Better Choice Awards 2026: Khi những biên giới cũ được vượt qua

Tối 4/10/2026, gần 1.000 đại biểu, doanh nghiệp và khách mời có mặt tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia để chứng kiến Better Choice Awards 2026 vinh danh 45 hạng mục thuộc 4 trục giải thưởng. Bảng vàng mùa thứ 4 cho thấy những ranh giới từng được coi là cố định, giữa các quốc gia, giữa các ngành và giữa các hình thái sản phẩm, đang lần lượt được doanh nghiệp và người dùng Việt bước qua.

4 mùa giải, với trục Nation Builders Awards lần đầu xuất hiện ~ 1.000 đại biểu, doanh nghiệp và khách mời tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia 7 /13 giải dành cho mẫu xe thuộc về xe lai xăng điện hoặc thuần điện CHƯƠNG 01 Người đầu tiên bước qua Tháng 8/1888, Bertha Benz cùng hai con trai tuổi thiếu niên đưa chiếc Patent-Motorwagen rời Mannheim mà không báo trước cho chồng. Bà lái hơn 100 km về Pforzheim, quê mẹ đẻ của mình, trên những con đường vốn chỉ dành cho xe ngựa. Khi xe cạn nhiên liệu, bà ghé một hiệu thuốc ở thị trấn Wiesloch để mua dung môi ligroin thay cho xăng, và hiệu thuốc ấy ngày nay được người Đức ghi nhận là trạm nhiên liệu đầu tiên của lịch sử ô tô.

Karl Benz đã được cấp bằng sáng chế cho chiếc xe từ đầu năm 1886. Suốt hai năm sau đó, phát minh ấy vẫn chỉ là một cỗ máy lạ nằm trong xưởng, bởi công chúng chưa tin rằng thứ phương tiện ồn ào này có thể thay thế được con ngựa. Chuyến đi của Bertha không thêm vào chiếc xe một chi tiết kỹ thuật nào, nhưng bà đã vượt qua ranh giới khó vượt của mọi đổi mới, là khoảng cách giữa một sáng chế và một người dám dùng nó cho đời sống thật.

Better Choice Awards chọn câu chuyện này làm điểm tựa ngay từ ngày phát động mùa giải. Giải thưởng không đi tìm sản phẩm hoàn hảo trên giấy, mà tìm những đổi mới đã được người dùng thật kiểm chứng bằng trải nghiệm thật. Năm 2026, tinh thần ấy được mở rộng thành chủ đề "Đổi mới sáng tạo vượt qua mọi biên giới", và kết quả của 45 hạng mục cho thấy người Việt đang bước qua những biên giới ấy nhanh hơn nhiều người hình dung.

Bertha Benz lái chiếc Patent-Motorwagen hơn 100 km từ Mannheim về Pforzheim, chuyến đi đầu tiên chứng minh ô tô dùng được cho đời sống thật.

Trong 13 giải dành cho mẫu xe ở trục Car Choice Awards, 7 giải thuộc về xe lai xăng điện hoặc xe thuần điện.

Khi nhãn xuất xứ thôi là một định kiến

Những năm 1950, dòng chữ "Made in Japan" trên một món hàng tại thị trường Mỹ thường gợi tới đồ rẻ tiền và kém bền. Công ty Tokyo Tsushin Kogyo do Masaru Ibuka và Akio Morita lập ra năm 1946 đã đổi tên thành Sony vào năm 1958, một phần để có cái tên dễ đọc với khách hàng quốc tế. Ba thập kỷ sau, Morita đặt tên cho cuốn hồi ký của mình đúng bằng dòng chữ từng bị coi thường ấy, vì khi đó nó đã trở thành một bảo chứng chất lượng.

Hàn Quốc lặp lại hành trình tương tự với tốc độ nhanh hơn. Tháng 2/1983, nhà sáng lập Lee Byung-chul tuyên bố Samsung sẽ đầu tư vào chip nhớ, trong bối cảnh nhiều chuyên gia nước ngoài cho rằng một quốc gia thiếu nền tảng bán dẫn khó có cửa cạnh tranh. Hơn 40 năm sau, Samsung Vietnam đứng trong Top 5 đối tác FDI đồng hành tiêu biểu của Better Choice Awards 2026, cùng LG Vietnam, Intel Vietnam, Amkor Technology và Qualcomm Việt Nam.

