‘Đất nước mùa xuân’ và cuộc hẹn với phương Nam của cố họa sĩ Văn Giáo

110 tác phẩm của cố họa sĩ Văn Giáo vừa ra mắt công chúng TP.HCM trong triển lãm 'Đất nước mùa xuân' nhân 110 năm ngày sinh và 30 năm ngày mất của ông. Đây cũng là dịp gia đình thực hiện tâm nguyện đưa hội họa Văn Giáo trở lại với phương Nam.

Trưng bày từ nay đến 6-10 tại Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM, triển lãm Đất nước mùa xuân giới thiệu 110 tác phẩm trải dài khoảng 60 năm sáng tác của cố họa sĩ Văn Giáo, cùng một tượng chân dung và chín tác phẩm của các họa sĩ vẽ về ông.

Đông đảo bạn bè, đồng nghiệp và người yêu mến họa sĩ Văn Giáo, trong đó có những người bạn lâu năm như nhà báo, đạo diễn Xuân Phượng , họa sĩ Kim Bạch… đã cùng hội ngộ để tưởng nhớ về một người nghệ sĩ dành trọn đời mình cho tình yêu hội họa.

Một lời hẹn được thực hiện sau 30 năm

Với gia đình, đây không chỉ là hoạt động để tưởng niệm 110 năm ngày sinh và 30 năm ngày mất của họa sĩ Văn Giáo (1916 - 1996), mà còn là dịp thực hiện tâm nguyện ông hằng ấp ủ.

Họa sĩ Văn Đức, con trai Văn Giáo, kể lúc còn sống cha ông từng mong muốn đến năm 2000 sẽ tổ chức một phòng tranh mang tên Đất nước mùa xuân . Nhưng năm 1996, ông qua đời.

"Sinh thời, cha tôi luôn mong được mang tác phẩm của mình đến với phương Nam. Những năm 1944 - 1945, cụ từng hai lần tổ chức triển lãm tại TP.HCM, nhưng từ sau ngày đất nước thống nhất vẫn chưa có dịp trở lại để thực hiện một triển lãm riêng", Văn Đức chia sẻ.

Để thực hiện mong ước này, gia đình phải đưa 110 bức tranh, một tượng và chín tác phẩm chân dung Văn Giáo từ Hà Nội vào TP.HCM.

Các tác phẩm được tháo rời, khung kính vận chuyển bằng đường sắt, còn tranh đưa bằng đường hàng không. Sau hơn hai ngày lắp ráp, sắp đặt, những tác phẩm cuối cùng được hoàn thiện để kịp đón khách.

Đứng giữa triển lãm, họa sĩ Văn Đức xúc động bày tỏ: "Tôi tin cha mình chắc chắn rất mừng vì tại đây có sự hiện diện rất đông bạn bè, đồng nghiệp, công chúng và những người yêu mến ông".

Nhà phê bình mỹ thuật Quang Việt nhìn nhận Văn Giáo như một nghệ sĩ của sự dấn thân, người dành cả đời để bước đi, quan sát và ghi lại vận mệnh đất nước bằng hội họa.

Từ Hà Nội, Việt Bắc, Tây Bắc đến chiến trường Liên khu V, Điện Biên Phủ, Vĩnh Linh, Trường Sơn… mỗi chuyến đi đều để lại những bức tranh mang hơi thở và dấu ấn của thời đại.

Với hàng ngàn tác phẩm và hơn 100 cuộc triển lãm cá nhân của Văn Giáo từ 1945 đến cuối đời, có thể thấy giá trị ông để lại không chỉ ở khối lượng sáng tác đồ sộ mà còn ở "một đời sống nghệ thuật thuần khiết, một thế giới chuyên môn giàu bản sắc" cùng những mối thâm tình với đồng nghiệp, văn nghệ sĩ và đông đảo nhân dân lao động.

Văn Giáo - Người ghi lại ký ức đất nước bằng bột màu

Sinh ra và lớn lên tại Thường Tín, Hà Nội, Văn Giáo có bốn năm theo học Trường cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương dưới sự hướng dẫn của các họa sĩ Nguyễn Nam Sơn và Georges Khánh. Từ những phong cảnh Hà Nội, Văn Miếu, những ký họa đời sống trước Cách mạng Tháng Tám, ông dần mở rộng hành trình sáng tác theo những bước chuyển của đất nước.

Ông cũng là một trong những họa sĩ đầu tiên trực tiếp vẽ Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Bắc Bộ Phủ. Từ trải nghiệm đó, hình tượng Bác Hồ trở thành mạch đề tài kéo dài hơn 30 năm trong sáng tác của Văn Giáo bên cạnh những phong cảnh và hình ảnh đời sống đất nước.

Nhà nghiên cứu Ngô Kim Khôi , cháu ngoại họa sĩ Nam Sơn - người từng là thầy của Văn Giáo, cho biết khi tìm tư liệu về Nam Sơn, ông bắt gặp nhiều hình ảnh hai thầy trò chụp chung.

Đến triển lãm, ông rất ấn tượng với bút lực của Văn Giáo, đặc biệt ở tranh bột màu và khả năng ghi lại những thời kỳ khắc nghiệt của lịch sử bằng những hình ảnh gần gũi, chân thực.

"Văn Giáo là người đi thực tế rất nhiều, tạo nên những bức tranh phong cảnh sâu sắc, gần gũi đời sống chiến tranh thời đó", Ngô Kim Khôi nhận xét.

Nhà phê bình Quang Việt cho rằng Văn Giáo đã góp phần nâng vị thế của tranh bột màu trong mỹ thuật Việt Nam thế kỷ 20. Với ông, bột màu đòi hỏi tốc độ, phản xạ và khả năng quan sát trực tiếp; điều đó cũng rất phù hợp với một người họa sĩ luôn thích đi và vẽ giữa đời sống.

Trong ký ức của bạn bè, Văn Giáo là người cao lớn, giọng nói sang sảng, lạc quan và có sức làm việc đáng nể. Nhà báo, đạo diễn Xuân Phượng nhớ ông là người bộc trực, nhiệt tình.

Bà cho rằng một lý tưởng đẹp và tài năng như Văn Giáo không chỉ được nhớ một ngày hay một đời, mà sẽ được con cháu và những thế hệ sau nhắc đến bằng sự kính trọng, yêu mến.

Tại triển lãm, gia đình họa sĩ Văn Giáo cũng trao tặng Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM hai tác phẩm Trên thao trường (1960) và Đón Bác Hồ ở đình Hồng Thái (1974).

Theo Phó giám đốc phụ trách bảo tàng Trần Minh Công, việc hiến tặng góp phần làm phong phú bộ sưu tập mỹ thuật Việt Nam tại bảo tàng, đồng thời mở cơ hội để công chúng phía Nam và quốc tế tiếp cận trực tiếp tác phẩm của họa sĩ Văn Giáo.

Dịp này, gia đình cũng ra mắt sách mỹ thuật Văn Giáo như một cách lưu giữ những dấu mốc đáng nhớ trong hành trình nghệ thuật của ông.

Một số hình ảnh tại triển lãm:

Đọc tiếp Về trang Chủ đề Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0 Tặng sao cho bài viết hay Facebook Mail Twitter / X LinkedIn Nguồn ưu tiên trên Google Ưu tiên Tuổi Trẻ trên Google Search. Xem hướng dẫn. Tặng sao