Arab Saudi 'bỏ cảnh báo phòng không' trước ngày Houthi tấn công

Arab Saudi ngừng phát cảnh báo tập kích mà không rõ lý do, chỉ vài ngày trước khi Houthi liên tiếp tấn công sân bay ở thủ đô Riyadh.

Kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát, các quốc gia khu vực đều hứng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) từ Iran, mỗi nước có cách báo động không kích khác nhau. Arab Saudi bắt đầu phát cảnh báo đến điện thoại di động và tài khoản mạng xã hội từ tháng 5.

Lần gần nhất tài khoản X của cơ quan phòng vệ dân sự Arab Saudi đăng thông tin về nguy cơ tập kích là ngày 29/9, đề cập tỉnh miền nam Najran. Cơ quan này thuộc Bộ Nội vụ Arab Saudi, chịu trách nhiệm đối phó tình trạng khẩn cấp, cứu nạn, chữa cháy và phát cảnh báo sớm.

Giới chức Arab Saudi không cảnh báo người dân về nguy cơ tập kích trước khi xảy ra 4 cuộc tấn công nhằm vào thủ đô Riyadh tuần qua, trong đó nghiêm trọng nhất là vụ tên lửa Houthi đánh trúng sân bay quốc tế King Khalid khiến 13 người thiệt mạng, hơn 300 người bị thương hôm 10/10.

Trong khi đó, cơ quan phòng vệ dân sự Arab Saudi vẫn gửi thông báo kêu gọi người dân giữ an toàn trong thời tiết xấu, với tin phát gần nhất vào ngày 12/10. Cơ quan này còn cảnh báo người dân không chia sẻ hình ảnh, thông tin hoặc tin đồn về các địa điểm bị tấn công hoặc nơi có vũ khí đối phương bị đánh chặn.

Reuters hôm 12/10 dẫn lời hai quan chức am hiểu vấn đề cho biết trước các vụ tập kích tuần qua, đại diện một nước phương Tây đã hỏi giới chức Arab Saudi về lý do ngừng phát cảnh báo. "Arab Saudi trả lời rằng chúng gây phiền toái và nhiều người phàn nàn rằng họ bị đánh thức vào ban đêm vì tiếng báo động", một người nói.

Theo hai quan chức phương Tây, Arab Saudi đã hứng chịu hơn 10 vụ tấn công trong 12 ngày đầu tháng 10 mà không có báo động nào.

Ba người cho biết một số đại sứ quán phương Tây cảnh báo nhân viên về nguy cơ tập kích trong giai đoạn này, dựa trên tin tình báo của Mỹ và đồng minh kết hợp với thông tin từ Arab Saudi. Hai báo động được đưa ra trước thời điểm xảy ra vụ tấn công đầu tiên nhằm vào sân bay King Khalid.

Tuy nhiên, không có cảnh báo nội bộ trước vụ tập kích ngày 10/10. Các nguồn tin nói ngay cả các đại sứ quán cũng không nhận được dữ liệu liên quan.

Arab Saudi chưa bình luận về các thông tin trên.

4 quan chức phương Tây và Arab đang làm việc tại Arab Saudi, cũng như giới chuyên gia quốc tế, nhận định tình trạng thiếu cảnh báo làm dấy lên câu hỏi về nguy cơ bị tấn công, cũng như năng lực bảo vệ người dân và du khách. Điều này còn phản ánh nỗ lực duy trì cảm giác về cuộc sống bình thường.

"Arab Saudi muốn đạt được hai mục tiêu là tiến hành chiến dịch, cũng như tạo dựng niềm tin cho người dân và bên ngoài", Sultan Alamer, chuyên gia Arab Saudi đang làm việc tại viện nghiên cứu có tên Hội đồng Chính sách Trung Đông, nhận định.

Một số chuyên gia tại Trung Đông lo ngại cách tiếp cận của Arab Saudi sẽ phản tác dụng, do thiếu cảnh báo sớm làm gia tăng tâm lý bất an.

"Đây dường như là hệ quả của tình thế tiến thoái lưỡng nan mà họ gặp phải. Arab Saudi cần đáp trả Houthi, song không muốn gây ra xáo trộn xã hội, cách họ ra thông báo phản ánh điều đó. Tuy nhiên, thiếu cảnh báo trước các vụ tập kích lại tạo ra chính mối lo ngại mà họ đang tìm cách tránh", Michael Ratney, cựu đại sứ Mỹ tại Arab Saudi, cho biết.

Ali Shihabi, chuyên gia Arab Saudi có liên hệ với chính phủ, thừa nhận nước này sẽ tiếp tục gặp khó khăn trong bảo vệ toàn bộ hạ tầng vì lãnh thổ quá rộng lớn. "Arab Saudi không có đủ hệ thống Patriot, tên lửa đánh chặn hay các khẩu đội phòng không, họ có nhu cầu vô hạn với loại khí tài này", ông nói.

Nguyễn Tiến (Theo Reuters, AFP, AP )