Danh sách 5 cái tên ấy kể một câu chuyện rõ ràng về vị trí mới của Việt Nam. Ba trong số đó là những doanh nghiệp gắn trực tiếp với ngành bán dẫn, nghĩa là dòng vốn ngoại vào Việt Nam đã đi xa hơn khâu lắp ráp để chạm tới chuỗi giá trị công nghệ lõi của thế giới. Cũng trong năm nay, Tập đoàn Viettel khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam ở Khu Công nghệ cao Hòa Lạc vào ngày 16/1/2026, một quyết định có cùng tinh thần với tuyên bố của Samsung năm 1983.

Ở chiều đi ra, danh hiệu Thương hiệu Việt vươn tầm Thế giới thuộc về Hòa Phát, VinFast, FPT, Viettel Global và Tập đoàn TH. Thép Hòa Phát hiện đã xuất khẩu tới hơn 45 quốc gia và vùng lãnh thổ, còn Tập đoàn TH vận hành nhà máy sữa ngay tại Liên bang Nga, một thị trường vốn có truyền thống chăn nuôi bò sữa lâu đời. Ngành xe cũng góp một dấu mốc vào chiều đi này, khi việc Hyundai Thành Công xuất khẩu xe sang Mexico và Australia được cộng đồng bình chọn vào Top 5 sự kiện ngành xe 2026.

Ông Phạm Xuân Hà, Giám đốc Sự kiện cấp cao VCCorp, Trưởng Ban Tổ chức Better Choice Awards 2026

Ông Phạm Xuân Hà, Trưởng Ban Tổ chức Better Choice Awards 2026, cầm trên tay một con chip khi trình bày trên sân khấu Gala.

Khi một ngành bước sang sân của ngành khác

Năm 2007 chứng kiến hai sự kiện diễn ra ở hai đầu thế giới mà ít ai đặt cạnh nhau. Tháng 1, Steve Jobs giới thiệu iPhone tại San Francisco như một thiết bị gộp máy nghe nhạc, điện thoại và công cụ truy cập mạng vào cùng một thân máy. Tháng 3, nhà mạng Safaricom ra mắt M-Pesa tại Kenya, cho phép người dân không có tài khoản ngân hàng gửi và nhận tiền qua tin nhắn điện thoại.

Hai sản phẩm này đều không thuộc về ngành sinh ra chúng. Một hãng máy tính bước vào ngành viễn thông, còn một nhà mạng bước vào ngành tài chính, và cả hai đều buộc những ngành vốn tự tin vào ranh giới của mình phải định nghĩa lại khách hàng. Gần 2 thập kỷ sau, câu hỏi đặt ra cho doanh nghiệp không còn là có bước sang sân khác hay không, mà là bước sang đó để giải bài toán gì cho người dùng.

MoMo là cái tên trả lời câu hỏi ấy rõ ràng trong mùa giải năm nay. Nền tảng tài chính số này nhận giải Giải pháp thanh toán số đáng tin cậy, có mặt trong nhóm Giải pháp đổi mới sáng tạo phục vụ người dùng và tiếp tục được cộng đồng bình chọn vào danh hiệu Thương hiệu được người Việt tin dùng. Ba sự ghi nhận đến từ ba cơ chế chấm khác nhau cho thấy một ví điện tử đã trở thành hạ tầng của đời sống hằng ngày chứ không còn là một tiện ích thanh toán.

VETC đi một đường vượt ngành khác, từ hệ thống thu phí không dừng trên đường cao tốc sang lĩnh vực năng lượng cho xe điện. Việc VETC mở rộng mạng lưới sạc mở được bình chọn vào Top 5 sự kiện ngành xe 2026, trong khi doanh nghiệp này cũng có tên trong nhóm giải pháp phục vụ người dùng. Ở lĩnh vực sức khỏe, Long Châu nhận giải Giải pháp nâng tầm chăm sóc sức khỏe cộng đồng, ghi nhận hành trình của một chuỗi nhà thuốc bước sang vai trò chăm sóc sức khỏe chủ động cho cộng đồng.

