã từng ước có thể đỗ xe trên sân thượng nhà mình. Với Roadster của ngày nay, tôi đã có thể thỏa mãn ước mơ hoang dại. Với Roadster của ngày mai, rất có thể tôi sẽ sớm được lái xe Tesla chỉ bằng một dòng suy nghĩ.

Ai mà biết được, thời gian sẽ đem lại những điều bất ngờ gì? Tám năm trước, Elon Musk tiễn chiếc Roadster cũ của ông lên vũ trụ. Sáng ngày hôm nay, ông đã dạy đàn em của nó cách trở về từ không gian. Có thể vào một ngày không xa, ông ta sẽ ra lệnh cho một chiếc “Spacester” đáp xuống hiên nhà mình ở Sao Hỏa.