'Bóng đá Việt Nam cần thay đổi tư duy phục vụ ĐTQG'

Các chuyên gia Bae Ji-won và Đoàn Minh Xương cho rằng đội tuyển Việt Nam chỉ nên tập trung lực lượng mạnh nhất ở lịch FIFA Days, để hòa nhập với thế giới và bảo vệ sức khỏe cầu thủ.

Việt Nam khép lại FIFA ASEAN Cup bằng trận thua Malaysia 0-1 ở trận tranh giải Ba ngày 5/10. Trước đó, đội đứng nhì bảng B sau khi thắng Philippines 1-0 , thua Thái Lan 0-2 và thắng Pakistan 4-2 . Kết quả này phần nào gây thất vọng khi một tháng trước đội tuyển lần thứ tư vô địch giải Đông Nam Á truyền thống ASEAN Cup.

Theo cựu HLV Đoàn Minh Xương, vấn đề cốt lõi nằm ở điểm rơi phong độ của các cầu thủ là từ ASEAN Cup trước đó một tháng. Khi vắng những trụ cột, lối chơi sẽ chệch choạc và lỗ hổng hiện ra. Khả năng dứt điểm của Nguyễn Xuân Son, kỹ năng đột biến của Nguyễn Quang Hải hay phòng ngự của Nguyễn Thành Chung là không dễ để thay thế. Những cái tên mới khi lắp vào chưa thể đồng bộ ngay chỉ sau ba ngày hội quân đã bước vào giải, còn quãng nghỉ giữa bốn trận đấu cũng chủ yếu để phục vụ hồi phục thể trạng.

"Khi trạng thái thể chất và tinh thần con người không phải tốt nhất, khó có thể đòi hỏi một màn trình diễn chất lượng", ông Xương nói với VnExpress .

Thực tế, việc các ca chấn thương liên tục xuất hiện từ sau ASEAN Cup đến FIFA ASEAN Cup là minh chứng cho giới hạn của cầu thủ. Nó cũng chỉ ra hạn chế về chiều sâu lực lượng của bóng đá Việt Nam, với một nhóm nhỏ cầu thủ chất lượng phải cày ải trên nhiều mặt trận cho ĐTQG lẫn CLB. Khi cầu thủ chấn thương, cá nhân, CLB, đội tuyển và LĐBĐ Việt nam (VFF) đều bị ảnh hưởng.

" Bóng đá Việt Nam phải thay đổi tư duy phục vụ ĐTQG để bảo vệ sức khỏe cầu thủ . Những cầu thủ tốt nhất chỉ nên tập trung theo lịch FIFA Days để hòa nhập với bóng đá thế giới", ông Xương phân tích. "Lợi ích giữa các bên cần hài hòa. Nhưng cầu thủ và CLB cũng nên biết nói từ chối, đặc biệt khi có dấu hiệu quá tải hoặc chấn thương".

Vị chuyên gia sinh năm 1959, từng dẫn dắt U20 Việt Nam và nhiều CLB V-League, đề xuất giải đấu như ASEAN Cup nên mạnh dạn cử đội U23 kết hợp với một số cầu thủ giàu kinh nghiệm. Sự thay đổi là bắt buộc khi số lượng trận đấu của nhóm cầu thủ hàng đầu Việt Nam đang ngày một tăng, trong bối cảnh các CLB muốn tăng tính cạnh tranh ở đấu trường quốc tế. Ở mùa giải 2026-2027, Công an Hà Nội (CAHN), sở hữu khoảng 10 cái tên có thể lên đội tuyển, đang đá 4 mặt trận là V-League, Cup Quốc gia AFC Champions League (Elite), và Cup CLB Đông Nam Á. Thể Công và Công an TP HCM cũng đang đá ba mặt trận.

Ngay sau khi kết thúc FIFA ASEAN Cup, nhiều cầu thủ Việt Nam không về nước mà tiếp tục cùng CLB đá CLB Đông Nam Á. Lê Giang Patrik, Ngô Đăng Khoa, Willíam Minh Hoàng sẽ sang Thái Lan cùng Công an TP HCM gặp Ratchaburi vào ngày 7/10. Trong khi đó, Cao Pendant Quang Vinh, Nguyễn Adou Leygley Minh, Lê Phạm Thành Long, Lê Văn Đô và Nguyễn Đình Bắc sẽ sang Singapore, để cùng CAHN đấu Lion City Sailors ngày 8/10. Riêng Bùi Hoàng Việt Anh được về Việt Nam để nghỉ ngơi do chấn thương nhẹ.