Trí tuệ nhân tạo là lĩnh vực xóa ranh giới mạnh mẽ trong mùa giải này, và ranh giới đầu tiên nó vượt qua là ngôn ngữ. Samsung Galaxy AI tiếng Việt nhận giải Trải nghiệm AI tiếng Việt xuất sắc nhờ đưa tiếng Việt vào những tính năng người dùng chạm tới hằng ngày, như sàng lọc cuộc gọi lạ và chỉnh ảnh bằng câu lệnh. FPT được vinh danh ở cả hạng mục Sản phẩm AI Make in Vietnam tiêu biểu với FPT.AI lẫn hạng mục Giải pháp AI Agent tiên phong với FPT AI Agents, cho thấy năng lực trí tuệ nhân tạo do người Việt làm chủ đã đủ sức đứng ở cả tầng mô hình lẫn tầng ứng dụng.

Khi hình thái sản phẩm chưa kịp có tên gọi

Ngày 1/7/1979, Sony bán ra tại Nhật Bản chiếc Walkman đầu tiên, một máy phát băng cassette bỏ túi không có loa ngoài và không có chức năng thu âm. Với tư duy thiết bị âm thanh thời đó, đây là một sản phẩm thiếu tính năng, bởi máy cassette nào cũng được kỳ vọng vừa thu vừa phát. Walkman thành công vì đã tạo ra một hành vi chưa từng có tên gọi, là nghe nhạc riêng tư khi đang di chuyển ngoài đường.

Trục Smart Choice Awards năm nay có nhiều sản phẩm đi theo đúng tinh thần ấy. Samsung Galaxy Z Fold8 nhận giải Sản phẩm công nghệ kiến tạo xu hướng, ghi nhận dòng điện thoại màn hình gập đã đi từ một thử nghiệm hình thái thành lựa chọn của người dùng thật. ASUS Zenbook DUO 2026 với thiết kế hai màn hình nhận giải Thiết bị kiến tạo không gian làm việc di động của năm, còn TV LG OLED evo AI W6 được ghi nhận ở hạng mục Thiết bị nghe nhìn kiến tạo không gian sống.

Những thay đổi thói quen lặng lẽ trong mỗi gia đình cũng được ghi nhận xứng đáng. Tineco Floor One Station S9 Artist nhận giải Sản phẩm tiên phong định hình thói quen mới, trong khi eufy Bottle Washer S1 Pro được vinh danh ở hạng mục Công nghệ thiết thực cho gia đình trẻ. Hệ sinh thái Plasmacluster Ion Sharp nhận giải Bộ sản phẩm nâng tầm sống khỏe tiêu biểu, một hạng mục mới năm nay chấm giá trị cộng hưởng của cả bộ thiết bị thay vì từng sản phẩm riêng lẻ.

Tiết mục vũ đạo trên nền hình chiếu một mẫu xe trong đêm Gala Better Choice Awards 2026.

Ngành xe đang đi qua cuộc chuyển hình thái rõ rệt trong cả mùa giải. Trong 13 giải dành cho mẫu xe ở trục Car Choice Awards, 7 giải thuộc về xe lai xăng điện hoặc xe thuần điện, từ VinFast VF 8 thế hệ mới, VinFast VF 3, Geely EX2 tới Hyundai Palisade Hybrid. BYD M6 là mẫu xe dẫn đầu bình chọn của cộng đồng, còn chương trình Đổi xăng lấy điện của VinFast được bình chọn vào Top 5 sự kiện ngành xe 2026. Hơn 1 thế kỷ sau chuyến đi của Bertha Benz, câu hỏi về nguồn năng lượng lại một lần nữa quyết định tốc độ người dùng chấp nhận một hình thái phương tiện mới.

Biên giới giữa doanh nghiệp và đất nước

Tháng 12/1986, Đại hội VI của Đảng mở ra công cuộc Đổi mới, xóa bỏ ranh giới cứng giữa kinh tế nhà nước và khu vực tư nhân vốn tồn tại suốt nhiều năm. Chính quyết định ấy đã tạo điều kiện cho phần lớn doanh nghiệp có mặt trên bảng vàng Better Choice Awards hôm nay được ra đời. Gần 40 năm sau, Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân tiếp tục đặt doanh nghiệp vào vị trí trung tâm của chặng phát triển mới.

Nation Builders Awards ra đời trên tinh thần của hai nghị quyết ấy, như một trục giải hoàn toàn mới của mùa 2026. Ở mạch Hội đồng, các doanh nghiệp được vinh danh đều gắn với những công trình có thật trong năm. Trung tâm Dữ liệu Hòa Lạc 2 của Viettel IDC trở thành hạ tầng số đầu tiên tại châu Á và Thái Bình Dương tích hợp siêu máy tính NVIDIA H200 vào tháng 6/2026. Nhà máy điện Nhơn Trạch 3 và 4 của Petrovietnam, dự án điện khí LNG đầu tiên của cả nước, chính thức vận hành thương mại từ ngày 5/1/2026.

Những đóng góp ấy không chỉ nằm ở hạ tầng kỹ thuật. Vinamilk bước sang năm thứ 50 và được trao Huân chương Độc lập hạng Nhất, đồng thời nhận danh hiệu Doanh nghiệp vì chất lượng sống cộng đồng của năm. TCBS trở thành công ty chứng khoán đầu tiên tại Việt Nam vượt mốc 100.000 tỷ đồng tổng tài sản và được ghi nhận là Doanh nghiệp dẫn dắt đầu tư số của năm.

Ở mạch Kiêu hãnh Việt Nam, người dân là bên quyết định toàn bộ kết quả. Danh hiệu Thương hiệu Kiêu hãnh Việt Nam của năm thuộc về Vietjet Air, VinFast, Green SM, Viettel và Sun Group, trong đó VinFast, Green SM và Sun Group được vinh danh ở 2 danh hiệu của mạch này. Danh hiệu mới Thương hiệu Việt lan tỏa bản sắc của năm ghi nhận Saigontourist Group, Sun Group, Trung Nguyên Legend, Canifa và MSB, những thương hiệu đưa văn hóa Việt vào sản phẩm và dịch vụ của mình.

Ranh giới giữa doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nhỏ cũng mỏng đi trên bảng vàng năm nay. Dat Bike, doanh nghiệp khởi nghiệp xe máy điện, nhận giải Giải pháp thúc đẩy chuyển đổi xanh, còn Volterra được ghi nhận ở cả hạng mục Startup đổi mới sáng tạo triển vọng lẫn nhóm giải pháp phục vụ doanh nghiệp. Hai công ty trẻ đứng chung bảng với Viettel, Petrovietnam và Samsung là tín hiệu cho thấy năng lực đổi mới không còn được đo bằng quy mô vốn.

Gala còn trao chứng nhận Ứng dụng đổi mới sáng tạo nên cài đặt cho iHanoi, ứng dụng Công dân Thủ đô số giúp người dân phản ánh hiện trường, tra cứu thông tin và thực hiện dịch vụ công trên điện thoại. Chứng nhận được trao đúng thời điểm Hà Nội tiếp tục dẫn đầu Chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương 2026 với 63,80 điểm. Khi một chính quyền đô thị đưa dịch vụ công vào túi áo người dân, ranh giới giữa cơ quan quản lý và người được phục vụ cũng được kéo lại gần hơn.

Bà Kim Ngọc Thanh Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC)

Kết quả mỗi hạng mục được tổng hợp từ điểm của Hội đồng thẩm định và điểm bình chọn của cộng đồng, với tỷ trọng giữa hai nguồn điểm được thiết kế riêng cho từng hạng mục.

Chuyến đi chưa kết thúc

Sau chuyến đi năm 1888, Bertha Benz không chỉ mang về một kỷ lục. Bà góp ý với chồng rằng xe cần thêm một số truyền để leo dốc và má phanh cần bền hơn, và những góp ý của một người dùng thật ấy đã đi vào các phiên bản tiếp theo của chiếc xe. Đổi mới chưa bao giờ hoàn tất ở khoảnh khắc được công nhận, mà bắt đầu một vòng mới đúng tại đó.

Những cái tên được vinh danh tối 4/10 cũng đang đứng ở vị trí tương tự, từ nhà máy chip vừa khởi công ở Hòa Lạc tới mẫu xe điện đầu tiên của một gia đình trẻ. Giá trị của danh hiệu Better Choice Awards sẽ không được đo bằng chiếc cúp trên kệ, mà bằng việc sản phẩm, nền tảng và doanh nghiệp ấy có tiếp tục mở rộng được lớp người dùng thật trong 12 tháng tới hay không, khi hành trình chuyển tiếp sang TECHFEST Việt Nam 2026 vào tháng 11 và mùa giải 2027 đặt tất cả vào phép thử của thị trường một lần nữa. Biên giới cũ đã được vượt qua, và việc của những người đi trước bây giờ là mở đường cho người đến sau.