Trong tương lai, đề án Nations League của LĐBĐ châu Á (AFC), dự kiến áp dụng từ mùa giải 2028-2029, sẽ buộc Việt Nam phải thích nghi. Khi ấy, mỗi trận đấu dịp FIFA Days sẽ mang ý nghĩa lớn hơn, khi gắn trực tiếp với vòng loại World Cup và Asian Cup, đồng thời ảnh hưởng tới vị trí của đội trong hệ thống thi đấu AFC những chu kỳ tiếp theo.

Chuyên gia Đoàn Minh Xương ví von đội tuyển Việt Nam như một chiếc xe đang quen đi trên cao tốc bằng phẳng, giờ sẽ phải cải tiến để đi được ở mọi địa hình khác nhau. "Không thể vô địch ASEAN Cup vào tháng 8 bằng lực lượng mạnh nhất, rồi lấy lý do cầu thủ quá tải dẫn đến đá không tốt ở FIFA Days tháng 9 và 10", ông nói.

Đồng tình với quan điểm này, chuyên gia Bae Ji-won đề xuất Việt Nam tăng chất lượng và quy mô giải vô địch quốc gia. Ông cho biết: "Việt Nam đang phát triển đa dạng các cách, trong đó tận dụng nguồn cầu thủ nhập tịch và Việt kiều đang phát huy tốt. Nhưng nền tảng đào tạo trẻ và sức mạnh của các CLB trong nước mới là thước đo sức khỏe của nền bóng đá".

HLV Bae Ji-won sinh năm 1963, từng thi đấu chuyên nghiệp ở Hàn Quốc và Đức. Sau khi giải nghệ, ông làm trợ lý với chuyên môn thể lực cho nhiều CLB như Pohang Steelers, Ulsan Hyundai, U18 Bournemouth. Năm 2017, ông làm HLV thể lực cho ĐTQG và U23 Việt Nam dưới thời HLV Park Hang-seo. Sau khi vô địch AFF Cup 2018, ông chia tay để sang Hong Kong làm việc. Năm 2022, ông đến Thể Công Viettel, làm HLV thể lực rồi HLV tạm quyền trước khi chia tay vào mùa giải 2023. Sau đó, ông làm việc ở CLB Ninh Bình trong thời gian ngắn cuối mùa 2025-2026.

Về mặt chuyên môn ở giải FIFA ASEAN Cup vừa qua, ông Bae cho rằng Việt Nam vẫn chưa giải quyết được hạn chế trong cách tấn công áp đặt. Đội thiếu tốc độ luân chuyển bóng và các nhóm ba hoặc bốn người chưa tự tin khi phối hợp bóng ngắn bên phần sân đối phương. Cách chơi chủ đạo vẫn dựa vào tính chặt chẽ trong sơ đồ ba trung vệ, rồi chuyển trạng thái nhanh từ phòng ngự sang tấn công, vào nách hoặc ra sau lưng hàng thủ đối phương. Điểm tích cực là phong cách này vẫn sẽ hợp khi Việt Nam bị đặt ở thế cửa dưới khi ra sân chơi lớn như Asian Cup hay vòng loại World Cup.

"Ai đá cặp với Hoàng Đức là một chi tiết chắc chắn khiến ban huấn luyện đau đầu. Đến lúc này, Lê Phạm Thành Long đang là lựa chọn tốt nhất", ông nói thêm. "HLV Kim Sang-sik sẽ cần bám sát vị trí này qua các trận đấu ở V-League giai đoạn tới. Khó khăn là tiền vệ trung tâm có xu hướng phòng ngự ở Việt Nam khá hiếm. Vị trí này vì thế vẫn thường được giao cho các ngoại binh".

Ông Xương cũng cho rằng ban huấn luyện chắc chắn nắm rõ các vấn đề trong đội. Những điều này không mới nhưng hiện ra rõ nét hơn khi va chạm với các đối thủ có chất lượng tương đương hoặc cao hơn. Đó là may mắn để các cầu thủ Việt Nam xác định lại vị trí bản thân, gia tăng áp lực lên ban huấn luyện để nhanh chóng thực hiện những thay đổi và đội tuyển có động lực tiến lên.